Bộ Công an vừa công bố dự thảo hồ sơ chính sách dự án bộ luật Hình sự (sửa đổi), đề xuất nhiều tội danh mới, hành vi để lấy ý kiến. Thời gian lấy ý kiến từ 17.4 - 7.5.
Bộ Công an đề xuất bổ sung nhiều tội danh mới chưa được quy định trong bộ luật Hình sự hiện hành (ảnh minh họa)
ẢNH: T.N
Mở rộng tội phạm chức vụ với khu vực tư nhân
Theo Bộ Công an bộ luật Hình sự năm 2015 đã mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự về các tội phạm về chức vụ đối với cả khu vực tư nhân (tham ô, nhận hối lộ và môi giới hối lộ).
Tuy nhiên, phạm vi này còn hẹp, chưa phù hợp với thực tiễn đấu tranh với tội phạm về chức vụ trong khu vực ngoài nhà nước, nhất là hành vi lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản, thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng…
Cơ quan soạn thảo cũng cho rằng, việc quy định hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là chất hỗ trợ chế biến thực phẩm và dụng cụ bao gói, chứa đựng thực phẩm như hiện tại chưa điều chỉnh được hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là chất hỗ trợ chế biến thực phẩm và dụng cụ bao gói, chứa đựng thực phẩm.
Trong khi đó, tình trạng sản xuất, buôn bán chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, bao bì giả đang diễn ra phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ gây hại rất cao đối với sức khỏe con người.
Một hạn chế khác là bộ luật Hình sự chưa có tội danh độc lập, trực tiếp về hành vi vi phạm quy định về định giá, kiểm toán, kiểm định, giám định gây hậu quả nghiêm trọng.
Ở các vụ án về kinh tế, tham nhũng vừa qua, chủ thể của các hành vi trên chỉ bị xử lý về tội danh khác (vi phạm quy định đấu thầu, quản lý, sử dụng tài sản nhà nước…) với vai trò đồng phạm, giúp sức. Điều này là chưa bảo đảm tính công bằng, giảm tính răn đe, phòng ngừa đối với hành vi.
Hay như tình trạng các chấp hành viên thi hành án dân sự thực hiện sai quy định hoặc thực hiện không đầy đủ quy định gây thiệt hại nghiêm trọng về tài sản, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Song hiện nay chưa có chế tài xử lý hình sự, gây bức xúc cho quần chúng nhân dân, xâm phạm đến an ninh, trật tự.
Lạm dụng tình dục trẻ em, phát tán deepfake vào "tầm ngắm"
Vẫn theo Bộ Công an, có tình trạng một số đối tượng mua bán "bào thai" - thời điểm đứa trẻ đang được mang thai. Nếu áp dụng tội danh mua bán người, hoặc mua bán người dưới 16 tuổi, hoặc mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người đều không phù hợp.
Vì thế, cần bổ sung cơ sở pháp lý để xử lý hành vi này, tránh bỏ lọt tội phạm, bảo đảm cơ sở pháp lý để bảo vệ quyền con người.
Cũng liên quan đến hành vi mua bán người dưới 16 tuổi, Bộ Công an nhận định cần nâng giới hạn lên 18 tuổi để phù hợp với quy định của luật Phòng, chống mua bán người và Nghị định thư về ngăn ngừa, phòng, chống và trừng trị việc buôn bán người, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em.
Cơ quan soạn thảo còn đề xuất bổ sung quy định xử lý với nhiều hành vi liên quan đến cướp trên biển cả, phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt và hành vi tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, khai thác thủy sản bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài, đưa người di cư trái phép… để nội luật hóa các điều ước quốc tế, khuyến nghị của các tổ chức quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Cùng đó là bổ sung một số quy định để đảm bảo cơ sở pháp lý cho công tác phòng ngừa và đấu tranh với tội phạm trong lĩnh vực công nghệ thông tin, mạng viễn thông như: gián điệp mạng, chiến tranh mạng, khủng bố mạng, xâm phạm, phá hủy hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia…
Ngoài ra còn có lạm dụng tình dục trẻ em (quay các bộ phận nhạy cảm, chat sex…); "lừa đảo qua sàn giao dịch ảo", "thao túng dữ liệu mạng xã hội để trục lợi", "phát tán deepfake", "rửa tiền bằng tiền điện tử"; thu thập, sử dụng, khai thác, chuyển nhượng, xử lý dữ liệu cá nhân trái quy định của pháp luật; lập trình và sử dụng phần mềm trí tuệ nhân tạo để thực hiện tội phạm...
