VNETWORK: Doanh nghiệp Việt đầu tư bảo mật nhưng chỉ 1/3 đạt mức bảo vệ tương xứng

Năm 2025, các cuộc tấn công mạng nhắm vào doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục gia tăng cả về tần suất lẫn mức độ thiệt hại. Trong bối cảnh chuyển đổi số được đẩy mạnh ở mọi lĩnh vực, bề mặt tấn công mở rộng nhanh chóng, vượt xa năng lực phòng thủ hiện có của phần lớn tổ chức.

Báo cáo "Toàn cảnh An ninh mạng Doanh nghiệp Việt Nam 2026" của VNETWORK đặt ra một câu hỏi cấp thiết: vấn đề không nằm ở việc có nên đầu tư cho bảo mật hay không, mà là đầu tư như thế nào cho hiệu quả.

Đầu tư bảo mật chưa đi cùng hiệu quả bảo vệ

Nhiều doanh nghiệp đã đầu tư cho bảo mật, nhưng đầu tư không đồng nghĩa với được bảo vệ. Chỉ 33,7% doanh nghiệp triển khai giải pháp bảo mật theo mô hình nhiều lớp có sự liên kết giữa các thành phần. Phần còn lại vẫn vận hành các công cụ riêng lẻ, không chia sẻ dữ liệu với nhau, khiến hiệu quả bảo vệ thực tế thấp hơn nhiều so với chi phí đã bỏ ra.

Sự thiếu kết nối này tạo ra những điểm "mù" ngay giữa các lớp phòng thủ mà doanh nghiệp tưởng đã có.

Một cảnh báo từ endpoint không được đối chiếu với log email hay VPN, khiến hành vi bất thường dù xuất hiện ở nhiều nơi vẫn không được nhận diện là mối nguy. Kẻ tấn công lợi dụng chính điều đó để di chuyển bên trong hạ tầng, tích lũy quyền truy cập và mở rộng phạm vi kiểm soát trước khi doanh nghiệp kịp phát hiện.

Trên thực tế, nhiều vụ ransomware không xảy ra ngay lập tức mà là kết quả của quá trình xâm nhập âm thầm kéo dài hàng tuần, thậm chí hàng tháng trước đó.

Bức tranh tấn công phản ánh khoảng trống phòng thủ

Dữ liệu khảo sát cho thấy bức tranh tấn công năm 2025 phản ánh trực tiếp những điểm yếu trong hệ thống bảo mật doanh nghiệp. 

DDoS dẫn đầu với 57% doanh nghiệp từng bị ảnh hưởng, cho thấy hạ tầng mạng vẫn là tuyến phòng thủ mỏng nhất. Ransomware và malware ghi nhận ở mức 41,3%, brute force nhắm vào VPN và RDP ở mức 36,3%, phishing email ở mức 34,6%.

Điểm chung là không đòi hỏi kỹ thuật tấn công tinh vi. Chúng khai thác đúng những chỗ doanh nghiệp đang bỏ ngỏ: quyền truy cập không được giám sát, cấu hình hệ thống chưa được chuẩn hóa và nhân sự chưa được đào tạo đầy đủ về nhận thức an ninh mạng.

Brute force là ví dụ điển hình, chỉ cần thử hàng loạt mật khẩu nhắm vào VPN và RDP cho đến khi thành công. Khi đăng nhập được, phiên truy cập trông hoàn toàn hợp lệ và không kích hoạt cảnh báo nếu thiếu cơ chế giám sát hành vi. Đây thường là bước khởi đầu dẫn đến leo thang quyền hạn và cuối cùng là ransomware.

Rủi ro pháp lý song hành rủi ro kỹ thuật

Thiệt hại từ tấn công mạng không chỉ dừng lại ở vận hành. Với Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15, mỗi sự cố để lộ dữ liệu người dùng đều có thể kéo theo trách nhiệm pháp lý trực tiếp lên ban lãnh đạo.

Tuy nhiên, nghiên cứu ghi nhận chỉ 16,3% doanh nghiệp đã triển khai đầy đủ chính sách bảo vệ dữ liệu cá nhân trên toàn tổ chức. 83,7% còn lại đang đối mặt với cả rủi ro kỹ thuật lẫn trách nhiệm pháp lý mà chưa có biện pháp kiểm soát phù hợp.

Nói cách khác, bảo mật không còn là bài toán của riêng bộ phận IT. Khi một sự cố xảy ra mà chính sách bảo vệ dữ liệu chưa được triển khai đầy đủ, câu hỏi đặt ra không chỉ là hệ thống bị vá như thế nào mà là ai chịu trách nhiệm trước pháp luật. Trong bối cảnh đó, chi phí của việc chậm hành động sẽ lớn hơn nhiều so với chi phí đầu tư phòng thủ từ trước.

Tích hợp thay vì chắp vá

Nghiên cứu của VNETWORK chỉ ra rằng bài toán cốt lõi không phải là thiếu giải pháp trên thị trường, mà là thiếu năng lực tích hợp và vận hành liên tục. Khi không thể tự xây dựng đội ngũ chuyên trách, việc bổ sung thêm công cụ riêng lẻ chỉ làm phức tạp thêm hệ sinh thái bảo mật vốn đã phân mảnh.

Điểm khởi đầu để giải quyết bài toán đó là hiểu rõ hệ thống của mình đang ở đâu. Báo cáo "Toàn cảnh An ninh mạng Doanh nghiệp Việt Nam 2026" đi sâu vào từng lớp phòng thủ, chỉ ra điểm yếu cụ thể và đưa ra khuyến nghị thực tế cho từng tình huống. 

Với những tổ chức đang cần đánh giá lại trước khi đưa ra quyết định đầu tư bảo mật tiếp theo, đây là tài liệu không nên bỏ qua.