Ông Đặng Ngọc Duy bên những trẻ em khuyết tật theo học ở Trung tâm hỗ trợ và phát triển giáo dục hòa nhập Hướng Dương Vàng - Ảnh: LÊ TRUNG
Có thể thiếu đôi mắt, nhưng giàu khả năng
Ông Đặng Ngọc Duy sinh ra lớn lên như bao đứa trẻ khác, nhưng một tai nạn bất ngờ năm 13 tuổi trên đường đi học về đã cướp đi đôi mắt.
"Mất đi ánh sáng thật đau khổ, mình từng rơi vào tuyệt vọng. Nhưng rồi sau đó mình có khát vọng được học, hòa nhập cộng đồng, hối thúc gia đình tìm nơi để được đi học", ông chia sẻ.
Trong những tháng ngày sinh viên, ông nung nấu ý tưởng sau này ra trường sẽ mở một mái ấm để hỗ trợ cho những trẻ em khuyết tật, kém may mắn trong cuộc sống.
Sau 17 năm hoạt động, nơi đây đã giúp đỡ hàng trăm trẻ em khuyết tật. Bên cạnh dạy văn hóa, các em còn được dạy kỹ năng sống, học các môn năng khiếu, hướng nghiệp dạy nghề. Nhiều em học đại học, có em đã trở thành thầy cô giáo.
Hiện tại ở trung tâm đang nuôi dạy 60 trẻ khuyết tật. Dưới mái ấm đầy ắp tình người này, các em được học văn hóa, kỹ năng sống, âm nhạc. Với những em khuyết tật nặng còn được hỗ trợ phục hồi, chăm sóc đặc biệt.
Là một người khiếm thị, ông Duy chia sẻ rằng cuộc sống lúc trước của mình gặp rất nhiều khó khăn, làm sao học tập khi bản thân không nhìn thấy chữ, đi lại cũng vất vả hơn nhiều đối với người bình thường, phải mò mẫm trong bóng tối.
Nhất là lúc trước không có bộ sách giáo khoa cho người khiếm thị. Hiện nay với sự phát triển của công nghệ thông tin, người khiếm thị có thể tiếp cận, tiện hơn trong học tập.
"Mình nghĩ những người khiếm thị không nhìn thấy cuộc đời bằng mắt, nhưng họ cảm nhận cuộc sống bằng trái tim yêu thương. Vì vậy cái quan trọng nhất họ cần được Nhà nước, cả xã hội quan tâm hỗ trợ, tạo điều kiện để hòa nhập cộng đồng, được sống, làm việc một cách công bằng như người bình thường", ông bộc bạch.
Hãy giúp thật nhiều công cụ: sách giáo khoa, phần mềm, tiện ích công cộng và việc làm
Mỗi dạng khuyết tật gặp khó khăn khác nhau như việc đi lại, giao tiếp ngôn ngữ, tiếp cận thông tin xã hội. Rồi những định kiến xã hội khi nhiều người ái ngại, có sự phân biệt đối xử.
"Trong học tập, các em khiếm thị, khiếm thính không có sách giáo khoa chuyên biệt để học. Việc học lên cao có trường tạo nhiều điều kiện nhưng có trường thì không.
Ông Duy trò chuyện với trẻ em theo học ở Trung tâm hỗ trợ và phát triển giáo dục hòa nhập Hướng Dương Vàng - Ảnh: LÊ TRUNG
Ông Duy kiến nghị Nhà nước, chính quyền quan tâm đến đời sống sinh hoạt của người khuyết tật. Với đường sá, trường học, bệnh viện…, nhà thiết kế nên chú ý đến người khiếm thị, khuyết tật vận động. Trong thời đại công nghệ số, những kỹ sư công nghệ thiết kế phần mềm nên chú ý tiếp cận của người khiếm thị để có những phần mềm hỗ trợ họ học tập, làm việc với các ngành nghề.
Khuyến khích, thậm chí bắt buộc doanh nghiệp phải tiếp nhận người khuyết tật có đủ chuyên môn vào làm việc (nhiều nước đã bắt buộc), có chế tài khi từ chối người khuyết tật. "Ngoài ra cần khuyến khích những cơ sở người khuyết tật, giải quyết việc làm cho người khuyết tật có cơ chế hỗ trợ vốn và quan tâm đặc biệt", ông nói.
Đối với những trường chuyên biệt, trung tâm giáo dục hòa nhập ngoài công lập, những đơn vị này thực hiện nhiệm vụ chịu sự quản lý, giám sát của Nhà nước như một trường công, Nhà nước nên hỗ trợ kinh phí cho những người làm việc tại đây.
Và cuối cùng, Luật Người khuyết tật năm 2010 nên sửa đổi lại lấy ý kiến của người khuyết tật trên toàn quốc để phù hợp với thời đại mới, lắng nghe hơi thở, tâm tư nguyện vọng của người khuyết tật hơn nữa, theo ông Đặng Ngọc Duy.
Mong có bộ sách ngôn ngữ ký hiệu câm điếc thống nhất trên toàn quốc
"Ngành giáo dục nên biên soạn chuyển đổi bộ sách giáo khoa sang ngôn ngữ ký hiệu câm điếc thống nhất trên toàn quốc. Những em khiếm thính thường là con nhà khó khăn, nên tặng máy trợ thính để các em tiện trong học tập và hòa nhập cộng đồng. Các em khiếm thị đi học thì nên tặng sách giáo khoa chuyển đổi, hay tặng máy tính kết nối màn hình nổi để phát huy thời đại công nghệ số" - ông Đặng Ngọc Duy chia sẻ.
Hướng đến Ngày Người khuyết tật Việt Nam 18-4, báo Tuổi Trẻ mời bạn đọc tham gia diễn đàn Xóa bỏ rào cản cho người khuyết tật
Diễn đàn mong muốn lắng nghe những câu chuyện thực tế từ người trong cuộc, bạn đọc và chuyên gia trong và ngoài nước gợi ý giải pháp về không gian công cộng, chính sách giáo dục đào tạo, cơ hội việc làm và cách sẻ chia, để người khuyết tật được yêu thương, tự tin và sống trọn vẹn.
Theo bạn, người khuyết tật cần gì để thực thi quyền sống, hòa nhập và phát triển? Những chính sách, quy định nào cần hoàn thiện để thúc đẩy người khuyết tật tiếp cận những tiện ích và cơ hội làm việc, cống hiến?
Cộng đồng cần làm gì để thể hiện sự tôn trọng chứ không biến thành thương hại? Người khuyết tật cần làm gì để vượt qua tự ti, tuyệt vọng?
Kinh nghiệm nào của quốc tế chúng ta nên vận dụng?...
Bài viết gửi về email [email protected] và [email protected]. Vui lòng để lại thông tin liên hệ để ban tổ chức tiện liên lạc. Báo Tuổi Trẻ trân trọng cảm ơn.
Độc giả ThuanDuc: Cần có luật chống kỳ thị người khuyết tật
Chúng ta cần một chiến lược đầy đủ. Ví dụ công ty tuyển nhân viên có khuyết tật nhưng đảm nhiệm được công việc, công ty đó sẽ được giảm thuế, nhằm khuyến khích các công ty tuyển người khuyết tật hòa nhập chung người bình thường. Tiếp theo đó là cần đưa luật chống kỳ thị người khuyết tật. Nếu công ty hoặc ai có hành vi vì khuyết tật ai đó mà phân biệt ứng xử cũng như có hành vi không đúng thì cần bản án phù hợp. Kết hợp các nơi công cộng cần xây dựng cơ sở vật chất hỗ trợ người khuyết tật hòa nhập với người bình thường.
