Theo Nghị định 185/2026/NĐ-CP, trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố có nhiệm vụ trong tổ chức, điều hành hoạt động của thôn, tổ dân phố. Cụ thể, trưởng thôn được chủ trì hội nghị thôn, tổ dân phố; tổ chức hội nghị định kỳ của cộng đồng dân cư theo quy định của pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở.
Đồng thời, người này cũng được tổ chức để cộng đồng dân cư bàn, quyết định đối với các nội dung thuộc phạm vi nhân dân bàn và quyết định; tổ chức để nhân dân tham gia ý kiến đối với các nội dung thuộc phạm vi theo quy định của Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở.
Bên cạnh đó, một nhiệm vụ nữa được Chính phủ quy định là tổ chức thực hiện và theo dõi việc thực hiện các quyết định của cộng đồng dân cư đã được nhân dân trong thôn, tổ dân phố thông qua; tổng hợp, báo cáo UBND xã về kết quả thực hiện.
Trưởng thôn còn được tổ chức triển khai các hoạt động tự quản của cộng đồng dân cư theo quy định của pháp luật và hương ước, quy ước của thôn, tổ dân phố, đồng thời phối hợp với Ban Công tác Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội ở thôn, tổ dân phố, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở và các tổ chức tự quản khác trong tổ chức các hoạt động của cộng đồng dân cư, bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội tại địa bàn.
Đây chính là người đại diện cho thôn, tổ dân phố trong các quan hệ liên quan đến hoạt động của cộng đồng dân cư theo quy định của pháp luật.
Sau sáp nhập, tổ trưởng, trưởng thôn được bổ sung nhiều nhiệm vụ mới (Ảnh minh họa: Sơn Nguyễn).
Trưởng thôn cũng có nhiệm vụ báo cáo kết quả hoạt động của thôn, tổ dân phố trước hội nghị thôn, tổ dân phố theo định kỳ hằng năm hoặc khi cần thiết.
Bên cạnh đó, nghị định cũng quy định nhiệm vụ theo quy định của pháp luật và nhiệm vụ do chính quyền cấp xã giao đối với trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố.
Cụ thể, chức danh này thực hiện tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; hương ước, quy ước của cộng đồng dân cư; thực hiện dân chủ ở cơ sở và các phong trào, cuộc vận động tại địa bàn.
Tổ trưởng cần nắm tình hình đời sống cộng đồng dân cư; tập hợp, phản ánh với chính quyền địa phương cấp xã các kiến nghị, nguyện vọng chính đáng của Nhân dân; báo cáo kịp thời các vấn đề phát sinh tại địa bàn; tham gia hòa giải ở cơ sở, giữ gìn đoàn kết trong cộng đồng dân cư.
Đồng thời, trưởng thôn còn vận động nhân dân tham gia phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn an ninh, trật tự, bảo vệ môi trường, xây dựng đời sống văn hóa và phát triển cộng đồng dân cư tại địa bàn...
Bên cạnh những nhiệm vụ đặt ra, trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố có chức năng đại diện cho thôn, tổ dân phố trong các quan hệ liên quan đến hoạt động của cộng đồng dân cư theo quy định của pháp luật; là người đại diện cho cộng đồng dân cư ký hợp đồng về xây dựng công trình do nhân dân trong thôn, tổ dân phố đóng góp kinh phí và đã được hội nghị thôn, tổ dân phố thông qua.
Chức danh không chuyên trách này được mời tham gia các cuộc họp của chính quyền địa phương cấp xã liên quan đến việc triển khai các công việc liên quan trực tiếp đến cộng đồng dân cư.
Căn cứ quy định của HĐND tỉnh về số lượng, chức danh người tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố, trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố lựa chọn người tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố sau khi thống nhất với Bí thư Chi bộ, Trưởng ban Công tác Mặt trận ở thôn, tổ dân phố.
UBND xã quyết định công nhận và cho thôi làm người tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố...
