Làng cầu lông đỉnh cao đứng trước thay đổi lịch sử - Ảnh: BWF
Từ đầu năm 2026, BWF đã bắt đầu thử nghiệm cách tính điểm mới này. Nếu chính thức được thông qua, đây sẽ là cuộc cải tổ quan trọng nhất kể từ năm 2006 - thời điểm cầu lông chuyển sang hệ thống tính điểm rally 21 điểm (tính điểm cho mỗi lần giao cầu) như hiện nay.
Theo BWF, Hội đồng liên đoàn đã thống nhất trình phương án áp dụng hệ thống 3 ván, mỗi ván 15 điểm (3x15), thay thế thể thức 3x21 đang dùng ở tất cả các giải quốc tế.
Quyết định cuối cùng sẽ được đưa ra tại Đại hội thường niên (AGM) của BWF, dự kiến ngày 25-4 tới. Phương án cần đạt đa số 2/3 phiếu thuận để chính thức có hiệu lực.
Ngoài việc giảm mức điểm kết thúc ván xuống còn 15, đề xuất còn kèm theo một phương án áp mức điểm trần là 21. Cụ thể: nếu tỉ số là 14-14, một trong hai tay vợt cần cách biệt 2 điểm để thắng, nhưng ai đạt 21 điểm trước sẽ thắng ván đó - kể cả khi tỉ số lúc đó là 21-20.
Thực tế, đây không phải đề xuất đột ngột. Từ cuối năm 2024, BWF đã xác định 3x15 là phương án ưu tiên sau khi so sánh với nhiều mô hình khác như 5x11 hay biến thể 2x21 rút gọn.
Trong năm 2025, hệ thống này được thử nghiệm tại các giải cấp thấp và giải trẻ thế giới để thu thập dữ liệu thực tế về thời lượng trận đấu, cường độ vận động và phản ứng của vận động viên.
BWF cho rằng rút ngắn số điểm sẽ giúp trận đấu "căng thẳng hơn ngay từ những pha cầu đầu tiên", đồng thời tăng sức hấp dẫn với khán giả khi các điểm số quan trọng đến sớm hơn. Đây là điều cầu lông theo đuổi nhiều năm qua, trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt với các môn thể thao khác về thời lượng phát sóng và khả năng thương mại hóa.
Tuy nhiên, đề xuất này lập tức tạo ra tranh cãi lớn trong giới chuyên môn. Nhiều ý kiến cho rằng việc giảm từ 21 xuống 15 điểm sẽ làm thay đổi sâu sắc cấu trúc chiến thuật của cầu lông đỉnh cao.
Theo phân tích của một số chuyên gia và dữ liệu thử nghiệm, hệ thống mới có xu hướng ưu ái các tay vợt tấn công nhanh, có khả năng bứt tốc sớm. Ngược lại, những tay vợt thiên về kiểm soát, bền bỉ và tích lũy lợi thế theo thời gian sẽ bị ảnh hưởng đáng kể.
Cựu tuyển thủ Anh Ben Beckman, hiện là chuyên gia tư vấn, từng cảnh báo rằng thay đổi cách tính điểm nếu không cân nhắc kỹ có thể ảnh hưởng đến tính công bằng và bản chất cạnh tranh của môn thể thao.
Tay vợt Nhật Bản Arisa Igarashi cũng nhận định lối chơi tấn công sẽ trở nên áp đảo hơn nếu thời gian "xây dựng thế trận" bị rút ngắn.
Những quan điểm này phản ánh nỗi lo rằng cầu lông có thể chuyển dịch từ môn thể thao giàu tính chiến thuật sang thiên về tốc độ và sức mạnh.
Xuyên suốt lịch sử trăm năm, cầu lông không xa lạ với các cuộc thử nghiệm như vậy. Ngay từ khi hình thành vào cuối thế kỷ XIX, môn thể thao này đã dùng hệ thống 15 điểm truyền thống.
Đến năm 2002, Liên đoàn Cầu lông Quốc tế (tiền thân của BWF) từng thử nghiệm mô hình 5 ván, mỗi ván 7 điểm để rút ngắn thời gian thi đấu, nhưng không thành công và nhanh chóng bị loại bỏ.
Bước ngoặt lớn nhất diễn ra năm 2006 khi hệ thống rally point 3x21 được áp dụng. Hệ thống này cho phép ghi điểm ở mọi pha cầu, chuẩn hóa thời lượng trận đấu trên toàn cầu. Trước đó, tay vợt chỉ ghi được điểm trong pha cầu do mình giao - thắng pha giao cầu của đối phương chỉ giành được quyền giao cầu tiếp theo.
