Chiến sự Ukraine 1/5: Nga đột phá lớn ở Kharkov, Ukraine có dấu hiệu vỡ trận, tháo chạy hàng loạt - Tổng tư lệnh Ukraine ra mệnh lệnh khẩn, tình hình hết sức nguy ngập

Ukraine đề xuất lệnh ngừng bắn dài hạn

Kyiv Independent đưa tin, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết ngày 30/4 rằng Kiev đang đề xuất một lệnh ngừng bắn dài hạn với Moscow sau khi Tổng thống Nga Vladimir Putin đề xuất một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời cho lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng.

Đề xuất của Moscow được đưa ra sau cuộc điện đàm giữa ông Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 29/4, trong đó nhà lãnh đạo Nga bày tỏ sẵn sàng tuyên bố tạm ngừng giao tranh xung quanh lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng 9/5.

"Chúng tôi sẽ làm rõ chính xác điều này là gì - vài giờ đảm bảo an ninh cho một cuộc duyệt binh ở Moscow, hay điều gì đó hơn thế nữa", ông Zelensky nói và khẳng định, "đề xuất của chúng tôi là một lệnh ngừng bắn dài hạn, an ninh đáng tin cậy và được đảm bảo cho người dân, và một nền hòa bình lâu dài".

Những phát biểu này củng cố thêm nỗ lực thúc đẩy liên tục của Kiev nhằm đạt được một lệnh ngừng bắn rộng hơn và bền vững hơn, sau khi Moscow nhiều lần bác bỏ lời kêu gọi ngừng bắn toàn diện, vô điều kiện, thay vào đó đề xuất các lệnh ngừng bắn ngắn hạn.

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết ông Putin sẽ đơn phương tuyên bố lệnh ngừng bắn và Moscow không cần Kiev phản hồi.

Đề xuất này chỉ có hiệu lực đến ngày 9/5, mặc dù Tổng thống Putin vẫn chưa xác định thời điểm chính xác có hiệu lực và hết hạn, ông Peskov nói thêm.

Nga giành được một số ngôi làng quan trọng

Kênh Military Summary đưa tin, Nga và Ukraine lại một lần nữa trao đổi đòn tập kích đường không dữ dội. Cơ sở hạ tầng năng lượng ở Perm, Nga, lại bị đánh phá, trong khi Moscow đáp trả bằng cách tập kích vùng Dnipropetrovsk và thành phố Odessa.

Quân đội Nga (RFAF) đã tiến hành một cuộc tập kích bằng UAV quy mô lớn vào các cơ sở hậu cần, năng lượng, công nghiệp và khu vực cảng Odessa. Hàng chục vụ nổ đã được ghi nhận trong thành phố và vùng lân cận. Suốt cả ngày, tiếng nổ đã được nghe thấy ở Dnipropetrovsk và khu vực biên giới của các vùng Kharkov và Sumy, theo kênh Rybar.

Quân đội Ukraine (AFU) tiếp tục không kích vào các khu vực hậu phương của Nga. Một nhà máy công nghiệp ở Dzerzhinsk, vùng Nizhny Novgorod, đã bị tấn công, cũng như các cơ sở nhiên liệu và năng lượng ở Perm, nơi có báo cáo về một vụ cháy lớn. Tại Tuapse, vụ hỏa hoạn do cuộc không kích vào một nhà máy lọc dầu gây ra được cho là đã được dập tắt hoàn toàn vào chiều 30/4.

Từ thực địa, các báo cáo cho thấy quân đội Nga (RFAF) đã giải tỏa một số ngôi làng có vị trí chiến lược quan trọng dọc theo tiền tuyến.

Cụ thể, RFAF đang tăng cường các hoạt động tấn công trên nhiều mặt trận. Tại khu vực Grishino thuộc tỉnh Donetsk, họ đã tiến sâu hơn và giành quyền kiểm soát làng Novooleksandrivka. RFAF cũng được báo cáo là đã chiếm thêm lãnh thổ ở phía nam thành phố Kostantinovka.

Tình hình cũng đang leo thang dọc biên giới. Bộ Quốc phòng Nga thông báo về việc chiếm được 2 thị trấn: Novodymytrivka và Korchakivka được cho là đã nằm dưới sự kiểm soát của Moscow.

Nga đột phá vào Kharkov, Ukraine có dấu hiệu rút lui

Theo kênh Readovka, quân đội Nga đã tiến vào khu vực Kovsharovka thuộc vùng Kharkov và chiếm giữ nhiều tòa nhà.

