Dù doanh thu toàn ngành đạt mức cao, lượng độc giả trẻ đang có xu hướng giảm mạnh - Ảnh: President Online
Trong bài phân tích đăng trên President Online, nhà nghiên cứu ngành xuất bản Ichishi Iida, điều đáng lo ngại nhất của manga Nhật không phải là doanh thu mà là sự sụt giảm độc giả trẻ.
Doanh thu manga tăng nhưng nền tảng độc giả suy yếu
Năm 2024, thị trường manga Nhật Bản đạt giá trị 704,3 tỉ yen (khoảng 4,47 tỉ USD), mức cao kỷ lục. Tuy nhiên, sang năm 2025, thị trường đã giảm 1,7%, còn 692,5 tỉ yen, đánh dấu lần sụt giảm đầu tiên kể từ năm 2017.
Manga từng là thói quen đọc phổ biến của học sinh Nhật, nhưng tần suất tiếp cận đã giảm sâu so với thập niên 1980 - Ảnh: Samuel Regan-Asante/Unsplash
Đằng sau những con số tưởng chừng tích cực là dấu hiệu suy yếu rõ rệt về lượng độc giả trẻ. Dữ liệu từ Hiệp hội Thư viện Trường học Nhật Bản cho thấy, vào thời kỳ đỉnh cao thập niên 1980, học sinh trung học cơ sở và phổ thông từng đọc khoảng 10 tạp chí manga mỗi tháng. Hiện nay, con số này chỉ còn 1.
Không chỉ giảm về tần suất, tỷ lệ đọc manga cũng đi xuống ở mọi cấp học. Năm 2023, tỷ lệ đọc manga bản in là 68% với học sinh tiểu học (lớp 4-6), 60% với trung học cơ sở và 49% với trung học phổ thông, giảm gần 20 điểm phần trăm so với năm 1985.
Nền tảng số chưa cứu được độc giả trẻ
Tỷ lệ đọc manga kỹ thuật số chỉ đạt 15% ở học sinh tiểu học, 35% ở trung học cơ sở và 49% ở trung học phổ thông.
Theo ông Ichishi Iida, rào cản lớn nhất nằm ở chi phí. Hệ sinh thái manga số tại Nhật Bản chủ yếu được thiết kế cho người trưởng thành, với các hình thức mua trong ứng dụng và gói thuê bao đắt đỏ, khiến trẻ em và thanh thiếu niên khó tiếp cận.
Manga kỹ thuật số tăng trưởng nhưng chưa thu hút được đông đảo độc giả trẻ do chi phí và mô hình trả phí phức tạp - Ảnh: Apple Books
Trong năm 2025, mảng manga kỹ thuật số tăng trưởng 2,9% và chiếm tới 76,1% toàn thị trường, nhưng phần lớn doanh thu đến từ người trưởng thành. Ngược lại, doanh số sách và tạp chí in tại Nhật lần đầu tiên trong 50 năm giảm xuống dưới 1.000 tỉ yen.
Cụ thể, doanh số manga in giảm 14,4% trong năm 2025, còn tạp chí manga giảm 12,7%. Điều này cho thấy cả hai trụ cột truyền thống lẫn hiện đại đều chưa thể duy trì sức hút với độc giả trẻ.
Phụ thuộc vào bom tấn, thiếu thế hệ kế cận
Sự kết thúc của nhiều bộ truyện đình đám trong năm 2024 như My Hero Academia, Jujutsu Kaisen hay Oshi no Ko càng làm lộ rõ sự phụ thuộc của ngành vào các "bom tấn".
Trong khi đó, Hàn Quốc lại xây dựng được hệ sinh thái truyện tranh số (webtoon) thân thiện với di động, dễ tiếp cận và ít rào cản chi phí, qua đó thu hút lượng lớn độc giả trẻ.
Không chỉ manga, một khảo sát xu hướng anime năm 2026 cũng chỉ ra rằng giới trẻ Nhật Bản đang dần mất hứng thú với anime, cho thấy vấn đề mang tính hệ thống trong văn hóa đại chúng.
Sự kết thúc của nhiều bộ manga ăn khách khiến ngành công nghiệp lộ rõ sự phụ thuộc vào các bom tấn - Ảnh: Studio Bones/MAPPA
Theo ông Ichishi Iida, tỷ lệ không đọc manga tăng dần theo độ tuổi: khoảng 40-50% ở thanh thiếu niên và lên tới 70% ở người trong độ tuổi 40. Điều này đồng nghĩa nếu trẻ em và thanh thiếu niên không đọc manga, thì trong tương lai, nhóm độc giả trưởng thành hiện đang duy trì doanh thu số cũng sẽ suy giảm mà không có thế hệ thay thế.
Nói cách khác, khủng hoảng của manga Nhật Bản không nằm ở hiện tại, mà ở tương lai. Khi nền tảng độc giả trẻ dần biến mất, ngành công nghiệp từng được xem là biểu tượng văn hóa của Nhật Bản đang đứng trước một bài toán sống còn về cách giữ chân thế hệ mới.
