Chiếc điện thoại Nokia 3410 của họa sĩ August Lamm, người từng có ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội nhưng đã bỏ smartphone và kêu gọi cai nghiện mạng xã hội
ẢNH: AFP
Mới đây, một nhóm người trẻ tại thủ đô Washington D.C. đã đổi điện thoại thông minh (smartphone) lấy những chiếc điện thoại "cục gạch" và bắt đầu cuộc "giải độc kỹ thuật số" kéo dài một tháng, trong phong trào mới nổi của giới trẻ Mỹ nhằm thoát khỏi những tác hại của mạng xã hội.
Điều này đồng nghĩa với việc di chuyển mà không cần Google Maps, không còn lướt mạng xã hội khi chở xe buýt và bỏ tai nghe để nghe tiếng chim hót.
"Tôi đợi xe buýt và không biết khi nào nó đến", anh Jay West (29 tuổi) người tham gia thử thách Month Offline (tháng không kết nối mạng) do một công ty khởi nghiệp nhỏ tổ chức với sự hỗ trợ từ một nhóm cộng đồng địa phương, nhớ lại.
"Cứ thò tay tìm điện thoại"
Thói quen cũ khó bỏ, anh West kể rằng mình thường xuyên thò tay vào túi tìm điện thoại di động, nhưng rồi nhận ra chẳng có gì trong đó cả. Nhưng cuối cùng, anh chia sẻ cảm giác "được giải phóng". Anh West hiện người làm phân tích dữ liệu cho hệ thống tàu điện ngầm Washington.
Nhiều người trẻ đang nhận ra những tác hại của điện thoại thông minh khi sử dụng quá mức
ẢNH: REUTERS
Ngồi cạnh đó là anh Rachael Schultz (35 tuổi), người phải hỏi đường những người lạ đi xe đạp, và cô Lizzie Benjamin (25 tuổi), người đã lục tìm những đĩa CD cũ mà bố mình đã ghi để nghe nhạc mà không cần Spotify.
Chia sẻ trải nghiệm, anh Bobby Loomis (25 tuổi) làm việc trong lĩnh vực bất động sản nói rằng mình từng rất khó xem hết một tập phim truyền hình mà không kiểm tra điện thoại.
Nhưng giờ đây, không còn đeo tai nghe, anh thích thú lắng nghe tiếng chim hót khi đi dạo quanh Washington D.C. Và khi quá trình "giải độc" kết thúc, thời gian sử dụng thiết bị điện tử hằng ngày của anh giảm từ sáu xuống còn bốn giờ, gần bằng mức trung bình của người trưởng thành ở Mỹ.
Cô Kendall Schrohe (23 tuổi) làm việc tại một tổ chức giám sát quyền riêng tư kỹ thuật số, đã hoàn thành chương trình giải độc kỹ thuật số vào tháng 1. Giờ đây, cô có thể tìm đường trong khu phố mà không cần dựa vào Google Maps, đã xóa Instagram và thành lập nhóm giải độc kỹ thuật số của riêng mình.
"Tôi nhìn nhận mọi việc một cách lạc quan, và tôi cảm thấy chúng ta thực sự đang ở giai đoạn đầu của một điều gì đó", cô chia sẻ.
Cải thiện sức khỏe, sự tập trung
Các nhà khoa học từ lâu đã gióng lên hồi chuông cảnh báo rằng nghiện điện thoại di động có liên quan việc giảm khả năng tập trung, các vấn đề về giấc ngủ và lo lắng.
Trong một phán quyết mang tính bước ngoặt vào cuối tháng 3, một tòa án ở bang California (Mỹ) phán quyết rằng Instagram và YouTube phải chịu trách nhiệm về bản chất gây nghiện của các nền tảng này.
Thân nhân của những người trẻ đã mất bên ngoài phiên tòa xét xử Meta và YouTube ở California hôm 25.3
ẢNH: REUTERS
Ngày càng nhiều người trẻ Mỹ cuối cùng cũng nhận ra điều này. Theo một cuộc khảo sát của YouGov được thực hiện năm ngoái, hơn 2/3 số người từ 18 đến 29 tuổi muốn giảm thời gian sử dụng màn hình. YouGov là công ty nghiên cứu thị trường và phân tích dữ liệu có trụ sở tại Anh.
Hiện đã có những công cụ mới để hỗ trợ như ứng dụng cai nghiện kỹ thuật số, thiết bị chặn cuộc gọi trên điện thoại và các nhóm. Trong các trường đại học, việc kiêng sử dụng mạng xã hội kéo dài nhiều tuần đã trở nên phổ biến và những buổi tối không dùng màn hình cùng bạn bè đã trở thành một trào lưu ở các thành phố lớn.
Các nghiên cứu sơ bộ cho thấy những tác động tích cực này vẫn duy trì theo thời gian, ông nói thêm.
Chương trình này bao gồm một buổi thảo luận hằng tuần dành cho người tham gia, được tổ chức tại một quán karaoke ở thủ đô Mỹ. "Để thực sự phá vỡ thói quen đó, bạn phải cung cấp một cuộc sống cộng đồng, xã hội phong phú", anh Morin nói.
Khởi đầu của xu hướng lớn?
Sáng kiến Month Offline được khởi xướng cách đây một năm bởi Công ty Dumb.co. Chi phí tham gia khoảng 100 USD/người, bao gồm việc mượn một chiếc điện thoại nắp gập được cài đặt sẵn một số công cụ thiết yếu, chẳng hạn như gọi điện, nhắn tin và Uber, được đồng bộ hóa với điện thoại thông minh của người dùng. Cho đến nay, công ty khởi nghiệp này đang tiến những bước nhỏ, hy vọng sẽ vượt qua mốc 1.000 người dùng vào tháng 5, nhưng các chuyên gia nhận thấy một xu hướng lớn hơn. Giáo sư lịch sử Graham Burnett tại Đại học Princeton (Mỹ) nhận thấy rằng đây là "sự khởi đầu của một phong trào chân thật", tương tự như sự ra đời của phong trào bảo vệ môi trường vào những năm 1960, dẫn đến những đạo luật bảo vệ môi trường mang tính bước ngoặt.
