Đổi lời mới cho ca khúc có ca từ gây tranh cãi “lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu”

Đổi lời mới cho ca khúc Người Việt Mình Thương Nhau

Sáng 28/4, nhạc sĩ Châu Đăng Khoa tiếp tục cập nhật trạng thái mới liên quan đến ca khúc Người Việt Mình Thương Nhau - sản phẩm đang nhận nhiều ý kiến trái chiều từ dư luận. Trong bài đăng, nam nhạc sĩ cho biết anh ghi nhận các góp ý từ khán giả và thừa nhận việc để xảy ra tranh cãi là điều không mong muốn. Đồng thời, Châu Đăng Khoa xác nhận đã chủ động điều chỉnh phần lời gây tranh luận.

Ca khúc Người Việt Mình Thương Nhau được phát hành ngày 23/4, do Cẩm Ly và Hoà Minzy thể hiện, Châu Đăng Khoa sáng tác. Ngay sau khi ra mắt, bài hát nhanh chóng thu hút sự chú ý, song cũng gây tranh cãi xoay quanh câu hát “lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu”.

Trước đó, tối 27/4, Châu Đăng Khoa đã lên tiếng giải thích về dụng ý sáng tác, tuy nhiên các luồng tranh luận vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Theo kế hoạch, Cẩm Ly và Hoà Minzy sẽ biểu diễn ca khúc này trong sự kiện diễn ra tối 28/4 tại Sân vận động Mỹ Đình. Trước diễn biến tranh cãi, Tổng đạo diễn chương trình xác nhận với truyền thông rằng phần lời của ca khúc sẽ được điều chỉnh khi đưa lên sân khấu. Ông Trung Dũng - Tổng đạo diễn chương trình cho biết bộ phận âm nhạc đang tiến hành chỉnh sửa câu từ. Thông tin này trùng khớp với chia sẻ từ phía Châu Đăng Khoa về việc viết lại lời mới cho đoạn gây tranh luận.

Toàn cảnh tranh cãi ca khúc Người Việt Mình Thương Nhau

Ngày 23/4, Hoà Minzy và Cẩm Ly chính thức phát hành MV Người Việt Mình Thương Nhau. Ca khúc mang thông điệp tôn vinh giá trị văn hoá và tinh thần đoàn kết của người Việt, nhận được nhiều phản hồi tích cực về giai điệu và hình ảnh trong thời gian đầu.

Tuy nhiên, không lâu sau đó, câu hát “lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu” trở thành tâm điểm tranh luận trên nhiều nền tảng mạng xã hội. Một bộ phận khán giả cho rằng cách diễn đạt này đi ngược với ý nghĩa quen thuộc của hình ảnh “lúa chín cúi đầu” - một thành ngữ phổ biến trong văn hoá phương Đông.

Xét ở góc độ khoa học, hiện tượng “lúa chín cúi đầu” xuất phát từ quy luật tự nhiên khi hạt lúa tích lũy đủ dưỡng chất, trở nên nặng hơn và khiến bông lúa cong xuống dưới tác động của trọng lực. Ngược lại, những bông lúa lép thường nhẹ và đứng thẳng. Từ quan sát này, hình ảnh “lúa chín cúi đầu” được đúc kết thành bài học mang tính biểu tượng trong đời sống.

Trong bối cảnh văn hoá, hình ảnh này còn gắn với triết lý phương Đông, trong đó có câu nói của Nhật Bản “Minoru hodo kobe o tareru inaho ni naru”, thường được hiểu là càng trưởng thành, thành công thì con người càng khiêm nhường. Ngược lại, “lúa lép đứng thẳng” được dùng để chỉ những biểu hiện thiếu nội lực nhưng thích thể hiện.

Chính vì vậy, việc sử dụng hình ảnh “lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu” đã dẫn đến nhiều ý kiến trái chiều về tính hợp lý trong cách diễn đạt, cũng như lo ngại về việc làm thay đổi ý nghĩa vốn có của một biểu tượng quen thuộc. Ở chiều ngược lại, một số quan điểm cho rằng đây có thể là cách diễn giải mới, mang tính ẩn dụ khác biệt.

Ngay trong ngày ra mắt MV, Hoà Minzy từng phản hồi một bình luận của khán giả, cho biết câu hát được hiểu theo nghĩa bóng, tuy nhiên không giải thích chi tiết thêm.

Đến tối 27/4, Châu Đăng Khoa chính thức lên tiếng làm rõ dụng ý sáng tác. Anh cho biết đã theo dõi các ý kiến trái chiều và trân trọng mọi góp ý từ khán giả. Theo nam nhạc sĩ, việc một câu hát được thảo luận, dù đồng tình hay không, vẫn là tín hiệu đáng chú ý đối với người làm nghề.

Về nội dung, Châu Đăng Khoa khẳng định anh hiểu rõ ý nghĩa truyền thống của hình ảnh “lúa chín cúi đầu”, nhưng khi sáng tác, anh chủ động mở rộng tầng nghĩa. Trong ngữ cảnh ca khúc, cụm từ “người con của nước Nam” được đặt trước câu hát gây tranh cãi nhằm gợi nhắc đến chiều sâu lịch sử và hành trình của dân tộc.

Theo lý giải của anh, “chẳng hề cúi đầu” không nhằm phủ nhận sự khiêm nhường, mà là ẩn dụ cho tinh thần không khuất phục trước nghịch cảnh hay thử thách. Đây được xem là cách thể hiện ý chí và lòng tự tôn trong một bối cảnh khác với cách hiểu truyền thống.

Khuya 27/4, giữa lúc tranh luận vẫn tiếp diễn, Hoà Minzy đăng tải clip tổng duyệt sân khấu, ghi lại quá trình tập luyện cùng Cẩm Ly cho phần trình diễn dự kiến diễn ra vào ngày 28/4. Đây là lần đầu tiên ca khúc được biểu diễn trực tiếp trước đông đảo khán giả. Trong bài đăng, nữ ca sĩ chia sẻ thêm hình ảnh hậu trường với không khí thoải mái, song không đề cập trực tiếp đến câu hát đang gây tranh cãi. Trong khi đó, Cẩm Ly chưa có phát ngôn chính thức liên quan đến vấn đề này.

Hiện tại, dù đã có giải thích từ phía tác giả và động thái điều chỉnh lời ca khúc, Người Việt Mình Thương Nhau vẫn tiếp tục nhận về nhiều ý kiến trái chiều từ công chúng.

(Ảnh: FBNV/cap màn hình)