Tập đoàn xe tăng cận vệ số 1 RFAF đã đột phá vào trung tâm khu dân cư kiểu đô thị Kovsharovka. Điều này được chứng minh bằng các đoạn phim về sự hiện diện của các nhóm tiên phong tại vùng lõi đô thị. Hơn nữa, các đơn vị xung kích đã kiểm soát phần phía bắc của khu vực được gọi là Kovsharovka Dacha, một khu dân cư tư nhân liền kề với các tòa nhà cao tầng.

Ngoài ra, RFAF đã thiết lập quyền kiểm soát đối với một khu phức hợp cơ sở y tế ở phía bắc khu dân cư.Trong một thời gian ngắn, binh sĩ Nga đã mở rộng vùng kiểm soát. AFU không thể cầm chân các nhóm xung kích Nga ở những tuyến đường dẫn đến các công trình lớn, làm phức tạp đáng kể vị trí của họ.

Tình hình hiện tại cho thấy lực lượng Ukraine đã bắt đầu rút lui về phía sau sông Oskol, cho phép các đơn vị Moscow tiến hành cuộc tấn công một cách thuận lợi.

Tuy nhiên, còn quá sớm để nói về việc quân đội Ukraine sắp sửa hoàn toàn từ bỏ Kovsharovka. Cuộc rút lui của họ đang diễn ra chậm và theo từng giai đoạn. Việc vượt sông bằng các tuyến đường khác đòi hỏi sự thận trọng tối đa, vì liên tục bị UAV Nga giám sát. Do đó, lực lượng Kiev chỉ có thể được rút sang bờ tây theo từng nhóm nhỏ và rải rác.

Với việc 3 lữ đoàn cơ giới của Ukraine đang đóng quân tại khu vực Kovsharovka, quá trình rút lui có thể bị trì hoãn. Trong hoàn cảnh này, lực lượng Moscow không gây sức ép: khi đối phương rút lui, họ đang trấn giữ các vị trí bị bỏ trống và giao tranh với các đơn vị AFU đang vượt sông bằng vũ khí hiện có.

Việc quân đội Ukraine rút lui khỏi Oskol không chỉ do vấn đề tiếp tế. Trước tình hình ngày càng xấu đi ở phía bắc tỉnh Kharkov và phía đông tỉnh Sumy, việc giữ vững khu vực này không còn khả thi về mặt tác chiến. Tuy nhiên, do khả năng cơ động hạn chế, Bộ chỉ huy Kiev buộc phải rút lui chậm và chịu tổn thất nặng nề, khiến việc điều động lực lượng dự bị đến các khu vực khác trở nên khó khăn.

Trận chiến trên sông Volchya

Kênh Rybar cho hay, theo hướng Burluk (Kharkov), các đơn vị Moscow cũng đang tiến công ở một số khu vực. Cụm tác chiến phía Bắc RFAF đang giao tranh tại Verkhnyaya Pisarevka, nơi họ tiến về phía nam dọc theo sông Seversky Donets qua một khu vực rừng rậm.

Từ Zybino, quân đội Nga đang tiến về phía nam và đã kiểm soát được khoảng một nửa làng Pokalyanoye. Giao tranh vẫn tiếp diễn ở phần còn lại của ngôi làng. Tại đây, lực lượng Moscow đang chiếm giữ khu vực rừng rậm và các công trình phía nam sông. Bước tiến này không mang lại triển vọng cho các cuộc đột phá xa hơn về phía nam, mà là để mở rộng đầu cầu dọc sông về phía đông.

Phía đông Bochkovo, một phần khác của khu bảo tồn cảnh quan Severodonetsky đã nằm dưới sự kiểm soát của Moscow. Trong khi đó, giao tranh vẫn tiếp diễn trên các tuyến đường tiếp cận Okhrimovka, cũng nằm ở phía nam sông Volchya.

Với sự gia tăng hoạt động của quân đội Nga ở hướng Sumy, giới phân tích có thể dự đoán hoạt động mạnh mẽ tiếp tục diễn ra ở hướng Burluk. Mục tiêu tối thiểu, rất có thể, sẽ là kiểm soát toàn bộ tuyến sông Volchya.

