Ông Bernard Hồ Đắc Tấn gặp gỡ và giao lưu với sinh viên Trường ĐH Nguyễn Tất Thành đang học tại báo Tuổi Trẻ - Ảnh: DUYÊN PHAN
"Lẽ ra tôi nên quay về quê hương và xây dựng nhà máy của Tập đoàn OSMOS tại Việt Nam sớm hơn sau khi đã phát triển tại 38 quốc gia. Tôi muốn bù đắp bằng cách cam kết hỗ trợ cho giới trẻ Việt Nam thông qua các cơ sở đào tạo công lập lẫn tư nhân, cùng với Quỹ học bổng Hồ Đắc Cung".
Hy vọng sẽ có "thung lũng Silicon" ở Việt Nam
"Tôi mong trong thời gian tới sẽ có nhiều dịp tiếp xúc và tìm hiểu người trẻ Việt Nam, đồng hành cùng họ trong quá trình phát triển, trưởng thành, thậm chí đến lúc các bạn ra trường và đi làm. Tôi thành lập quỹ học bổng không phải với mục đích chỉ hỗ trợ ngắn hạn. Cơ chế của quỹ là có thể tồn tại mãi mãi, đồng hành cùng các bạn trẻ Việt Nam kể cả sau khi tôi qua đời", ông Bernard nói.
Đáp lại câu hỏi của một sinh viên về hành trình trở về, ông Bernard chia sẻ lý do lớn nhất vẫn là vì gia đình, vì người cha của mình - ông Hồ Đắc Cung. Tuy nhiên, bên cạnh đó là mong muốn trực tiếp quan sát sự thay đổi của đất nước, không chỉ ở khía cạnh vật chất mà còn ở đời sống tinh thần.
Theo ông, trong mắt người Pháp, người Việt Nam luôn siêng năng học tập, thông minh, lịch lãm và nghiêm túc làm việc ở nhiều lĩnh vực, từ nghệ thuật đến khoa học. Những nét văn hóa của Việt Nam cũng được đánh giá rất cao. Từ những năm 1920 đã có rất nhiều kỹ sư Việt Nam tốt nghiệp ở các trường lớn của Pháp, thậm chí có người Việt Nam là viện sĩ Viện hàn lâm Pháp.
"Vì vậy khi bước ra thế giới, các bạn trẻ Việt Nam đã có được những khởi đầu rất tích cực. Các bạn không cần thay đổi gì nhiều mà hãy là chính mình, giữ gìn những giá trị tốt đẹp về tâm hồn và tính cách mà mình đang có, đồng thời mở lòng với những cơ hội và sự khác biệt", ông nhắn nhủ với Võ Ngọc Bảo Thy (sinh viên năm 2 Trường ĐH Nguyễn Tất Thành) khi cô đặt câu hỏi làm thế nào để thế hệ trẻ Việt Nam có thể bước ra thế giới mà không làm mất đi bản sắc dân tộc.
Nguồn gốc gắn kết với Việt Nam, như ông Bernard lý giải, nằm ở "dòng máu" - khi cha là người Việt và mẹ là người Pháp - cùng với nền giáo dục gia đình. Mẹ ông, dù là người Pháp, xuất thân từ một gia đình khiêm tốn nên có nhiều giá trị tương đồng với người Việt, chính là người đã dạy ông hãy nỗ lực làm việc, tôn trọng người lớn tuổi, giữ gìn truyền thống thờ cúng tổ tiên và luôn trung thực.
Những điều đó được truyền lại và trở thành nền tảng trong cách ông tương tác với thế giới và việc giữ được những đặc điểm văn hóa Á Đông đã mang lại nhiều lợi thế trong công việc, nhất là khi làm việc với các đối tác châu Á như Trung Quốc, Nhật Bản hay Hàn Quốc.
"Theo cách nhìn phổ biến trên thế giới, mức độ tự chủ công nghệ có thể được đo bằng số lượng hồ sơ đăng ký sáng chế mỗi năm. Trung Quốc hiện dẫn đầu, thậm chí gấp đôi Mỹ. Các bạn hãy thử tìm hiểu xem số lượng hồ sơ của Việt Nam hiện nay là bao nhiêu, thay đổi theo từng năm như thế nào, từ đó đánh giá được mức độ chuyển đổi về công nghệ.
Số lượng bằng sáng chế cũng sẽ là yếu tố tiên quyết và là đòn bẩy để Việt Nam trở thành đất nước phát triển và tự chủ. Tôi hy vọng một ngày nào đó sẽ có "thung lũng Silicon" ở Việt Nam", ông nhắn nhủ.
Sinh viên khoa truyền thông sáng tạo Trường ĐH Nguyễn Tất Thành đặt câu hỏi cho ông Bernard Hồ Đắc Tấn - Ảnh: DUYÊN PHAN
Cẩn trọng khi sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI)
Trả lời câu hỏi của một sinh viên về AI, ông Bernard Hồ Đắc Tấn cho rằng AI nên được xem như một công cụ hỗ trợ thay vì một giải pháp toàn diện. Người có năng lực tư duy và khả năng phản biện sẽ biết cách đánh giá, sàng lọc thông tin mà AI cung cấp, từ đó tận dụng hiệu quả những điểm đúng và loại bỏ sai sót.
