Cơ hội tốt để tái cấu trúc mô hình tăng trưởng

Những yếu tố này đẩy giá thành sản xuất lên cao, bào mòn lợi nhuận doanh nghiệp, làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường trong nước và quốc tế.

Doanh nghiệp cần tái cấu trúc quy trình sản xuất theo mô hình Lean Manufacturing (sản xuất tinh gọn), loại bỏ lãng phí, áp dụng hệ thống quản trị 5S (Sàng lọc, Sắp xếp, Sạch sẽ, Săn sóc và Sẵn sàng), TPM (Bảo trì năng suất toàn diện), KPI (Các thước đo hiệu suất then chốt)... để giảm chi phí vận hành.

Đồng thời khuyến khích làm việc từ xa ở một số bộ phận hành chính để giảm tiêu hao nhiên liệu di chuyển, tối ưu hóa lộ trình vận tải và sử dụng xe tải tiết kiệm nhiên liệu.

Đương nhiên, bên cạnh giải pháp chính từ mô hình, chính sách của doanh nghiệp thì vẫn rất cần sự tham gia cụ thể của người lao động trong các thao tác cụ thể nhằm tiết kiệm nguyên vật liệu, nhiên liệu, hạn chế sản phẩm lỗi... và nhất là không ngừng cải tiến kỹ thuật, phương pháp làm việc.

Bên cạnh đó, nâng cao năng suất lao động là yếu tố then chốt quyết định sức cạnh tranh dài hạn. Năng suất lao động Việt Nam dù đã có bước tiến (tăng khoảng 6,83% năm 2025) nhưng vẫn còn khoảng cách so với các nước trong khu vực.

Doanh nghiệp nên xây dựng hệ thống đánh giá hiệu suất rõ ràng, kết hợp cơ chế thưởng dựa trên năng suất để khuyến khích người lao động chủ động nâng cao tay nghề, kỹ năng làm việc.

Đồng thời cải thiện môi trường làm việc, giảm các khâu trung gian, nâng cao kỹ năng quản lý để lao động phát huy tối đa tiềm năng.

Các giải pháp trên cần sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và các viện nghiên cứu.

Nhà nước có thể hỗ trợ qua chính sách giảm thuế, phí cho doanh nghiệp áp dụng công nghệ tiết kiệm năng lượng; đẩy mạnh chương trình chuyển đổi số quốc gia; điều hành linh hoạt giá nhiên liệu và quỹ bình ổn; có cơ chế ưu đãi về lãi suất ngân hàng hoặc các chính sách tài chính khác dành cho doanh nghiệp chủ động chuyển đổi số, đẩy mạnh tự động hóa...; đồng thời khuyến khích nghiên cứu khoa học tạo ra giải pháp Việt Nam như phụ gia nhiên liệu nội địa.

Doanh nghiệp phải chủ động xây dựng chiến lược quản trị rủi ro chi phí, coi tiết kiệm năng lượng và nâng năng suất là nội dung cốt lõi trong quản trị kinh doanh, chứ không chỉ là giải pháp tình thế.

Bản thân các doanh nghiệp phải nhìn nhận các cơ hội trong bối cảnh có nhiều rủi ro để đẩy mạnh đổi mới.

Các cơ quan nghiên cứu cần có nhiều công trình phục vụ cụ thể cho hoạt động sản xuất và quản lý sản xuất trong điều kiện hiện nay, đồng thời đưa vào chương trình đào tạo nhằm xác lập tư duy đổi mới cho người lao động từ khi còn ngồi ở giảng đường.

Trước áp lực lạm phát và giá nhiên liệu cao, việc nghiên cứu sâu và triển khai đồng bộ các giải pháp tiết kiệm chi phí sản xuất, nâng cao năng suất lao động không chỉ giúp doanh nghiệp vượt qua khó khăn mà còn là động lực quan trọng để nâng tầm cạnh tranh quốc gia.

Mỗi doanh nghiệp, mỗi ngành cần hành động ngay từ hôm nay với tinh thần chủ động, sáng tạo và trách nhiệm.

Đương nhiên không phải vì đặt trong bối cảnh lạm phát hay giá xăng dầu tăng cao thì nền kinh tế Việt Nam mới cần điều chỉnh.

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2006 - 2030 và hướng đến năm 2045, cần có những bước chuyển lớn mang tầm vĩ mô, trong đó có sự kết hợp đồng bộ các giải pháp về tài chính, kỹ thuật - công nghệ, xuất nhập khẩu, lao động...

Nên bối cảnh hiện tại là một cơ hội tốt để tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, bảo đảm cả các yếu tố xanh, nhanh, linh hoạt và bền vững. Nên việc cải tiến, đổi mới phải được xem là giải pháp sống còn đối với từng doanh nghiệp và cả nền kinh tế!