Lưu Thái Quang Khải (thứ hai từ phải qua) trong ngày được nhận học bổng toàn phần vào ĐH RMIT Việt Nam chục năm trước Ảnh: NVCC
Bài luận mở lối vào RMIT
Ví vai trò lãnh đạo như "việc đấu dây, lắp ráp rồi bật đèn", trong bài luận ứng tuyển học bổng toàn phần tại ĐH RMIT Việt Nam từ chục năm trước, Quang Khải nói sau gần một thập niên đã biến ẩn dụ mình sử dụng ngày ấy trong bài luận thành triết lý điều hành doanh nghiệp. Đó là đặt đúng người vào đúng vị trí để họ có thể cùng nhau tỏa sáng.
Anh từng viết rằng "Vấn đề không phải mỗi người trong chúng ta đều có thể tỏa sáng nhưng chính sự cộng tác của tất cả mới khiến thế giới này bừng sáng".
Nhận học bổng của ĐH RMIT vào ngành digital marketing như Khải tự nhận là bước ngoặt lớn với bản thân. Bởi trước đó anh từng nghĩ cơ hội này ngoài tầm với. Những năm ĐH, Khải làm nhiều công việc tự do cho các phòng ban trong trường, tận dụng kỹ năng nhiếp ảnh và thiết kế để có thu nhập trang trải cuộc sống.
Những điều này giúp anh rèn luyện khả năng thích nghi, tinh thần trách nhiệm và tư duy kỷ luật. Và chính những yếu tố ấy lại trở thành nền tảng cho hành trình khởi nghiệp sau này của mình.
Ngay từ thời phổ thông, Khải đã được đánh giá là học sinh nhạy bén, có khả năng thuyết phục và giữ được sự điềm tĩnh trước áp lực. Nhiều giáo viên ở Trường THPT chuyên Thăng Long (tỉnh Lâm Đồng) từng nhận xét cậu học trò ấy có tố chất lãnh đạo bởi cậu thường "nhanh chóng nghĩ ra giải pháp khi gặp vấn đề với thái độ chắc chắn như thể đã chuẩn bị sẵn từ trước vậy".
Những tố chất ấy tiếp tục được hoàn thiện trong môi trường ĐH, dần hình thành tư duy mạch lạc và cách tiếp cận có hệ thống trong công việc. Từ đó trở thành mạch dẫn trong cách anh kiến tạo và lãnh đạo, xây dựng nền tảng để anh cùng các cộng sự sáng lập một doanh nghiệp lấy phát triển bền vững làm trọng tâm hoạt động.
Khởi nghiệp từ vườn mắc ca gia đình
Ngay đầu năm cuối ĐH, Quang Khải đã lập hai công ty và trực tiếp điều hành. Chia sẻ về việc này, anh cho hay mở công ty không chỉ kinh doanh mà còn mục đích để học. Năm 2018, Khải cùng người chị họ là đồng sáng lập công ty, quyết định biến vườn mắc ca tiên phong thừa hưởng từ gia đình thành Maca Đại Việt cùng thương hiệu Ông Ba Macadamia.
Từ vườn mắc ca của gia đình, anh cùng cộng sự muốn xây dựng hệ sinh thái nông nghiệp bền vững, góp phần đưa nông sản Việt vươn ra thế giới, đồng thời lan tỏa giá trị cộng đồng. Nói về mục tiêu đầy tham vọng, giám đốc thương hiệu Maca Đại Việt Lưu Thái Quang Khải cho biết đang thiết lập những chuẩn mực mới về chất lượng và đổi mới để nâng tầm mắc ca Việt thông qua việc liên tục đẩy mạnh khoa học và kỹ nghệ trong trồng trọt, chế biến và tiêu dùng.
Nguyễn Anh Phương, một cựu sinh viên ĐH RMIT, nói khâm phục chàng trai tài hoa "có máu nghệ sĩ, mê kinh doanh" Lưu Thái Quang Khải. Theo Anh Phương, Quang Khải không bao giờ nói trước về dự định của mình mà chỉ khi nào hoàn thành việc gì đó bạn mới nói cho người khác biết. Đó còn là người rất thích tham gia các hoạt động cộng đồng, các cuộc thi lớn dành cho sinh viên để thể hiện tài năng và ý chí.
"Tôi tình cờ biết tin Khải mở công ty hạt mắc ca khi còn ngồi trên ghế giảng đường, tìm hiểu thì biết bạn ấy đã chuẩn bị rất kỹ cho dự án kinh doanh này hơn một năm trước đó và khá bài bản từ quảng bá thương hiệu, thiết kế nhận diện thương hiệu khác biệt đến chiến lược marketing... Vừa học vừa kinh doanh mà bạn ấy vẫn tốt nghiệp loại giỏi, ra trường sớm một năm là điều khiến mình vô cùng ngưỡng mộ", Anh Phương chia sẻ.
