Tạo động lực cho giai đoạn phát triển mới

Hôm qua (6-4), kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI đã diễn ra. Tại kỳ họp, với 491/491 đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội đã thông qua nghị quyết bầu ông Trần Thanh Mẫn - Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội khóa XV, đại biểu Quốc hội khóa XVI - tiếp tục giữ chức Chủ tịch Quốc hội khóa XVI.

Ngay sau khi được bầu, Chủ tịch Quốc hội khóa XVI Trần Thanh Mẫn đã tuyên thệ trước Quốc hội. "Dưới cờ đỏ sao vàng thiêng liêng của Tổ quốc, trước Quốc hội, đồng bào cử tri cả nước, tôi - Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, xin tuyên thệ: Tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với nhân dân, với Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; nỗ lực, phấn đấu, hoàn thành tốt nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó", Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tuyên thệ.

Tiếp tục kế thừa, phát huy thành quả của các nhiệm kỳ trước

Phát biểu nhậm chức, ông nhấn mạnh Quốc hội khóa XVI sẽ tiếp tục kế thừa, phát huy thành quả của các nhiệm kỳ trước. Với trí tuệ, bản lĩnh chính trị vững vàng, khát vọng đổi mới và tinh thần phục vụ nhân dân, Quốc hội sẽ tiếp tục nỗ lực phấn đấu, xứng đáng là Quốc hội của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân; thực sự là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất. 

Đồng thời là hiện thân sinh động của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, tất cả vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Ông khẳng định thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được hiến định trong Hiến pháp và nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước, nhân dân tin tưởng giao phó, bản thân nguyện cống hiến hết sức mình phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân. 

Cùng Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và các đại biểu Quốc hội tiếp tục đổi mới. 

Đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, Quốc hội số, trí tuệ nhân tạo, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động, nói đi đôi với làm, làm ngay, làm đúng, làm hiệu quả, làm đến cùng. 

Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy lập pháp, thận trọng trong phương pháp nhưng quyết liệt trong hành động, tập trung hoàn thiện, đồng bộ thể chế để đất nước phát triển nhanh, bền vững, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế. 

Nâng cao chất lượng giám sát, chú trọng giám sát việc thực thi pháp luật, coi giám sát là công cụ kiến tạo và thúc đẩy phát triển. 

Theo dõi, xem xét, đôn đốc việc thực hiện kiến nghị sau giám sát. Nâng cao chất lượng quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Tiếp tục đưa hoạt động đối ngoại nghị viện đi vào chiều sâu, góp phần nâng cao hơn nữa vị thế Việt Nam trên trường quốc tế...

Kỳ họp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng

Trước đó, phát biểu khai mạc kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh kỳ họp thứ nhất có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mở đầu cho một nhiệm kỳ mới của cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của đất nước.

Theo Chủ tịch Quốc hội, trong bối cảnh thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng hai con số, Quốc hội và các đại biểu Quốc hội khóa XVI cần tiếp tục kế thừa, phát huy thành tựu của các nhiệm kỳ trước. 

Đồng thời nêu cao tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh chính trị, lập trường kiên định, tư duy quản trị hiện đại, phản biện sâu sắc và khách quan trên tinh thần xây dựng.

Ông đề nghị các đại biểu cần có kỹ năng lập pháp và tầm nhìn dài hạn, có khả năng phân tích và năng lực tiếp cận những vấn đề mới, đáp ứng sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - công nghệ. Đảm bảo hiệu quả pháp luật không chỉ tốt trong văn bản mà còn phải tốt trong cuộc sống.

Ông nêu rõ các nội dung kỳ họp đã được Quốc hội thông qua. Theo đó, có nội dung xem xét các báo cáo về kinh tế - xã hội, tài chính, ngân sách nhà nước. 

Trong đó, việc đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, đề xuất các giải pháp có tính đột phá và khả thi trước bối cảnh tình hình thế giới diễn biến nhanh, phức tạp, khó lường, nhất là những tác động do xung đột tại khu vực Trung Đông, nhằm hoàn thành mục tiêu kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030 ngay từ năm đầu nhiệm kỳ.

Ông nhấn mạnh đất nước đang đứng trước thời điểm lịch sử có ý nghĩa bước ngoặt, trách nhiệm đặt lên vai Quốc hội và từng đại biểu Quốc hội là hết sức nặng nề nhưng vô cùng vẻ vang. 

Đảng và nhân dân kỳ vọng các đại biểu Quốc hội tiếp tục là những đại diện tiêu biểu về trí tuệ, bản lĩnh, đạo đức và tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân. Dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên hết...

Đại biểu ĐỖ THỊ THU THẢO (Chủ tịch Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam):

Tạo sinh kế bền vững

Quốc hội khóa XVI gánh vác trọng trách mở lối cho đất nước bước vào một kỷ nguyên phát triển mới, đòi hỏi mỗi đại biểu không chỉ dừng lại ở vai trò biểu quyết, mà phải thực sự trở thành cầu nối giữa đời sống và pháp luật.

