Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Stoere (Ảnh: Reuters).
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Stoere hôm 27/5 thông báo việc Na Uy sẽ mở các cuộc đàm phán với Pháp về việc tham gia vào ô hạt nhân của nước này.
Động thái này báo hiệu một sự chuyển dịch của Na Uy, quốc gia vốn từ lâu là một bên ủng hộ nhiệt thành học thuyết Đại Tây Dương và phụ thuộc nặng nề vào NATO cùng ô hạt nhân của Mỹ, hướng tới một sự hợp tác quốc phòng chặt chẽ hơn trong lòng châu Âu.
Pháp và Na Uy ký kết một thỏa thuận quốc phòng rộng lớn hơn, bao gồm việc Na Uy tham gia vào một sáng kiến vũ khí hạt nhân do Pháp dẫn đầu.
Ông Stoere cho biết năng lực răn đe chính của Na Uy vẫn sẽ là liên minh NATO và Mỹ, nhưng mô tả năng lực hạt nhân của Pháp là "một đóng góp quan trọng" cho vị thế tổng thể của liên minh.
"Năng lực của Pháp là một đóng góp quan trọng cho vị thế răn đe của NATO, điều này có ý nghĩa quan trọng đối với chúng tôi", ông Stoere nói.
Theo kế hoạch, Na Uy sẽ tham gia vào cái mà Pháp gọi là "răn đe hạt nhân tiên phong", theo đó các đối tác châu Âu sẽ tham gia chặt chẽ hơn vào tư duy chiến lược của Pháp về phòng thủ hạt nhân.
"Thỏa thuận này thiết lập một nguyên tắc hỗ trợ lẫn nhau giữa hai nước chúng ta", ông Macron nói và cho biết thêm rằng sự hợp tác sâu sắc hơn sẽ hỗ trợ cho các tham vọng của châu Âu về một sự tự chủ chiến lược lớn hơn.
Sáng kiến này diễn ra trong bối cảnh các quốc gia châu Âu đang tìm cách tăng cường năng lực phòng thủ của chính mình trước những hoài nghi về các cam kết dài hạn của Mỹ và những căng thẳng gia tăng với Nga.
Vào tháng 3, Pháp đã đề nghị mở rộng sự bảo vệ từ ô hạt nhân của mình tới các quốc gia châu Âu khác, điều mà trên thực tế có nghĩa là một cuộc tấn công vào một quốc gia có thể kích hoạt một phản ứng hạt nhân từ phía Pháp.
Na Uy trở thành quốc gia mới nhất nhận được sự bảo vệ hạt nhân của Pháp, sau Ba Lan và Litva, những nước cũng có chung đường biên giới với Nga.
Ông Stoere chia sẻ với hãng thông tấn Na Uy NTB rằng sẽ không có vũ khí hạt nhân nào được triển khai tại Na Uy trong thời bình.
Quốc gia Bắc Âu với 5,6 triệu dân này là một thành viên của NATO nhưng không thuộc Liên minh châu Âu, và có chung đường biên giới với Nga ở vùng Bắc Cực.
"Sự hợp tác chặt chẽ hơn này sẽ làm cho an ninh châu Âu và xuyên Đại Tây Dương trở nên mạnh mẽ hơn. Cùng nhau, chúng ta đang thúc đẩy một sự chuyển dịch gánh nặng. Đã từ rất lâu trước thời Tổng thống Mỹ Donald Trump, điều này đã trở nên cần thiết, khi châu Âu phải chi trả nhiều hơn và thực hiện... các khoản đầu tư khôn ngoan hơn, không chỉ theo từng quốc gia riêng lẻ mà phải có sự phối hợp", ông Stoere nói.
