TS Nguyễn Đức Kiên - nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội (nay là Ủy ban Kinh tế - Tài chính) đánh giá việc Quốc hội ban hành Nghị quyết 260 sửa đổi, bổ sung các cơ chế đặc thù cho TP.HCM là bước đi quan trọng nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn về tài chính, đầu tư và quản lý phát triển đô thị. Lâu nay, TP.HCM luôn được xem là đầu tàu kinh tế của cả nước với thu ngân sách lớn. Tuy nhiên, nếu bóc tách kỹ cơ cấu nguồn thu sẽ thấy phần đáng kể đến từ các tập đoàn, tổng công ty nhà nước và nguồn thu liên quan đến đất đai. Điều đó cho thấy tiềm năng nội tại của kinh tế thành phố vẫn chưa được khai thác tương xứng và buộc thành phố buộc phải chuyển sang mô hình phát triển mới, lấy công nghiệp công nghệ cao, năng lượng sạch, dịch vụ kỹ thuật cao và đổi mới sáng tạo làm động lực tăng trưởng.
Các chuyên gia tham gia tọa đàm “TP.HCM: Sức bật từ Công nghiệp - Năng lượng - Dịch vụ kỹ thuật cao”
ẢNH: PETROTIMES
Đồng quan điểm, TS Dư Văn Toán nhấn mạnh lợi thế lớn nhất của TP.HCM là ở vị trí trung tâm của không gian kinh tế biển Đông Nam bộ. TP.HCM có không gian biển mở rộng Cần Giờ - Côn Đảo, có hệ sinh thái biển tốt, là lợi thế mới để đầu tư và phát triển kinh tế biển như du lịch, di sản, dịch vụ mới, hạ tầng dầu khí. Ông lấy ví dụ về những dự án làm chân đế điện gió ngoài khơi xuất khẩu cho Singapore và Malaysia của PTSC - đơn vị thành viên của Petrovietnam - cho thấy khu vực TP.HCM có thể hình thành những ngành dịch vụ hỗ trợ cho ngành công nghiệp năng lượng xanh, cụ thể là điện gió ngoài khơi. Ông nói: "Chính phủ đã ban hành Quyết định số 768 đặt mục tiêu đột phá cho điện gió ngoài khơi, trọng tâm là phát triển 6.000 - 17.032 MW vào giai đoạn 2030 - 2035. Do vậy, muốn hình thành trục tăng trưởng mới cần quy hoạch tích hợp, dữ liệu môi trường đầy đủ và thể chế đủ linh hoạt".
Bên cạnh đó, ông Kiên cho rằng, để đạt mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn 2026 - 2030, TP.HCM cần nguồn vốn đầu tư rất lớn và không thể chỉ dựa vào ngân sách nhà nước mà phải tạo cơ chế để thu hút mạnh khu vực tư nhân. "Đầu tư công cần đóng vai trò “vốn mồi”, dẫn dắt và kích hoạt đầu tư tư nhân vào các lĩnh vực trọng điểm. TP.HCM nên áp dụng tư duy tương tự như giai đoạn đầu đổi mới khi Việt Nam ban hành luật Đầu tư nước ngoài để thu hút FDI. Hiện nay, cần có cơ chế đủ hấp dẫn để khuyến khích doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào khoa học công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và các ngành chiến lược mà thành phố ưu tiên", TS Nguyễn Đức Kiên đề xuất và nhấn mạnh thêm rằng, công nghiệp công nghệ cao và năng lượng sạch giữ vai trò trọng tâm trong chiến lược phát triển mới của thành phố, là điều kiện để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.
Phát biểu tại tọa đàm, TSKH Trần Quang Thắng - Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TP.HCM cũng cho rằng, để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số nhiều năm liền liên tiếp, đóng góp 30 - 40% GDP quốc gia, TP.HCM phải phát triển thành công siêu đô thị đa trung tâm, trung tâm tài chính - công nghệ - logistics thông minh hàng đầu Đông Nam Á. Muốn vậy, cần có thể chế đột phá, tạo điều kiện cho phát triển hiệu quả hơn. Hiện nay, TP.HCM đang phân quyền rất mạnh. Tuy nhiên, phải coi việc cải cách thể chế là yếu tố mang tính quyết định để tạo đột phá và tạo thuận lợi cho phát triển. Nếu cải cách chậm sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới tốc độ tăng trưởng của TP.HCM cũng như mục tiêu phát triển chung của quốc gia.