Định hướng hành động vì vậy cần rõ ràng, nhất quán và gắn chặt với lợi ích thiết thực của người dân và cộng đồng doanh nghiệp.

Trọng tâm trước hết là kiên trì kiến nghị tháo gỡ các rào cản pháp lý đang kìm hãm phát triển.

Không kỳ vọng thay đổi trong ngày một ngày hai, nhưng cần nhất quán sử dụng quyền tranh luận và sáng kiến lập pháp để chỉ ra những điểm chồng chéo, bất cập.

Một chính sách tốt phải bảo đảm dễ hiểu, dễ thực hiện và không tạo ra cơ chế "xin - cho". Khi luật pháp minh bạch và khả thi, nguồn lực sẽ được khơi thông, sáng tạo được thúc đẩy, năng lực cạnh tranh của nền kinh tế được nâng cao.

Cùng với đó, cần thúc đẩy xây dựng hành lang pháp lý cho các động lực tăng trưởng mới, nhất là trong bối cảnh kinh tế số, kinh tế xanh. Việc sớm hình thành các cơ chế thử nghiệm phù hợp sẽ tạo điều kiện cho các mô hình mới phát triển an toàn, hiệu quả.

Đặc biệt phải chú trọng hoàn thiện thể chế về tự chủ và kinh tế nhân đạo, giúp người dân và các tổ chức xã hội chủ động tạo sinh kế bền vững, giảm phụ thuộc vào hỗ trợ thụ động.

TS TRẦN VĂN KHẢI (Phó chủ nhiệm Ủy ban Khoa học - Công nghệ và Môi trường của Quốc hội):

Đề xuất 7 nhóm hành động ưu tiên

Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI mở đầu một nhiệm kỳ mới. Tôi xin đề xuất 7 nhóm hành động ưu tiên, với thông điệp "luật thông - việc thông - nguồn lực thông".

Trước hết đó là cần kiến tạo chương trình lập pháp theo mục tiêu "tăng trưởng hai con số, ổn định vĩ mô và phát triển bền vững".

Cùng với đó, cần xử lý dứt điểm chồng chéo, mâu thuẫn để giảm chi phí tuân thủ. Quốc hội cần rà soát tổng thể; dùng mạnh công cụ

"một luật sửa nhiều luật"; chuẩn hóa khái niệm, thẩm quyền, quy trình; loại bỏ quy định mơ hồ, thiếu ổn định.

Luật ban hành phải rõ, minh bạch, dễ hiểu, dễ làm; có cơ chế sửa nhanh khi thực tiễn thay đổi.

Ưu tiên thể chế hóa đột phá khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và dữ liệu. Hoàn thiện khung pháp lý cho dữ liệu, kinh tế dữ liệu, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo; vừa bảo đảm an ninh an toàn, vừa mở đường cho mô hình mới.

Đồng thời tháo điểm nghẽn về đầu tư công, mua sắm công, ngân sách, tài sản công, sở hữu trí tuệ, thuế để "thủ tục phục vụ sáng tạo".

Thúc đẩy cơ chế thử nghiệm có kiểm soát; có ưu đãi cho sản phẩm công nghệ, sản phẩm số, sản phẩm xanh do doanh nghiệp trong nước làm chủ, có khả năng thương mại hóa, tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Tôi cũng nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế an ninh năng lượng và chuyển dịch xanh như điều kiện tiên quyết cho tăng trưởng; coi giáo dục và đào tạo, y tế là năng lực sản xuất của quốc gia.

Cùng với đó, phải nâng tầm giám sát theo hướng dựa trên dữ liệu, đi đến cùng và có kết quả, gắn trách nhiệm cụ thể.

Cuối cùng cần đổi mới phương thức hoạt động để xây dựng Quốc hội hiện đại, chuyên nghiệp, gần dân; bảo đảm minh bạch, tăng cường tham vấn và phản biện, kiên quyết phòng chống lợi ích nhóm để chính sách thực sự đi vào cuộc sống.

Đại biểu NGUYỄN THỊ THANH BÌNH (Phó chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam):

Sử dụng hiệu quả các nguồn lực

Tôi kỳ vọng nhiệm kỳ Quốc hội 2026 - 2030 sẽ là một nhiệm kỳ hành động, đổi mới và tạo dấu ấn rõ nét trong hoàn thiện thể chế phát triển.

Theo tôi, để đạt mục tiêu tăng trưởng cao, điều cốt lõi là phải khơi thông hiệu quả quá trình huy động, phân bổ và sử dụng các nguồn lực xã hội.

Quốc hội cần tập trung hoàn thiện thể chế, tháo gỡ các nút thắt ở những lĩnh vực then chốt như đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng, đấu thầu, môi trường và thủ tục hành chính.

Tôi đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế phát triển khu vực kinh tế tư nhân thực sự trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế.

Không chỉ dừng ở chủ trương, cần cụ thể hóa bằng các cơ chế pháp lý rõ ràng, minh bạch, ổn định và có tính dự báo cao để doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn, tham gia sâu hơn vào hạ tầng, năng lượng, công nghiệp công nghệ cao, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo.