Giáo hoàng Leo XIV và Tổng thống Mỹ Donald Trump - Ảnh: THE WEEK
Ngày 13-4, Giáo hoàng Leo tuyên bố "không sợ hãi" sau khi Tổng thống Trump công khai gọi ông là "yếu kém trước bọn tội phạm" và "tồi tệ về chính sách đối ngoại" - xuất phát từ bất đồng xung quanh cuộc chiến của Mỹ và Israel với Iran.
Vụ việc này không chỉ là khẩu chiến giữa hai cá nhân, mà còn đặt ra câu hỏi về những hệ lụy chính trị đối với ông Trump, đặc biệt trong mối quan hệ với khối cử tri Công giáo - một trong những nhóm then chốt đã góp phần đưa ông vào Nhà Trắng năm 2024.
Lời qua tiếng lại
Căng thẳng bùng phát khi Giáo hoàng Leo lên án cuộc chiến của Mỹ và Israel với Iran - một động thái hiếm thấy ở người lãnh đạo Giáo hội Công giáo trong thời hiện đại.
Ông chỉ trích những lời đe dọa công khai của Tổng thống Trump về việc "xóa sổ" nền văn minh Iran, khẳng định các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự là "trái với luật pháp quốc tế", đồng thời kêu gọi người dân liên hệ với các nhà lãnh đạo và thành viên Quốc hội để thúc đẩy hòa bình.
Tổng thống Trump phản ứng gay gắt: "Tôi không nghĩ ông ấy đang làm tốt công việc của mình. Tôi đoán là ông ấy thích tội phạm". Ông cũng tuyên bố: "Chúng tôi không thích một vị Giáo hoàng nói rằng sở hữu vũ khí hạt nhân là ổn. Chúng tôi không muốn một vị Giáo hoàng nói rằng tội phạm trong các thành phố của chúng ta là ổn. Tôi không thích điều đó. Tôi không phải là người hâm mộ cuồng nhiệt của Giáo hoàng Leo".
Ông còn mỉa mai: "Ông Leo nên biết ơn - như mọi người đều biết, việc ông ấy đắc cử là một bất ngờ gây sốc. Ông ấy không có tên trong bất kỳ danh sách ứng viên Giáo hoàng nào, và chỉ được Giáo hội đưa vào vì ông ấy là người Mỹ, và họ nghĩ đó là cách tốt nhất để đối phó với Tổng thống Donald J. Trump. Nếu tôi không ở trong Nhà Trắng, Leo đã không ở Vatican".
Trên đường tới Algeria trong khuôn khổ chuyến công du 11 ngày tới bốn nước châu Phi, Giáo hoàng Leo phát biểu với Đài NBC: "Tôi không sợ chính quyền Trump, hay việc lên tiếng mạnh mẽ về thông điệp của Phúc âm - đó là điều tôi tin mình hiện diện để làm, là điều giáo hội hiện diện để thực hiện. Chúng tôi không phải là chính trị gia, nhưng tôi tin vào thông điệp của Phúc âm, với tư cách là một người kiến tạo hòa bình".
Người Công giáo phản ứng
Phản ứng trong nội bộ Giáo hội Công giáo Mỹ diễn ra nhanh chóng. Tổng giám mục Paul Coakley, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Công giáo Mỹ, tuyên bố: "Tôi buồn khi Tổng thống chọn viết những lời miệt thị như vậy về Đức Thánh Cha. Giáo hoàng Leo không phải là đối thủ của ông ấy; Ngài là đại diện của Chúa Kitô".
Giám mục Robert Barron, thành viên trong Ủy ban Tự do tôn giáo của chính quyền Trump, cũng lên tiếng, gọi các bài đăng của Tổng thống là "hoàn toàn không phù hợp và thiếu tôn trọng", đồng thời cho rằng "Tổng thống nợ Giáo hoàng một lời xin lỗi". Nhưng sau đó ông Trump nói sẽ không xin lỗi.
Khi đó Giáo hoàng Francis nói hành động tập trung vào "xây nên những bức tường thay vì những cây cầu" là "không phải của người Kitô hữu".
Vụ việc nhanh chóng lắng xuống khi ông Trump "quay xe" và ca ngợi vị cố Giáo hoàng là "một người tuyệt vời". Lần này tình hình có vẻ nghiêm trọng hơn nhiều.
Người Công giáo chiếm 19 - 25% dân số Mỹ tùy theo kết quả điều tra và là nhóm nhân khẩu học được xem là quan trọng bậc nhất với chiến thắng của ông Trump năm 2024.
Trong khi tỉ lệ bầu cho hai phe Dân chủ và Cộng hòa ở nhóm cử tri này thường ở mức 50 - 50, dữ liệu cho thấy ông Trump đã giành được 55 - 59% số phiếu Công giáo trong kỳ bầu cử vừa rồi - mức cao nhất với bất kỳ ứng cử viên tổng thống nào trong nhiều thập niên.
Theo dữ liệu tháng 1 từ Trung tâm Nghiên cứu Pew, sự ủng hộ với chương trình nghị sự của ông Trump ở người Công giáo da trắng và gốc Tây Ban Nha cũng giảm ít hơn so với nhiều nhóm cử tri khác.
Đặc biệt ông Trump còn đăng, rồi xóa, một hình ảnh gây tranh cãi trên mạng xã hội, bị nhiều người Công giáo cho là báng bổ khi ông dường như tự so sánh mình với Chúa Kitô. Tất cả những điều đó cho thấy vụ "đụng độ" với Giáo hoàng rất có thể là một hành động không cần thiết của Tổng thống Mỹ.