Điều này sẽ đòi hỏi RFAF phải giải tỏa các khu định cư Rybalchino, Shabelnoye và Nikolaevka, qua đó sẽ cho phép Nga tăng cường các cuộc tấn công ở phía nam tuyến sông Volchya hoặc ngược lại, thiết lập vị trí dọc theo tuyến đường thủy để làm phức tạp các hoạt động của các nhóm nhỏ binh sĩ Ukraine.

Nga tiến công về phía Sumy

RFAF đã tiến về hướng Sumy, tiếp nối thành công xung quanh làng Mala Korchakivka vừa được giải tỏa. Theo Bộ Quốc phòng Nga, làng Korchakivka lân cận đã nằm dưới sự kiểm soát của Moscow sau nhiều tuần giao tranh, kênh Rybar đưa tin.

Điều này có nghĩa là họ đã tiến đến rìa một khu rừng rộng lớn giữa Khoten và Mohrytsia. Khi các đơn vị RFAF củng cố vị trí ở cả hai làng Korchakivka, họ sẽ có thể mở rộng đáng kể phạm vi hoạt động của các nhóm nhỏ hơn về phía nam, trên đường tiến vào Sumy, điều này chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến khả năng phòng thủ của đối phương ở phía bắc thủ phủ khu vực.

Điều này được hỗ trợ bởi việc lực lượng Moscow tiến đến các khe núi dẫn đến làng Novaya Sich. Bằng cách mở rộng mũi nhọn của họ về phía khu rừng, vốn có tầm quan trọng chiến thuật, các đơn vị RFAF sẽ có thể tăng cường nỗ lực trong khu vực này.

Lực lượng Kiev đã thiết lập các vị trí trong khu vực rừng này trong cuộc xâm nhập huyện Sudzhansky thuộc vùng Kursk trên lãnh thổ Nga, và kinh nghiệm từ các mặt trận khác cho thấy rằng trong điều kiện hiện đại, việc đột phá qua các công sự đôi khi dễ dàng hơn so với tiến công trên các cánh đồng trống trải.

Những thành công đáng kể cũng đã đạt được ở sườn phía đông. Binh sĩ Nga đã dọn sạch được một số vành đai rừng và khe núi lớn ở phía đông Myropolye, cũng như thiết lập được vị trí vững chắc ở trung tâm khu định cư này. Khoảng một nửa diện tích khu vực xây dựng là vùng xám, trong khi nửa còn lại đã nằm chắc dưới sự kiểm soát của RFAF.

Ukraine tiếp tục cố gắng phản công cả ở các vùng lãnh thổ mới mất và ở khu vực biên giới hiện yên tĩnh hơn. Do đó, xét theo diễn biến tình hình, giao tranh theo hướng Sumy sẽ chỉ leo thang, đặc biệt là khi mùa lá rụng.

Ukraine tiếp tục phản công gần Huliaipole

Giao tranh ác liệt vẫn tiếp diễn ở cánh đông Zaporizhia. AFU tiếp tục thực hiện nhiều nỗ lực xâm nhập mới, và bằng chứng về các cuộc đột kích trước đó đang xuất hiện với tần suất đáng kể trên các báo cáo của Bộ Quốc phòng Nga. Ở sườn phía bắc, trong vùng hoạt động của Ukraine, lại xuất hiện một số đoạn phim về các cuộc tập kích vào các đơn vị Kiev rải rác gần Berezove.

Giao tranh ác liệt nhất tiếp tục diễn ra ở sườn phía tây, bao gồm cả gần Huliaipole. Lực lượng Kiev đã thực hiện một số nỗ lực xâm nhập theo nhóm nhỏ vào đầu và giữa tháng 4 và đã xâm nhập vào được làng Varvarivka, nơi họ bị tập kích bằng UAV.

Một cuộc đột kích tương tự khác đã diễn ra gần Staroukrainka và Zheleznodorozhne. Các nhóm AFU xâm nhập khó có thể kiểm soát bất cứ thứ gì, và nếu bị phát hiện, họ sẽ nhanh chóng bị xóa sổ.

Lực lượng Moscow đang dần chiếm được chỗ đứng tại Zheleznodorozhny và khu vực xung quanh, và các nhóm nhỏ binh sĩ Ukraine đang bị loại bỏ hàng ngày. Đôi khi, về mặt chiến thuật, việc để một nhóm xâm nhập đi qua và sau đó tập kích họ bằng UAV sẽ có lợi hơn là để lộ vị trí bằng hỏa lực súng bộ binh, thu hút hàng chục UAV về phía mình.

