Các lĩnh vực, ngành nghề nào ở Việt Nam có rủi ro về rửa tiền?

Các quy trình rửa tiền

Bà Nguyễn Thị Minh Thơ - Phó Cục trưởng, Cục Phòng, chống rửa tiền, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam - cho biết các lĩnh vực, gồm: ngân hàng. bất động sản, chuyển tiền phi chính thức là 3 lĩnh vực có rủi ro cao về rửa tiền ở Việt Nam.

Bà Thơ phân tích: Để xét xử một vụ việc rửa tiền phải xác định 3 yếu tố cơ bản, gồm xác định được tài sản do phạm tội mà có là tài sản nào; có hành vi che giấu nguồn gốc bất hợp pháp của tiền, tài sản; có động cơ (mục đích) hợp pháp hóa tài sản do phạm tội mà có.

Các quy trình rửa tiền bắt đầu bằng việc sắp đặt đó là đưa tiền "bẩn" vào hệ thống tài chính, sau đó đến giai đoạn phân chia sẽ phụ thuộc vào trình độ của tội phạm, giai đoạn cuối cùng là hòa nhập đưa đồng tiền trở lại.

Thời gian gần đây, không hiếm các luật sư đứng ra làm chứng cho các giao dịch chuyển nhượng bất động sản. Các giao dịch này đa phần không đủ điều kiện chuyển nhượng nên không thể công chứng, chứng thực hợp đồng theo đúng quy định pháp luật

Ngoài ra, nguy cơ rửa tiền liên quan đến công chứng viên có thể phát sinh từ vai trò của công chứng viên trong quá trình thực hiện công chứng.

"Phòng chống rửa tiền phải đi theo đường dọc để đảm bảo tính bảo mật của thông tin, không được tiết lộ việc giao dịch đáng ngờ cho bên thứ ba" - bà Thơ lưu ý.

Luật sư, công chứng viên cần làm gì để phòng, chống rửa tiền?

Theo bà Lý, trong quá trình hành nghề, công chứng viên, luât sự cần chủ động thực hiện đầy đủ các biện pháp nhận biết khách hàng, xác minh, cập nhật thông tin và đánh giá mức độ rủi ro theo đúng quy định của pháp luật, việc lưa trữ hồ sơ, tài liệu giao dịch phải được thực hiện đây đủ, bảo đảm khả năng truy vết khi cần thiết.

Đặc biệt cần nâng cao trách nhiệm trong việc phát hiện và từ chối thực hiện các giao dịch có dấu hiệu bất thường, có khả năng liên quan đến hành vi che giấu nguồn gốc bất hợp pháp của tài sản.

Đối với tổ chức hành nghề luật sư, công chứng cần xây dựng và ban hành quy trình nội bộ về phòng, chống rửa tiền với nội dung rõ ràng, khả thi, phù hợp với quy mô và đặt thù hoạt động của từng đơn vị. 

Trong đó, cần xác định rõ trách nhiệm của từng cá nhân, bộ phận trong việc thực hiện biện pháp nhận biết khách hàng, phân loại rủi ro, giám sát giao dịch và báo cáo theo quy định.

Đối với các cơ quan Nhà nước, đại diện Cục Bổ trợ tư pháp khuyến nghị cần tăng cường hoạt động hướng dẫn, tập huấn chuyên sâu về các quy định mới, quy định về phòng, chống rửa tiền.

Cần tăng cường phối hợp liên ngành giữa các cơ quan như Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước nhằm đảm bảo tính liên thông trong phát hiện, xử lý hành vi vi phạm, đặc biệt đối với các trường hợp có dấu hiệu tội phạm theo quy định pháp luật.