Hình ảnh mô phỏng về tàu vũ trụ Voyager 1
ảnh: NASA/JPL-Caltech
Sau gần 50 năm trong không gian, bộ đôi tàu Voyager 1 và 2 đều đang trong tình trạng cạn dần năng lượng hạt nhân. Và Voyager 1 vừa tắt thêm một thiết bị trên tàu nhằm chuẩn bị cho "canh bạc cuối cùng" với hy vọng có thể cứu lấy cả hai sứ mệnh này, theo Live Science hôm 23.4.
Thời gian đang đếm ngược
Tuần trước, các kỹ sư NASA đã truyền đi mệnh lệnh tắt thiết bị phục vụ cho cuộc thí nghiệm về hạt tích điện năng lượng thấp (LECP) trên tàu Voyager 1. Đây là thiết bị luôn theo dõi các ion, electron và tia vũ trụ xung quanh tàu suốt 49 năm qua.
Thế nhưng, Voyager 1 hiện lâm vào tình trạng thiếu hụt năng lượng hạt nhân nghiêm trọng, đặc biệt sau một thao tác điều chỉnh vào ngày 27.2 gây sụt giảm năng lượng ngoài dự kiến.
Con tàu được phóng vào không gian năm 1977, ban đầu có nhiệm vụ khảo sát sao Mộc và sao Thổ, trước khi sứ mệnh được kéo dài. Năm 2012, Voyager 1 chính thức đi vào không gian liên sao và trở thành tàu vũ trụ đầu tiên của con người gửi dữ liệu về trái đất từ bên ngoài hệ mặt trời.
Đến nay, Voyager 1 vẫn là phi thuyền xa trái đất nhất trong lịch sử.
Tàu vũ trụ song sinh Voyager 2, với nhiệm vụ khảo sát toàn bộ các hành tinh vòng ngoài của hệ mặt trời từ sao Mộc đến sao Hải Vương, phải mất khoảng 6 năm sau mới tiến vào không gian liên sao. Hiện cả hai phi thuyền đều truyền dữ liệu về trái đất.
Thế nhưng, thời gian của bộ đôi tàu vũ trụ không còn nhiều. Cả hai phi thuyền đều dựa vào máy phát nhiệt điện đồng vị phóng xạ, chuyển đổi năng lượng từ plutonium phân rã. Mỗi năm tàu mất khoảng 4 watt điện năng.
Đó là lý do phía NASA quyết định tắt bớt thiết bị trên tàu để giảm tải cho Voyager 1, hiện chỉ còn vận hành 2 trong số 10 thiết bị. Còn tàu Voyager 2 đang chạy 3 thiết bị.
Những thiết bị còn lại đóng vai trò quan trọng trong việc nghiên cứu môi trường không gian liên sao và những đặc điểm vật lý của nhật quyển, chỉ ranh giới nơi gió mặt trời tương tác với môi trường liên sao. Đồng thời hai tàu cần được đảm bảo nhiệt độ cần thiết để tránh các đường ống nhiên liệu bị đóng băng.
Vũ khí "Big Bang" với hy vọng hồi sinh
Việc tắt thiết bị mới nhất chỉ giúp Voyager 1 duy trì thêm khoảng một năm hoạt động nếu không có gì thay đổi. Tuy nhiên, NASA đang chuẩn bị triển khai phương án "Big Bang" nhằm kéo dài nguồn năng lượng đang giảm dần ở cả hai tàu.
"Ý tưởng là cùng lúc thay đổi toàn bộ cấu hình của tất cả thiết bị, nên có tên là "Big Bang", kế đến tắt một số thiết bị và thay bằng những phương án tiêu thụ điện thấp hơn, để giữ cho con tàu đủ ấm và tiếp tục thu thập dữ liệu khoa học", theo đại diện của Phòng thí nghiệm Phản lực (JPL) thuộc NASA.
Vào tháng 5 và tháng 6, JPL sẽ vận hành một số cuộc thử nghiệm Big Bang cho Voyager 2, phi thuyền có nhiều nguồn năng lượng và gần trái đất hơn. Nếu mọi thứ diễn ra đúng như dự kiến, nỗ lực cứu hộ tàu Voyager 1 sẽ được tiến hành sớm nhất vào tháng 7.
Với khoảng cách lên tới 25 tỉ km, tín hiệu từ trái đất phải mất khoảng 23 giờ để đến được Voyager 1. Sau khi JPL phát đi mệnh lệnh, quá trình tắt thiết bị LECP kéo dài hơn 3 giờ kể từ khi tàu tiếp nhận thông tin. Và việc khởi động lại, đặc biệt trong điều kiện lạnh giá và khoảng cách xa xôi, được dự báo sẽ còn phức tạp hơn.