Ngược lại, những người thiếu nền tảng kiến thức lại dễ rơi vào xu hướng tiếp nhận toàn bộ nội dung mà không kiểm chứng, dẫn đến nguy cơ sử dụng thông tin sai lệch.
"Ở góc độ cá nhân, tôi hầu như không sử dụng AI, ngoại trừ một số tình huống đơn giản như viết tin nhắn cho gia đình ở Cai Lậy. Tôi viết nội dung bằng tiếng Pháp, sử dụng Google Translate để dịch, sau đó dùng ChatGPT để kiểm tra lỗi chính tả và ngữ pháp trước khi gửi", ông nói.
Chủ tịch hội đồng quản trị Tập đoàn công nghệ OSMOS cũng cho hay tại OSMOS, AI cũng được ứng dụng nhưng luôn nằm trong sự kiểm soát chặt chẽ của đội ngũ chuyên môn. Công ty có bộ phận nghiên cứu gồm các nhà toán học và kỹ sư, chịu trách nhiệm phân tích dữ liệu và xây dựng mô hình tính toán.
AI được sử dụng như công cụ hỗ trợ kiểm tra, phát hiện sai sót hoặc đề xuất phương án tính toán mới. Tuy nhiên, không phải lúc nào AI cũng chính xác và mọi kết quả đều cần được con người kiểm chứng.
"Giống như một người thợ mộc sẽ không còn biết đục đẽo nếu quá phụ thuộc vào máy móc. Khi lạm dụng AI, kiến thức và kỹ năng của chúng ta có thể bị "tịch thu" một cách âm thầm", ông nhấn mạnh.
Quỹ học bổng Hồ Đắc Cung
Ông Bernard Hồ Đắc Tấn
Ông Bernard Hồ Đắc Tấn là con trai của ông Hồ Đắc Cung - người Việt Nam đầu tiên chế tạo máy bay tại Sài Gòn vào những năm 1930. Ông hiện là Chủ tịch hội đồng quản trị, sáng lập viên Tập đoàn công nghệ OSMOS, Chủ tịch Liên hiệp Phát minh sáng chế Pháp (SYNNOV).
Ngày 9-4, ông Bernard Hồ Đắc Tấn đã đại diện Quỹ học bổng Hồ Đắc Cung ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác triển khai chương trình học bổng năm 2026 với báo Tuổi Trẻ.
Quỹ được thành lập với mục tiêu lan tỏa tinh thần học tập, sáng tạo và ý chí vượt khó - những giá trị tiêu biểu từ cuộc đời của nhà sáng chế Hồ Đắc Cung đến thế hệ trẻ.
Theo đó, quỹ sẽ tài trợ 1,1 tỉ đồng, dự kiến trao 118 suất học bổng cho học sinh, sinh viên khó khăn và 20 giải thưởng cho sinh viên hoặc nhóm sinh viên xuất sắc, có tinh thần khoa học - kỹ thuật, có sản phẩm đã được thiết kế sáng tạo thực tế, được nhà trường hoặc các cơ quan, tổ chức chuyên môn ghi nhận.
Thành công không đến dễ dàng
Nhìn lại chặng đường sự nghiệp, ông Bernard nhấn mạnh thành công thực sự cần phải trải qua nhiều khó khăn và không hề dễ dàng đạt được. Một trong những trải nghiệm đáng nhớ là hành trình phát triển công nghệ sợi cáp quang từ năm 1984 nhằm giám sát chất lượng công trình.
Năm 1993, nghiên cứu này của ông gần như hoàn thiện để đưa ra ứng dụng. Tin rằng sẽ rất tuyệt vời nếu có thể áp dụng công nghệ này cho tháp Eiffel - công trình nổi tiếng nhất thế giới, ông quyết định tìm gặp đơn vị quản lý tháp Eiffel và vị giám đốc kỹ thuật phụ trách theo dõi tháp.
Tuy nhiên đề xuất ban đầu bị từ chối thẳng thừng. "Tôi quay về trong tâm trạng vô cùng tức tối nhưng cũng hiểu rằng người này rất giỏi. Ông ấy bẻ gãy được hết tất cả những lập luận, chỉ ra được điểm yếu trong công nghệ của tôi", ông Bernard nhớ lại.
Thay vì từ bỏ, ông Bernard dành sáu tháng đào sâu nghiên cứu và nhờ vậy hiểu rất rõ về tháp Eiffel, từ đó tìm ra hai luận điểm mới. Khi quay lại, ông đã thuyết phục được đối tác và giành được hợp đồng giám sát tháp.
Từ những trải nghiệm đó, ông cho rằng nền tảng giáo dục chỉ là điểm xuất phát. Điều quan trọng hơn là sự chủ động của mỗi cá nhân trong việc phát triển bản thân. Mỗi người trẻ, theo ông, là một ẩn số với tiềm năng và động lực riêng. Chính sự khác biệt đó sẽ quyết định con đường mà họ lựa chọn và mức độ họ có thể đi xa đến đâu.
