Tăng cân trước tuổi 30 liên quan nhiều bệnh lý - Ảnh minh họa
Nghiên cứu công bố trên eClinicalMedicine cho thấy việc tăng cân trong giai đoạn đầu trưởng thành, đặc biệt trước tuổi 30, có liên quan đến nguy cơ tử vong sớm cao hơn do bệnh tim mạch, ung thư và nhiều bệnh mạn tính khác.
Khác với các nghiên cứu trước chỉ dựa trên một vài mốc đo cân nặng, nghiên cứu này theo dõi quỹ đạo cân nặng liên tục trong suốt cuộc đời trưởng thành.
Dữ liệu được thu thập từ hơn 600.000 người trong chương trình ODDS study Sweden, với thời gian theo dõi kéo dài hàng thập kỷ, giúp cung cấp cái nhìn toàn diện hơn về tác động lâu dài của việc tăng cân.
Đáng chú ý, béo phì khởi phát sớm là yếu tố nguy cơ mạnh. Nam giới tăng cân nhiều trong độ tuổi 17 đến 29 có nguy cơ tử vong cao hơn 69%, trong khi con số này ở nữ giới là 71%, so với những người không bị béo phì trước 60 tuổi.
Mối liên hệ này đặc biệt rõ rệt với các bệnh như đái tháo đường type 2, tăng huyết áp, ung thư gan ở nam và ung thư tử cung ở nữ. Trong đó, bệnh tim mạch chiếm tới 37% số ca tử vong vượt mức.
Ngược lại, tăng cân ở giai đoạn trung niên có mối liên hệ yếu hơn với nguy cơ tử vong. Phân tích cho thấy mức tăng cân vừa phải, khoảng 0 đến 0,25 kg mỗi năm, có nguy cơ thấp nhất, gợi ý mối liên hệ dạng chữ J thay vì một ngưỡng cố định.
Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng thời gian sống chung với béo phì có thể quan trọng hơn bản thân việc tăng cân ở giai đoạn muộn. Điều này cho thấy việc kiểm soát cân nặng từ sớm, ngay trong độ tuổi 20, đóng vai trò then chốt trong phòng ngừa bệnh tật và kéo dài tuổi thọ.
Tuy vậy, nghiên cứu vẫn có những hạn chế nhất định như chưa phân biệt được giảm cân có chủ đích hay không, cũng như thiếu dữ liệu chi tiết về chế độ ăn uống, vận động và các bệnh lý đi kèm. Do đó, chưa thể khẳng định mối quan hệ nhân quả tuyệt đối.
Dù vậy, với quy mô lớn và thời gian theo dõi dài, nghiên cứu này cung cấp bằng chứng mạnh mẽ rằng tăng cân sớm không chỉ là vấn đề trước mắt mà có thể ảnh hưởng sâu sắc đến sức khỏe nhiều thập kỷ sau đó.
