Trao đổi với PV Thanh Niên, ông Nguyễn Minh Toãn, Chủ tịch UBND xã Long Hựu (tỉnh Tây Ninh), cho biết xã vừa phối hợp Ban Quản lý dự án Dân dụng và công nghiệp tỉnh Tây Ninh công bố quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 khu đô thị mới Long Hựu (xã Long Hựu; thuộc xã Long Hựu Đông và xã Long Hựu Tây, huyện Cần Đước, tỉnh Long An trước đây) trên website của xã và niêm yết công khai tại trụ sở UBND xã.
Thế nhưng, đằng sau những con số "triệu đô" và viễn cảnh về một đô thị thông minh, sinh thái tráng lệ vẫn có nỗi băn khoăn về sinh kế, định cư và tương lai của hơn 30.000 con người đã gắn bó lâu đời với sông nước Vàm Cỏ.
Bản đồ án "khủng" của tỉnh Tây Ninh
Những ngày tháng 4.2026, đứng trên cầu Kinh Nước Mặn nhìn xuống, mặt nước trong xanh như nước biển. Kinh Nước Mặn được người Pháp đào hơn 100 năm trước và tách biệt xã Long Hựu khỏi đất liền. Công trình cầu Kinh Nước Mặn được thông xe vào năm 2010, giúp kết nối giao thông đường bộ cho khoảng 30.000 con người ở cồn Long Hựu với quốc lộ 50.
Kinh Nước Mặn do người Pháp đào hơn 100 năm trước
ẢNH: B.B
Nếu cây cầu năm ấy giúp xã Long Hựu nối nhịp với quốc lộ 50, thúc đẩy giao thương nông sản thì bản quy hoạch đô thị mới lần này chính là nhịp cầu đưa cư dân xứ cồn tiến thẳng vào kỷ nguyên đô thị hóa.
Cụ thể, khu đô thị mới Long Hựu có tổng diện tích tự nhiên lên đến 2.609 ha - một con số cho thấy tầm vóc của một trung tâm đô thị - dịch vụ tầm cỡ phía đông nam của tỉnh Tây Ninh. Điểm nhấn của đồ án là tính "sinh thái" và "thông minh", với hơn 600 ha dành cho cây xanh và mặt nước hồ điều hòa; đất lúa, nuôi tôm sẽ được xây dựng các khu chức năng tích hợp dịch vụ du lịch, sân tập golf, tennis và khu nhà ở cao cấp… Tất cả tạo nên một hệ sinh thái đô thị hiện đại dọc theo sông Vàm Cỏ và sông Cần Giuộc.
Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa với việc diện tích đất nông nghiệp sản xuất mỗi năm hơn 1.200 tấn tôm, 8.000 tấn lúa và đất ở của hầu hết người dân trong xã vốn tồn tại hơn 100 năm qua sẽ gần như biến mất hoàn toàn.
Bên vuông tôm thâm canh, ông Ba Huân (ở ấp Rạch Đào) không giấu được nỗi trăn trở: "Nghe đất lên giá, dân mình bỗng chốc thành tỉ phú trên giấy. Nhưng tôi lo lắm, vì nuôi tôm cả đời, giờ đất nuôi tôm của mình sắp dùng để xây dựng sân golf, resort, chung cư… Đến lúc đó, nông dân như tôi biết làm gì?".
Sau sự kiện khánh thành cầu Kinh Nước Mặn đúng 16 năm thì người dân xứ cồn Long Hựu lại đón tin vui là xã đã được quy hoạch phát triển thành đô thị mới hiện đại
ẢNH: B.B
Nỗi lo của ông Ba Huân không phải là cá biệt. Dù tỷ lệ lao động qua đào tạo của xã đạt mức ấn tượng 80,26%, nhưng phần lớn vẫn gắn liền với kỹ thuật nông - ngư nghiệp. Việc chuyển sang làm dịch vụ đô thị cao cấp đòi hỏi một cuộc cách mạng về tư duy và kỹ năng mà không phải ai cũng theo kịp.
Hơn thế nữa, bài toán định cư đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Theo phương án đề xuất, có khoảng 24.000 dân sẽ thuộc diện tái định cư trên diện tích 84,58 ha. Một cuộc "di cư tại chỗ" quy mô lớn như vậy chắc chắn sẽ gây ra những xáo trộn về mạng lưới quan hệ xóm giềng, thói quen sinh hoạt đã định hình hơn 100 năm qua tại nơi này.
