Hoạt động cách mạng từ nhỏ
Chân dung "Bà má tham mưu" Sáu Ngẫu
ẢNH: GĐCC
Trong câu chuyện với Thanh Niên, ông Huỳnh Văn Đức (64 tuổi, con trai cụ Huỳnh Thị Sáu), bày tỏ sự vui mừng khi công lao của má Sáu Ngẫu đã được Đảng, Nhà nước ghi nhận.
Theo lời kể của ông Đức, cụ Huỳnh Thị Sáu (1930 - 1989), sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng, thân sinh là cụ Huỳnh Văn Thà, người có công lớn với cách mạng từ kháng chiến chống Pháp.
Kế thừa truyền thống của gia đình, ngay từ nhỏ, má Sáu Ngẫu đã tham gia công tác giao liên ở địa phương, làm nhiệm vụ tuyên truyền, rải truyền đơn, dẫn đường cho cán bộ từ chiến khu về cơ sở hoạt động bí mật. Năm 18 tuổi, má thoát ly đi làm cách mạng tại chiến khu Đ.
Bước vào kháng chiến chống Mỹ, má Sáu chuyển sang hoạt động bí mật, xây dựng cơ sở cách mạng, mở rộng mạng lưới hoạt động từ vùng Thủ Dầu Một vào nội đô Sài Gòn.
Những năm tháng hoạt động trong lòng địch, má Sáu được gặp gỡ, hoạt động chung với cụ Đinh Quang Kỳ (quê Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh). Cụ Kỳ hành quân cùng đoàn quân Nam tiến từ miền Trung vào Nam bộ năm 1943, được giao nhiệm vụ Chánh văn phòng Ban Tuyên huấn Tỉnh ủy Thủ Dầu Một, với bí danh Tư Ca.
Ảnh phục dựng gia đình cụ Kỳ và cụ Sáu cùng 2 con lúc nhỏ
ẢNH: GĐCC
Trong quá trình hoạt động cách mạng, hai người đã có tình cảm và nên duyên vợ chồng. Sau đó, má Sáu lần lượt sinh hai người con, một gái, một trai là bà Huỳnh Thị Kim Ngân (68 tuổi) và ông Huỳnh Văn Đức.
Do điều kiện chiến tranh ác liệt, vợ chồng má Sáu lại hoạt động bí mật nên không thể công khai chuyện hôn nhân. Vì vậy, hai con đều phải mang họ mẹ.
"Hồi nhỏ, chúng tôi được học tập ở Sài Gòn nhưng đến năm 1966 thì theo má về Lái Thiêu. Cuối năm 1967, má vào Sài Gòn hoạt động để chuẩn bị cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy tết Mậu Thân 1968, chúng tôi lại theo má vào trong đó", ông Đức nói và nhớ lại, do không chồng mà có con, má phải chịu nhiều khổ cực, mang tiếng xấu để bảo toàn bí mật cho chồng và các cơ sở cách mạng.
Tấm bản đồ chỉ đường cho quân giải phóng tiến vào Sài Gòn
Nói về tấm bản đồ trao cho quân giải phóng, ông Đức kể tiếp, đầu những năm 60, cụ Tư Ca có được tấm bản đồ thể hiện chi tiết đặc điểm địa lý, địa hình Sài Gòn và sơ đồ bố trí lực lượng các đơn vị của địch ở khu vực Lái Thiêu và vùng ven Sài Gòn. Sau đó, cụ Tư Ca giao cho vợ cất giữ, bảo quản cẩn thận.
Năm 1967, má Sáu Ngẫu nhận nhiệm vụ lọt vào nội thành Sài Gòn móc nối với lực lượng biệt động hoạt động nội thành. Nhờ tấm bản đồ đó mà má Sáu thuận lợi móc nối lực lượng, xây dựng được một số cơ sở mật, đưa con em gia đình cách mạng vào chiến khu dễ dàng... với vai trò là người bán hàng.
Má Sáu Ngẫu nhận giấy khen sau khi chôn cất 26 liệt sĩ hy sinh
ẢNH: GĐCC
Năm 1968, trong một chuyến công tác thâm nhập cơ sở hỗ trợ chiến dịch tấn công địch từ hướng Lái Thiêu đến Sài Gòn, cụ Tư Ca rơi vào ổ phục kích của địch và anh dũng hy sinh. Sự ra đi đột ngột của chồng khiến má Sáu Ngẫu vô cùng đau đớn. Sau đó, cụ trở về Lái Thiêu cùng 2 con rồi dạy học, tiếp tục hoạt động cách mạng tại quê nhà. Đặc biệt, cụ nhớ như in lời chồng nói về tấm bản đồ "phải giữ cẩn thận, sau này sẽ hữu ích".
Kỷ vật vô giá đó đã được má Sáu Ngẫu sử dụng làm công tác tham mưu, tổ chức lực lượng dẫn đường cho Trung đoàn 27 (thuộc Sư đoàn 320B, Quân đoàn 1, Binh đoàn Quyết Thắng) tiến về Sài Gòn trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử năm 1975.
Ông Đức, bà Ngân và má Sáu Ngẫu sau khi đất nước thống nhất
ẢNH: GĐCC
Ông Đức kể, ông vẫn nhớ như in cuộc gặp ngày 29.4.1975. "Chiều hôm đó, má gọi tôi về nhà có công chuyện. Khi tôi đạp xe về thấy đoàn xe tăng nối đuôi nhau đậu đến trước nhà, phía ngoài rất đông các chiến sĩ, đứng đầu là anh Hoàng Thọ Mạc (người hy sinh ngay trước thời khắc hòa bình - PV) đã bế tôi lên và tặng 1 chiếc lương khô", ông Đức kể. Bên trong nhà, các lãnh đạo Trung đoàn 27 như ông Hiệu, ông Thư đang họp bàn với má Sáu đến tận 4 giờ sáng.
