Đối phó tin giả, Pháp xây “tuyến phòng thủ” từ người dân - Ảnh: FREEPIK
Từ tháng 7-2025, Pháp triển khai sáng kiến 'Résistance' (Đề kháng), hướng đến việc biến người dân thành "tuyến phòng thủ đầu tiên" trước các chiến dịch lan truyền tin giả và gây mất ổn định xã hội. Chương trình do Cơ quan Đổi mới quốc phòng (AID) phối hợp với Cơ quan Nghiên cứu quốc gia Pháp thực hiện.
Trong số 24 đề xuất, có 8 dự án được lựa chọn với tổng kinh phí khoảng 3 triệu euro (tương đương 3,24 triệu USD), triển khai trong tối đa 36 tháng. Các nghiên cứu tập trung làm rõ yếu tố tâm lý, xã hội và nhận thức khiến người dân dễ bị tác động bởi tin giả, đồng thời xây dựng công cụ và chỉ số nhằm nâng cao "sức đề kháng" của mỗi cá nhân.
Phát biểu tại hội thảo ở Paris ngày 14-4, Giám đốc AID Patrick Aufort nhấn mạnh thông tin đã trở thành "vũ khí chiến lược", đặc biệt khi được mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo (AI) khuếch đại. Theo ông, các mối đe dọa không chỉ xuất hiện trong xung đột quân sự mà còn hiện hữu trong đời sống hằng ngày dưới dạng "đe dọa lai".
Một số dự án tiêu biểu của chương trình 'Résistance' gồm nghiên cứu cơ chế tiếp nhận và phản kháng tin giả; phát triển trò chơi giáo dục giúp thanh thiếu niên nhận diện thông tin sai lệch; thử nghiệm hệ thống AI đối thoại có khả năng can thiệp minh bạch vào các cuộc thảo luận trên không gian mạng nhằm định hướng nhận thức.
Song song đó, chương trình 'Radar' - sáng kiến dự báo chiến lược của AID - tiếp tục được triển khai để xây dựng các kịch bản chiến tranh tương lai. Chương trình quy tụ nhà khoa học, quân nhân và cả tác giả khoa học viễn tưởng, nhằm dự báo các nguy cơ như "phân mảnh nhận thức" - khi các nhóm xã hội tin vào những "thực tại" khác nhau, đe dọa sự gắn kết cộng đồng.
Theo các nhà nghiên cứu, đầu tư vào khoa học xã hội và nhận thức đang trở thành trụ cột mới của quốc phòng, bên cạnh hạ tầng kỹ thuật và công nghệ thông tin. Các kịch bản từ chương trình Radar thậm chí đã góp phần định hướng điều chỉnh thiết kế một số trang thiết bị quân sự trong tương lai, cho thấy vai trò ngày càng lớn của "chiến tranh nhận thức" trong tư duy quốc phòng hiện đại của Pháp.