Theo ông Nguyễn Minh Toãn, Chủ tịch UBND xã Long Hựu, khi dự án được triển khai, song song với việc tiến hành giải tỏa đền bù và tái định cư cho người dân, xã cũng sẽ phối hợp với các ngành chức năng của tỉnh... để triển khai các lớp tập huấn, hỗ trợ người dân chuyển đổi nghề nghiệp với tinh thần "không để ai bị bỏ lại phía sau".
Quy hoạch đô thị để dứt điểm với khó khăn, nhưng cần quyết liệt triển khai
Theo báo cáo của Đảng ủy xã Long Hựu (Tây Ninh), xã vẫn đang đối mặt với những thách thức nội tại đầy cam go, trực tiếp tác động đến đời sống dân sinh và hiệu quả điều hành của chính quyền mới.
Trong đó, dù đạt chỉ tiêu về sản lượng nông nghiệp, nhưng thực tế kinh tế địa phương chỉ ở mức ổn định, thiếu đột phá. Hệ thống giao thông nông thôn hạn chế đang trở thành rào cản lớn khiến địa phương kém sức hút đối với doanh nghiệp đầu tư. Tiến độ giải ngân và chi ngân sách còn chậm, trong khi thiết chế văn hóa, thể thao phục vụ người dân vẫn trong tình trạng thiếu hụt và hạn chế.
Cư dân trên cồn Long Hựu tập trung chủ yếu ở khu vực chợ Kinh Nước Mặn và rải rác ven sông
ẢNH: B.B
Bên cạnh đó, vấn đề về y tế, vệ sinh môi trường nông thôn chưa được đảm bảo. Công tác quản lý đất đai vẫn còn tình trạng giải quyết thủ tục trễ hạn, gây phiền hà cho người dân. Một bộ phận cán bộ có trình độ, kinh nghiệm chuyên môn chưa phù hợp với vị trí việc làm mới. Đặc biệt, vai trò người đứng đầu tại một số đơn vị chưa thực sự quyết liệt, linh hoạt; tâm lý "trông chờ, ỷ lại" vào chỉ đạo từ cấp trên vẫn tồn tại, làm giảm tính năng động, nhạy bén trong việc tham mưu và giải quyết các vướng mắc phát sinh từ thực tiễn.
Để xã Long Hựu thực sự chuyển mình, việc tháo gỡ những "điểm nghẽn" về hạ tầng là yêu cầu cấp thiết hơn bao giờ hết. Việc hiện thực hóa quy hoạch phân khu đô thị mới Long Hựu chính là chìa khóa tháo gỡ triệt để những khó khăn nội tại. Bởi khi đó, hạ tầng đồng bộ sẽ xóa bỏ rào cản về giao thông nông thôn hạn chế. Các trục đường kết nối vùng và hạ tầng kỹ thuật chuẩn đô thị sẽ tạo "thảm đỏ" thu hút doanh nghiệp, thay vì chỉ dựa vào sản xuất nông nghiệp thuần túy.
Tuyến đường gần trụ sở UBND xã Long Hựu
ẢNH: B.B
Các quỹ đất công cộng được ấn định rõ ràng sẽ giải quyết tình trạng thiếu hụt thiết chế văn hóa, thể thao và hạ tầng giáo dục hiện nay. Áp lực từ các dự án lớn đổ về xã sẽ buộc đội ngũ cán bộ phải nâng cao năng lực chuyên môn, xóa bỏ tư duy "trông chờ, ỷ lại", đáp ứng yêu cầu của mô hình chính quyền địa phương hai cấp hiện đại.
Khi quy hoạch đi vào thực tế, xã Long Hựu sẽ thoát ly khỏi thế khó "độc canh", vươn mình trở thành đô thị sinh thái năng động của tỉnh Tây Ninh. Nhưng ngược lại, nếu quy hoạch đã công bố mà chậm triển khai thì quy hoạch đó vô tình trở thành "vòng kim cô" siết chặt tiến trình phát triển kinh tế - xã hội của gần như toàn bộ xã Long Hựu.
