Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei (Ảnh: AFP).
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei ngày 28/5 chỉ trích những tuyên bố cứng rắn của Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với Iran và một số quốc gia khu vực khác, đồng thời bày tỏ sự đoàn kết với Oman.
“Việc đe dọa ném bom một quốc gia thành viên Liên hợp quốc, quốc gia luôn đóng vai trò mang tính xây dựng, hiệu quả và có trách nhiệm đối với hòa bình và an ninh khu vực, đã dành nhiều năm làm trung gian hòa giải trong các tiến trình ngoại giao, và nỗ lực phục vụ hòa bình và ổn định khu vực, không chỉ vi phạm nguyên tắc cấm đe dọa hoặc sử dụng vũ lực, mà còn là một dấu hiệu nguy hiểm khác của việc bình thường hóa hành vi coi nhẹ pháp luật và bắt nạt trong quan hệ quốc tế”, ông Baghaei cảnh báo.
Trước đó, Tổng thống Trump dọa sẽ "thổi bay" Oman nếu quốc gia đồng minh ở Trung Đông này không "biết cư xử" giữa lúc có thông tin Iran đàm phán với Oman để phối hợp thu phí quá cảnh eo biển Hormuz.
"Oman sẽ phải biết cư xử giống như tất cả những nước khác. Bằng không, chúng ta sẽ phải thổi bay họ. Họ hiểu điều đó mà. Rồi họ sẽ ổn thôi”, ông Trump tuyên bố.
Một quan chức trong khu vực cho biết, Tehran đang muốn thuyết phục Oman, một đồng minh của Mỹ, hỗ trợ một cơ chế nhằm thu phí từ các tàu bè đi qua eo biển.
Eo biển Hormuz là tuyến đường trung chuyển chiến lược đối với năng lượng toàn cầu, nhưng gần như đã bị phong tỏa kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra hồi cuối tháng 2.
Vấn đề về cơ chế kiểm soát eo biển Hormuz đến nay tiếp tục là điểm nghẽn chính đối với các cuộc hòa đàm của Mỹ và Iran.
Chuyên gia Samir Puri tại Đại học King's College London đã gọi lời đe dọa của Tổng thống Trump về việc "thổi bay" Oman "thực sự đáng ngạc nhiên". Ông lưu ý rằng Oman là bên trung gian chính trước khi Mỹ phát động các cuộc tấn công chống lại Iran vào tháng 2.
"Oman đã đóng vai trò trung gian khéo léo trong khu vực khi cố gắng đứng ngoài một số cuộc xung đột và hỗ trợ hòa giải", ông Puri nói với Al Jazeera.
Ông nói thêm rằng lời đe dọa của Tổng thống Trump đối với Oman dường như nhằm tuyên bố rằng “Iran sẽ không bao giờ kiểm soát được eo biển Hormuz”.
"Tôi không cho rằng việc ném bom Oman sẽ làm thay đổi tính toán của Iran (về Hormuz)", chuyên gia Puri nói, đồng thời cảnh báo những bình luận của Tổng thống Trump gửi "một thông điệp tồi tệ" đến các đồng minh của Mỹ ở Vùng Vịnh.
Iran chỉ trích cuộc tấn công của Mỹ
“Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc có nghĩa vụ thực hiện trách nhiệm pháp lý của mình để buộc Mỹ phải chịu trách nhiệm”, ông Baghaei nói.
Người phát ngôn cũng chỉ ra việc Mỹ tiếp tục vi phạm thỏa thuận ngừng bắn với Iran, đặc biệt là các cuộc tấn công vào tàu thương mại ở vùng Vịnh Ba Tư và vùng biển quốc tế, cũng như các cuộc không kích vào các khu vực phía nam của Iran trong vài ngày qua.
Ông nhấn mạnh quyết tâm của Iran trong việc thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ chủ quyền quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ theo Điều 51 của Hiến chương Liên hợp quốc.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) tuyên bố, để đáp trả hành động gây hấn của Mỹ, Iran đã phát động các cuộc tấn công trả đũa vào một căn cứ của Mỹ trong khu vực.
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), vào ngày 27/5, Iran đã phóng một tên lửa đạn đạo về phía Kuwait và đã bị lực lượng Kuwait đánh chặn thành công.
“Hành động vi phạm lệnh ngừng bắn nghiêm trọng này của Iran xảy ra chỉ vài giờ sau khi lực lượng Iran phóng 5 máy bay không người lái tấn công một chiều, gây ra mối đe dọa rõ ràng ở trong và gần eo biển Hormuz. Tất cả máy bay không người lái đều bị lực lượng Mỹ đánh chặn thành công, đồng thời ngăn chặn vụ phóng máy bay không người lái thứ 6 từ một địa điểm kiểm soát mặt đất của Iran ở Bandar Abbas”, CENTCOM cho biết thêm.