Vận hành bằng công nghệ, hướng tới bền vững
Từ trái qua: Trần Trung Hiếu, Nguyễn Thị Bảo Châu và Lưu Thái Quang Khải là những người sát cánh bên nhau, cùng lèo lái Maca Đại Việt đến ngày hôm nay - Ảnh: NVCC
Từ ngày đầu, công ty của Khải đã theo đuổi chiến lược "nền tảng xanh, tiến bộ số" với mô hình chuyển đổi kép kết hợp giữa nguồn nguyên liệu bền vững và tối ưu hóa công nghệ. Nền tảng vững chắc cho hướng tiếp cận này là trang trại rộng 1ha tại Đơn Dương (Lâm Đồng), cũng là nơi thí điểm đào tạo và cung ứng cây giống cho gần 500 hộ nông dân.
Cùng với đó còn là sáng kiến trồng rừng dựa trên mô hình hợp tác xã tại Chư Mo Rai (tỉnh Kon Tum cũ, nay là Quảng Ngãi), hỗ trợ 50ha mắc ca đồng thời tạo sinh kế cho các hộ gia đình người dân tộc thiểu số nơi đây. Ngoài ra còn có hệ thống thu mua kết nối với hơn 300ha trồng mắc ca tại Đắk Lắk, góp phần ổn định nguồn cung và đảm bảo chất lượng đồng nhất cho toàn chuỗi giá trị.
Bên cạnh giá trị kinh tế, mô hình này mang lại lợi ích môi trường nhờ đặc tính của cây mắc ca trong việc giữ đất và hấp thụ khí CO₂. Gần chục năm sau, tư duy lãnh đạo trao quyền ấy vẫn là kim chỉ nam trong cách Quang Khải điều hành doanh nghiệp và xây dựng đội ngũ.
Đến nay, chính tia sáng ấy vẫn đang tiếp sức cho hành trình mang hạt mắc ca đến với người nông dân và cộng đồng. Hệ thống ERP do Khải trực tiếp dẫn dắt xây dựng giúp quản lý toàn bộ quy trình từ sản xuất, lưu kho đến dự báo và bán hàng, qua đó tăng hiệu quả vận hành, tiết kiệm chi phí và giảm thiểu lãng phí.
Ngay giai đoạn vận hành đầu tiên từ tháng 8 đến tháng 10-2025, hệ thống đã giúp tăng 25% sản lượng hằng tuần, giảm 5% lượng điện tiêu thụ và cắt giảm đến hai chữ số lượng rác thải từ giấy, bìa carton và bao bì không gắn nhãn. Hệ thống cũng giúp tiết kiệm hơn 20 giờ lao động kho bãi mỗi tháng, tạo điều kiện để doanh nghiệp cam kết thu mua tối thiểu 100 tấn sản lượng mắc ca mỗi năm.
Giữ ánh sáng cho mọi người
Trong nội bộ công ty, phong cách điều hành của Khải phản chiếu triết lý "bật sáng bóng đèn" mà anh vẫn luôn theo đuổi ngay từ khi bắt đầu gần mười năm trước.
Mô hình vận hành được thiết kế tinh gọn, giảm phân cấp, tăng quyền chủ động cho nhân sự thông qua các công cụ số tích hợp trong hệ thống ERP. Doanh nghiệp cũng duy trì được cân bằng giới rõ rệt khi phụ nữ chiếm hơn 45% lực lượng lao động.
Dù đã đi qua nhiều cột mốc, điều anh theo đuổi vẫn không thay đổi so với suy nghĩ như năm 18 tuổi. Ấy là lãnh đạo không phải chỉ một cá nhân tỏa sáng mà cần kiến tạo môi trường để cả tập thể cùng tỏa sáng.
Tại một ngày hội thời phổ thông mà Lưu Thái Quang Khải từng chủ trì tổ chức, khi thấy mọi người hào hứng và vui hưởng thành quả chung, anh đã viết thế này: "Trái tim mình như được sưởi ấm bởi thứ ánh sáng khó gọi thành lời từ chiếc bóng đèn bên dưới".
Và đến hiện tại, từ những nông trại, nhà máy đến cộng đồng, "ánh sáng" mà anh từng nhắc đến vẫn đang tiếp tục lan tỏa theo cách bền bỉ và thực chất.
Sản phẩm đã có mặt tại nhiều nước
Tính đến nay, sản phẩm của doanh nghiệp này đã có mặt tại 10 quốc gia. Mô hình vận hành của doanh nghiệp vừa được vinh danh trong chương trình CSI 100 về phát triển bền vững. Ở lộ trình 2026, Quang Khải dự kiến cho ra mắt sáu sản phẩm mới với phần cốt lõi vẫn là hạt mắc ca.
"Tôi là nhà vô địch của thất bại", Khải cười khi nói vậy và thẳng thắn bảo luôn nhìn nhận thất bại như một phần tất yếu của quá trình phát triển. Mỗi sai sót với anh đều trở thành dữ liệu để hoàn thiện hệ thống.
Giai đoạn dịch COVID-19 từng đặt doanh nghiệp trước nhiều thách thức nhưng cũng là cơ hội để điều chỉnh và củng cố năng lực vận hành. Thay vì chạy theo áp lực ngắn hạn, anh lựa chọn cách tiếp cận dài hạn, hoạch định cho chu kỳ phát triển 5-10 năm.
