Nắng nóng kéo dài không chỉ gây cảm giác khó chịu mà còn ảnh hưởng toàn diện đến sức khỏe - Ảnh: LÊ PHAN
Ảnh hưởng sức khỏe ra sao?
Chia sẻ với Tuổi Trẻ Online, ThS.BS Phan Trần Trúc Ly - Phó trưởng khoa khám bệnh Bệnh viện An Bình (TP.HCM) - cho biết tại các thành phố lớn, mật độ bê tông, nhựa đường và phương tiện giao thông cao khiến nhiệt bị hấp thụ và giữ lại nhiều hơn.
Nắng nóng kéo dài không chỉ gây cảm giác khó chịu mà còn ảnh hưởng toàn diện đến sức khỏe.
Theo đó khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cơ thể phải tăng tiết mồ hôi để điều hòa thân nhiệt, tim đập nhanh hơn để duy trì huyết áp ổn định. Nếu không bổ sung đủ nước và điện giải, người dân rất dễ rơi vào tình trạng mất nước, kiệt sức, thậm chí say nắng và sốc nhiệt.
Ngoài ra hệ thần kinh cũng bị ảnh hưởng, gây ra trạng thái lờ đờ, giảm khả năng tập trung và phản xạ. Đặc biệt, tại khu vực phía Nam, nắng nóng thường đi kèm độ ẩm thấp và chỉ số tia UV ở mức "nguy hại", trực tiếp gây tổn thương tế bào da và giác mạc nếu không được bảo vệ.
BS.CKI Võ Trường Quang Huy - quyền điều hành khoa da liễu Bệnh viện An Bình - cũng cho biết từ tiết thanh minh (tháng 3-4) sang lập hạ (tháng 5), tia cực tím tại Nam Bộ chạm đỉnh cực đại nên làn da dễ bị "sốc nhiệt", dẫn đến tình trạng mất nước và đứt gãy collagen ồ ạt.
Do đó cần giặm lại kem chống nắng phổ rộng mỗi 3 giờ, kết hợp cấp ẩm sâu để làm dịu và phục hồi làn da khỏe mạnh.
BS.CKI Võ Trường Quang Huy - quyền điều hành khoa da liễu Bệnh viện An Bình - điều trị da cho một bệnh nhân - Ảnh: BVCC
Ba nhóm người cần đặc biệt quan tâm trong thời tiết nắng nóng
BS Trúc Ly cho biết thêm thời điểm nắng nóng đỉnh điểm thường kéo dài từ 11h - 16h. Đây là lúc cường độ tia UV và bức xạ nhiệt đạt mức cao nhất. Với thời tiết hiện nay có 3 nhóm người cần đặc biệt lưu tâm:
Trẻ em và người cao tuổi: Trẻ em thì hệ thống điều hòa nhiệt chưa hoàn thiện, trong khi người già lại có khả năng thích ứng với nhiệt giảm sút. Cả hai nhóm này thường không nhạy bén với cảm giác khát, khả năng điều hòa thân nhiệt kém, dẫn đến tình trạng mất nước trầm trọng trước khi kịp nhận ra.
Người có bệnh lý nền (tim mạch, huyết áp, đái tháo đường): Nắng nóng là "kẻ thù" của huyết áp. Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột có thể gây co giãn mạch bất thường, dẫn đến nguy cơ đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim.
Người lao động đặc thù: Công nhân xây dựng, shipper, người bán hàng rong, bảo vệ, lao công… phải tiếp xúc với bức xạ nhiệt trực tiếp trong thời gian dài, ít có điều kiện nghỉ ngơi, nên nguy cơ thường gặp nhất là mất nước và rối loạn điện giải do cơ thể tiết nhiều mồ hôi nhưng không được bù nước đầy đủ.
Ngoài ra nắng nóng còn có thể làm tăng nguy cơ tai nạn lao động và tai nạn giao thông do cơ thể mệt mỏi, phản xạ chậm, giảm sự tỉnh táo khi làm việc hoặc di chuyển ngoài đường.
Những nguyên tắc “vàng” giảm rủi ro cho sức khỏe
Để tránh rủi ro cho sức khỏe trong thời tiết nắng nóng như hiện nay, bác sĩ Trúc Ly khuyến cáo người dân nên chủ động phòng ngừa trước khi cơ thể xuất hiện triệu chứng qua những nguyên tắc "vàng" sau đây:
- Bù nước “chủ động” bằng cách không đợi khát mới uống. Khi bạn cảm thấy khát, cơ thể đã mất khoảng 2% lượng nước, nên uống đều đặn khoảng 200ml mỗi 20 phút.
- Bổ sung điện giải vì mồ hôi mang theo cả muối khoáng từ các loại nước như: chanh muối, nước dừa, hoặc dung dịch Oresol để uống thay nước lọc. Ăn nhiều rau xanh, trái cây mọng nước. Hạn chế các loại nước có gas, caffeine và rượu bia vì chúng làm cơ thể mất nước nhanh hơn qua đường tiểu.
- Chọn mặc quần áo rộng dài, chất liệu cotton hoặc vải sợi tự nhiên thấm hút mồ hôi và chọn màu sáng để phản xạ bớt nhiệt năng từ Mặt trời. Đội nón rộng vành, đeo kính râm bảo vệ mắt và khẩu trang sáng màu, đeo găng tay, vớ...
- Cố gắng hoàn thành các việc nặng nhọc nhất trước 9h hoặc sau 16h. Nghỉ ngơi định kỳ, cứ sau mỗi giờ làm việc, tìm bóng râm để nghỉ ít nhất 10 phút, giúp cơ thể có khoảng nghỉ để hạ nhiệt.
- Khi vừa đi nắng về, tuyệt đối không tắm ngay nước lạnh hoặc đứng trước quạt, điều hòa công suất lớn. Lau mồ hôi và để cơ thể hạ nhiệt tự nhiên trong ít nhất 20-30 phút. Trước khi ra khỏi phòng máy lạnh, nên tăng nhiệt độ lên khoảng 27-28°C hoặc tắt máy trước 15-30 phút để cơ thể thích nghi dần với nhiệt độ ngoài trời.
Cần đặc biệt chú ý nếu bản thân hoặc người xung quanh có các biểu hiện sau:
- Giai đoạn nhẹ (kiệt sức vì nhiệt): mệt mỏi, đau đầu, chóng mặt, hoa mắt, vã mồ hôi đầm đìa, chuột rút, buồn nôn, mạch nhanh.
- Giai đoạn nặng (say nắng hoặc sốc nhiệt): thân nhiệt tăng rất cao trên 40°C; nóng, đỏ nhưng khô ráo hoàn toàn vì cơ thể không còn khả năng tiết mồ hôi để tự làm mát; lờ đờ, nói sảng, hoặc xuất hiện co giật, hôn mê; nhịp thở nông, nhanh.
Về xử trí ban đầu, cần nhanh chóng đưa người bệnh vào nơi râm mát, thoáng khí hoặc phòng có quạt, nới lỏng quần áo, lau người bằng khăn mát, chườm mát vùng cổ, nách, bẹn để hạ nhiệt nhanh.
Nếu người bệnh còn tỉnh, có thể cho uống nước mát hoặc oresol từng ngụm nhỏ. Tuy nhiên nếu người bệnh lơ mơ, bất tỉnh hoặc co giật thì tuyệt đối không cố cho uống nước, mà cần gọi cấp cứu 115 hoặc chuyển ngay đến cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời.
