Trong nhiều thập kỷ, các nhà khoa học đã quan tâm đến ô nhiễm tiếng ồn dưới nước, nhưng những bằng chứng mới nhất cho thấy mức độ ảnh hưởng đến động vật biển có thể nghiêm trọng hơn dự đoán - Ảnh: Visual Capitalist
Nghiên cứu công bố trên tạp chí npj Ocean Sustainability đã tổng hợp hàng trăm công trình khoa học kéo dài hơn 40 năm, phân tích tới 1.850 tình huống so sánh về hành vi của động vật biển giữa môi trường có và không có tàu thuyền.
Kết quả cho thấy sự hiện diện của tàu biển làm gia tăng đáng kể mức độ căng thẳng ở các loài động vật, đặc biệt là nhóm "siêu động vật biển" gồm cá lớn, cá mập và các loài cá đuối. Không chỉ dừng lại ở phản ứng sinh lý, tiếng ồn còn buộc chúng phải thay đổi cách phát tín hiệu âm thanh, điều chỉnh lộ trình di cư và thậm chí từ bỏ những khu vực kiếm ăn quen thuộc.
Theo Julia Saltzman, tác giả chính của nghiên cứu, ngay cả khi không xảy ra va chạm trực tiếp, sự hiện diện của tàu thuyền cũng đủ để gây xáo trộn hành vi. Những tác động nhỏ nhưng lặp lại liên tục này có thể tích tụ theo thời gian, ảnh hưởng đến toàn bộ quần thể.
Một điểm đáng chú ý là các loài động vật biển lớn ngoài cá voi và cá heo vẫn chưa được nghiên cứu đầy đủ. Khoảng trống dữ liệu này khiến giới khoa học lo ngại rằng tác động thực tế của ô nhiễm tiếng ồn có thể còn nghiêm trọng hơn những gì hiện tại quan sát được.
Các sinh vật đại dương đang không chỉ chịu áp lực từ biến đổi khí hậu hay ô nhiễm nhựa, mà còn từ chính âm thanh do con người tạo ra - Ảnh: CC BY-SA 4.0
Theo ước tính của United Nations Conference on Trade and Development, hơn 80% hoạt động thương mại toàn cầu diễn ra qua đường biển. Điều này đồng nghĩa với việc lưu lượng tàu thuyền sẽ tiếp tục gia tăng, đặt ra thách thức lớn cho công tác bảo tồn.
Các chuyên gia cho rằng những biện pháp quản lý cứng nhắc sẽ không đủ hiệu quả trong bối cảnh môi trường biển luôn biến động. Thay vào đó, các chiến lược linh hoạt như giới hạn tốc độ tàu theo mùa, thiết lập vùng đệm sinh thái hoặc tạm thời đóng cửa các khu vực nhạy cảm có thể giúp giảm thiểu tác động mà vẫn duy trì hoạt động kinh tế.
Những phát hiện mới một lần nữa cho thấy đại dương không chỉ chịu áp lực từ biến đổi khí hậu hay ô nhiễm nhựa, mà còn từ chính âm thanh do con người tạo ra. Khi tiếng ồn trở thành một phần của môi trường sống, các loài sinh vật buộc phải thích nghi, hoặc đối mặt với nguy cơ suy giảm trong im lặng.