Theo lời kể của thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, nguyên Trung đoàn trưởng Trung đoàn 27, ngày 29.4.1975, trên đường hành quân vào Sài Gòn, Trung đoàn 27 dừng ở ngã tư Búng, chuẩn bị tấn công địch ở Lái Thiêu (TP.Thuận An, Bình Dương cũ), lực lượng trinh sát của ta tìm gặp cơ sở nằm vùng theo hiệp đồng của mặt trận.
Ông Hiệu (thứ 2 từ phải qua) trong nhà của má Sáu (thứ 3 từ phải qua)
ẢNH: TƯ LIỆU
Tướng Hiệu nhớ lại, tại ngã tư Búng, để nhận diện cơ sở nằm vùng, ông cần phát mật lệnh "Hồ Chí Minh!" 3 lần. Nếu phía đối diện đáp lại "muôn năm!" 3 lần, thì đây chính là cơ sở nằm vùng của ta.
Khoảng 19 giờ ngày 29.4.1975, ông Hiệu và anh Trịnh Minh Thư cùng tổ trinh sát phát hiện trong khu vực Búng (Bình Dương) có một ngôi nhà lá đơn sơ, trong nhà le lói ngọn đèn dầu, nhận định đây là cơ sở của ta nên tiến lại gần kiểm tra.
Tiếp cận ngôi nhà, ông Hiệu phát tín hiệu. Một lát sau, ở trong nhà có một bà má mở cửa đáp lại "muôn năm!". Tại đây, ông Hiệu gặp má Huỳnh Thị Sáu (tên thường gọi là Sáu Ngẫu, giáo viên dạy tiếng Pháp ở Sài Gòn).
Ông Hiệu thưa với má: "Con là chỉ huy quân giải phóng miền Nam Việt Nam, chúng con có nhiệm vụ theo trục đường 13, ngày mai 30.4 đánh qua Lái Thiêu chiếm cầu Vĩnh Bình và đánh chiếm Bộ Tư lệnh Tăng thiết giáp của địch ở Gò Vấp để mở đường cho đại quân tiến vào đánh những mục tiêu chính".
Rồi ông Hiệu đưa bản đồ chỉ huy cho má nhìn. Lúc đó, má đeo kính trắng, má xem và nói không rành bản đồ này. Má vào trong buồng lấy ra một tấm bản đồ đô thành Sài Gòn, đã ghi các điểm địch phòng thủ.
Má chỉ cách đây 5 km có trại Huỳnh Văn Lương, căn cứ có khoảng 2.000 hạ sĩ quan và tên đại tá Hinh chỉ huy.
"Sáng mai tiến công các con không cần đánh mà kêu hàng", ông Hiệu nhắc lại lời má dặn. Khi địch hàng, tiếp tục đánh qua Lái Thiêu, phải chiếm được cầu Vĩnh Bình - đây là tuyến tử thủ cuối cùng của quân địch cản bước tiến của ta vào nội đô.
"Tôi hỏi tiếp, thưa má, còn con đường nào khác để vào Sài Gòn không? Má nói chỉ có đường sắt Lái Thiêu nhưng xe tăng không đi được, chỉ có bộ binh đi được. Má nói, sáng mai cả gia đình má sẽ đi cùng nhưng tôi thưa "các em vẫn còn nhỏ đã có cô Hai Mỹ và Sáu Châu cùng đơn vị dẫn đường". Chúng con sẽ giải phóng miền Nam xong rồi quay lại cảm ơn má và đồng bào. Má đồng ý", ông Hiệu nhớ từng lời trong cuộc trao đổi với má Sáu.
Ông Đức (áo đỏ), bà Ngân (áo trắng) làm việc cùng thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu và một số cán bộ tại gia đình
ẢNH: NVCC
Từ tấm bản đồ và chỉ dẫn của má Sáu Ngẫu, ông Hiệu cùng các cán bộ trong đơn vị lập tức lên kế hoạch tiến vào Sài Gòn trong đêm. Đến 4 giờ 30 sáng 30.4, ông Hiệu chỉ huy quân ta tấn công bằng đội hình cơ giới và "gọi hàng". Quả nhiên, 2.000 người ở trại Huỳnh Văn Lương đã đầu hàng.
Tại Lái Thiêu, ông Hiệu cài một tiểu đoàn đánh thọc sâu vào lòng địch, quân ta bắn cháy 3 xe tăng, bắt sống chỉ huy. Tuyến "tử thủ" mà địch đặt nhiều hy vọng sẽ chặn được các mũi tiến công của quân ta đã bị đập tan, cánh cửa phía bắc Sài Gòn rộng mở.
Giữ lời hứa với má Sáu, 1 ngày sau khi đất nước thống nhất, ông Hiệu và đồng đội đã tổ chức về thăm, cảm ơn má Sáu và đồng bào.
Sau ngày đất nước thống nhất, má Sáu Ngẫu làm rẫy tại quê nhà. Má lâm bệnh nặng và qua đời năm 1989.
Má Sáu Ngẫu và chồng là cụ Đinh Quang Kỳ sinh được 2 người con là bà Huỳnh Thị Kim Ngân (68 tuổi) và ông Huỳnh Văn Đức (64 tuổi). Hiện nay, bà Ngân là y sĩ về hưu còn ông Đức đang kinh doanh tự do.