Phía tây nam Huliaipole, các đơn vị Moscow vẫn giữ được thế chủ động. Họ đã tìm cách hình thành gọng kìm giữa Volshebnoye và Huliaipole, cũng như bao vây đối phương về phía bắc dọc theo tuyến phòng thủ và tiến đến ngoại ô Novoselovka. Do đó, còn quá sớm để nói về việc AFU mở rộng đáng kể các vùng kiểm soát. Theo ước tính lạc quan nhất, cả Huliaipole và Volshebnoye, nếu không nằm dưới sự kiểm soát của RFAF, thì cũng đã nằm trong "vùng xám".

Với các cuộc tấn công quy mô lớn đã diễn ra trong thời gian qua, lực lượng Kiev chắc chắn đang cố gắng làm chậm bước tiến của Cụm tác chiến phía Đông RFAF, nhưng họ không thể ngăn chặn hoàn toàn. Và dần dần, từ cánh đông Zaporizhia, quân đội Nga đang tiến về Orekhov và Mala Tokmachka ở cánh tây lân cận.

Tướng Syrsky ra lệnh áp dụng quy tắc luân chuyển mới

Tổng tư lệnh quân đội Ukraine, Oleksandr Syrsky, đã ra lệnh luân chuyển bắt buộc binh lính tại các vị trí tiền tuyến, do tình trạng thiếu nhân lực và điều kiện chiến trường khắc nghiệt khiến binh lính phải đóng quân tại chỗ hơn 100 ngày liên tục, Kyiv Independent đưa tin.

Các chỉ huy phải đảm bảo điều kiện để binh sĩ có thể duy trì tại vị trí trong tối đa 2 tháng, và việc luân chuyển bắt buộc tiếp theo sẽ được thực hiện trong thời gian tới, Tướng Syrsky viết vào ngày 30/4.

"Việc luân chuyển binh lính của chúng ta cần được lên kế hoạch kịp thời, có tính đến tình hình, bản chất của cuộc chiến, và lực lượng cũng như nguồn lực sẵn có", ông nói.

Thông báo này được đưa ra trong bối cảnh điều kiện chiến đấu của bộ binh Ukraine đang bị giám sát chặt chẽ hơn, sau các báo cáo từ Lữ đoàn cơ giới số 14, nơi binh sĩ bị bỏ mặc trong tình trạng suy dinh dưỡng, thiếu lương thực và các nhu yếu phẩm cần thiết.

Từ đầu năm 2025, tình trạng ngày càng nhiều UAV Nga bao phủ bầu trời phía trên các vị trí tiền tuyến đã khiến việc di chuyển ra vào khu vực tiền tuyến ngày càng trở nên nguy hiểm hơn và hầu như không thể thực hiện bằng xe cơ giới.

Trên khắp tiền tuyến, bộ binh Ukraine thường phải đi bộ hơn 15km để đến và đi từ các vị trí tiền tuyến, một hành trình tiềm ẩn nguy cơ bị tập kích bằng UAV, hỏa lực pháo binh hoặc giẫm phải mìn cài đặt từ xa.

Những điều kiện này, kết hợp với tình trạng thiếu hụt trầm trọng lực lượng bộ binh thay thế cho các lữ đoàn chiến đấu, đã dẫn đến việc ngày càng có nhiều báo cáo trong năm qua về việc binh sĩ bộ binh phải ở lại vị trí đến cả năm trời, và trong một số trường hợp cực đoan, thậm chí hơn một năm.

Những trường hợp này thường được các lữ đoàn Ukraine nêu bật như một cách để tôn vinh sức chịu đựng của binh sĩ, nhưng khi làm như vậy, họ đã góp phần làm gia tăng mối lo ngại trong xã hội Ukraine về việc huy động vào bộ binh.

Ngoài giới hạn 2 tháng, ông Syrsky ra lệnh rằng binh sĩ trở về từ các đợt triển khai dài ngày ở tiền tuyến phải được khám sức khỏe ngay lập tức khi luân chuyển và phải luôn được cung cấp các nhu yếu phẩm cần thiết trong suốt thời gian đóng quân.

Ông không nêu rõ thêm bất kỳ biện pháp nào để tăng cường bổ sung cho các lữ đoàn tiền tuyến tiêu chuẩn, một điều kiện tiên quyết quan trọng để giải quyết vấn đề triển khai kéo dài mà không có sự luân chuyển.