Hóa chất vĩnh cửu có thể khiến xương của trẻ yếu đi - Ảnh: PA
PFAS được sử dụng rộng rãi trong nhiều ngành công nghiệp, từ dệt may, điện tử đến sản phẩm tẩy rửa. Chúng được gọi là "vĩnh cửu" vì gần như không phân hủy trong môi trường và rất khó tránh khỏi trong đời sống hàng ngày.
Nghiên cứu do các nhà khoa học tại Mỹ và Canada thực hiện đã theo dõi dữ liệu sức khỏe của 218 trẻ em trong quá trình lớn lên.
Nhóm nghiên cứu đo nồng độ một số hợp chất PFAS phổ biến trong máu, bao gồm PFHxS, PFOS, PFOA và PFNA. Sau đó, họ đối chiếu với mật độ xương ở nhiều vị trí trên cơ thể theo từng độ tuổi.
Kết quả cho thấy hợp chất PFOA có liên quan đến mật độ xương thấp hơn ở vùng cẳng tay ở trẻ 12 tuổi, theo trang ScienceAlert ngày 13-4.
Với các chất PFAS khác, mức độ ảnh hưởng thay đổi tùy theo thời điểm tiếp xúc, cho thấy độ tuổi có thể là yếu tố quan trọng quyết định mức độ tác động.
Đáng chú ý, mối liên hệ giữa nồng độ PFAS cao và mật độ xương thấp được ghi nhận rõ rệt hơn ở trẻ em gái.
Dù đây là nghiên cứu quan sát và chưa thể khẳng định quan hệ nhân quả, song các nhà khoa học cho rằng kết quả đủ mạnh để cảnh báo nguy cơ tiềm ẩn.
Ước tính, sự chênh lệch giữa nhóm có mức tiếp xúc PFAS cao và thấp có thể dẫn đến nguy cơ gãy xương cao hơn khoảng 30%, dù con số này vẫn cần được xác nhận thêm.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng mật độ xương thấp từ khi còn nhỏ có thể làm tăng nguy cơ loãng xương và gãy xương khi trưởng thành.
Một giả thuyết được đưa ra là PFAS có thể làm gián đoạn quá trình chuyển hóa vitamin D - yếu tố quan trọng giúp cơ thể hình thành và duy trì xương khỏe mạnh.
Trong số các PFAS, PFOA từng được sử dụng rộng rãi nhất và hiện đã bị cấm toàn cầu do liên quan đến nhiều rủi ro sức khỏe.
Tổ chức Nghiên cứu ung thư quốc tế cũng xếp PFOA vào nhóm có khả năng gây ung thư, trong khi PFOS và PFNA được liên hệ với các vấn đề như dị tật bẩm sinh và lão hóa sinh học.
Tuy nhiên, thách thức lớn nằm ở chỗ PFAS đã lan rộng trong môi trường, từ nguồn nước, thực phẩm đến đất đai, khiến việc loại bỏ trở nên khó khăn và tốn kém. Hiện nay, mới chỉ một phần nhỏ trong hơn 10.000 hợp chất PFAS được nghiên cứu đầy đủ về độ an toàn.
Các nhà khoa học kêu gọi tiếp tục nghiên cứu dài hạn để theo dõi tác động của PFAS khi trẻ bước vào tuổi thiếu niên và trưởng thành. Đồng thời, họ nhấn mạnh rằng việc giảm phơi nhiễm PFAS trong những giai đoạn phát triển quan trọng có thể giúp bảo vệ sức khỏe xương và giảm nguy cơ bệnh tật trong tương lai.
Nghiên cứu công bố trên tạp chí Journal of the Endocrine Society.
