Trao đổi với phóng viên Dân trí, đại diện Công an tỉnh Tây Ninh cho biết, những người gốc Việt di cư từ Campuchia về sống ven hồ Dầu Tiếng đều không có giấy tờ xác nhận nhân thân, nên được xác định là người không có quốc tịch.
Khu nhà Việt kiều hồi hương lụp xụp, đổ nát ven hồ Dầu Tiếng ở xã Tân Thành, Tây Ninh (Ảnh: An Huy).
Theo khoản 4, Điều 3 Luật Cư trú hiện hành, người gốc Việt chưa xác định được quốc tịch đang sinh sống tại Việt Nam, không có giấy tờ chứng minh quốc tịch Việt Nam hoặc quốc tịch nước khác, nhưng có cùng dòng máu trực hệ với người từng có quốc tịch Việt Nam sẽ được xác định theo nguyên tắc huyết thống.
Những trường hợp này được cấp giấy chứng nhận căn cước dành cho người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch. Giấy này có giá trị chứng minh căn cước để thực hiện các giao dịch, quyền và lợi ích hợp pháp trên lãnh thổ Việt Nam, với thời hạn sử dụng 2 năm.
“Công an tỉnh đã tập trung chỉ đạo lực lượng công an cấp cơ sở tiến hành rà soát, thực hiện đúng quy định”, đại diện Công an tỉnh Tây Ninh cho biết.
Cuộc sống khó khăn, nhiều trẻ em nơi đây không có điều kiện đến trường, tương lai mờ mịt (Ảnh: An Huy).
Ông Nguyễn Văn Trà (54 tuổi, ngụ xã Tân Thành) cho biết, năm 2016, do cuộc sống ở vùng Biển Hồ (Campuchia) quá khó khăn nên gia đình ông gồm 8 thành viên dắt díu nhau về sống ven hồ Dầu Tiếng. Đến nay, gia đình ông đã sinh sống tại đây tròn 10 năm.
Từ khi về đây, ông gom góp tiền mua một mảnh đất nhỏ bằng giấy tờ viết tay rồi dựng căn nhà tạm bằng tôn để vợ buôn bán nhỏ. Theo ông Trà, dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, nhưng gia đình cảm thấy thoải mái hơn. Ông và các con có thể xuống hồ đánh cá hoặc lên bờ làm thuê để mưu sinh.
Khi về sinh sống tại địa phương, các cháu của ông được chính quyền cấp giấy khai sinh và đi học đầy đủ. Tuy nhiên, suốt 10 năm qua, ông cùng các con vẫn chưa được cấp căn cước. Không có căn cước nên các thành viên không thể mua bảo hiểm y tế, không xin việc được tại các công ty, thu nhập vì thế cũng bấp bênh.
“Tôi là người gốc Đồng Tháp. Khoảng năm 1980, gia đình tôi đi ghe sang Campuchia, sống lênh đênh ở Biển Hồ. Nay quay về sống ven hồ Dầu Tiếng. Ở tuổi gần cuối đời, tôi và các con chỉ ao ước có được tờ căn cước để sống, làm việc và cống hiến cho xã hội như mọi người. Con cái tôi cũng mong được mua xe chính chủ, đúng quy định pháp luật”, ông Trà nói, hướng ánh mắt xa xăm về lòng hồ Dầu Tiếng.
Vị trí hồ Dầu Tiếng ở tỉnh Tây Ninh (Đồ họa: An Huy).
Nỗi trăn trở của ông Trà cũng là tâm tư chung của hàng trăm Việt kiều hồi hương từ Biển Hồ (Campuchia) đang sinh sống ven hồ Dầu Tiếng. Họ mong có được tấm thẻ căn cước để xin việc, mưu sinh tại các thành phố, khu công nghiệp, từng bước thoát khỏi cảnh đói nghèo kéo dài qua 3-4 thế hệ trong những căn nhà sàn dựng bằng cây tạm bợ, xuống cấp, đổ nát.
“Không có giấy tờ nên chúng tôi chỉ quanh quẩn đánh cá ven hồ Dầu Tiếng, số còn lại đi làm phụ hồ tại địa phương. Nghèo khó quanh năm nên nhiều gia đình còn không đủ cái ăn, lấy đâu ra tiền cho con đến trường học tập. Tương lai của các con vì thế cũng rất mờ mịt”, bà Hoa (65 tuổi, một hộ dân tại đây) chia sẻ.
