Ông Tô Đức - Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội - Ảnh: HÀ QUÂN
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, ông Tô Đức - Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội (Bộ Y tế) - cho biết Bộ Y tế đang đề xuất nâng mức chuẩn trợ giúp xã hội lên 540.000 đồng/tháng từ 1-7-2026 so với mức 500.000 đồng/tháng hiện nay.
"Nếu nội dung được thông qua, ngân sách Nhà nước sẽ tăng thêm khoảng 1.830 tỉ đồng vào năm 2026 so với năm trước đó", ông Đức thông tin.
* Vừa qua, Bộ Y tế đã có đề xuất tăng mức trợ giúp xã hội, trợ cấp hưu trí xã hội. Ông có thể thông tin cụ thể về đề xuất này?
- Ông Tô Đức: Những năm qua, Đảng và Nhà nước ta hết sức quan tâm đến chính sách trợ giúp xã hội, chính sách trợ cấp xã hội đối với lại đối tượng bảo trợ xã hội và đối tượng hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.
Qua kiến nghị của các địa phương, Bộ Y tế đã tổng hợp, đề xuất trình Chính phủ xem xét, quyết định nâng mức chuẩn trợ giúp xã hội lên 540.000 đồng/tháng từ 1-7-2026.
Mức tăng này được tính toán dựa trên cả yếu tố điều chỉnh lương cơ sở, bù trượt giá, nằm trong khả năng cân đối của ngân sách nhà nước, đặc biệt khi đặt trong tầm nhìn phát triển kinh tế đất nước với mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Hiện mức chuẩn 500.000 đồng/tháng chỉ tương đương 22,7% chuẩn nghèo nông thôn và 17,8% chuẩn nghèo đô thị. Tại Nghị định số 351/2025/NĐ-CP, chuẩn nghèo khu vực nông thôn 2,2 triệu đồng/tháng còn khu vực đô thị 2,8 triệu đồng/tháng.
Trong khi đó, chỉ số giá tiêu dùng giai đoạn 2024 - 2026 dự kiến tăng gần 12%, riêng nhóm hàng thiết yếu như lương thực, y tế có xu hướng tăng nhanh hơn. Nếu không điều chỉnh, mức trợ giúp xã hội sẽ khó giữ vai trò "lưới đỡ cuối cùng" cho các nhóm yếu thế.
Tổng số đối tượng đang hưởng chính sách trợ cấp xã hội và trợ cấp hưu trí xã hội trên cả nước được mở rộng, hiện khoảng 4,5 triệu người. Trong đó có 2,5 triệu người cao tuổi đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội (tăng hơn 1,6 triệu so với năm 2204). Mức độ bao phủ trợ giúp xã hội đạt 4,5% dân số.
Đây là đề xuất ý nghĩa, thiết thực, thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước với người từ 75 tuổi trở lên không có lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng. Một số người từ 70 đến dưới 75 tuổi thuộc hộ nghèo, cận nghèo cũng được xem xét thụ hưởng nếu đủ điều kiện.
Người cao tuổi trên 75 tuổi không có lương hưu được hỗ trợ trợ cấp - Ảnh: HÀ QUÂN
* Có ý kiến cho rằng mức trợ cấp hưu trí xã hội tương đối thấp. Về lâu dài cơ quan soạn thảo có tham mưu, đề xuất có thẩm quyền xem xét, điều chỉnh tăng mức chuẩn trợ giúp xã hội cho phù hợp?
- Về nguyên tắc, chính sách trợ giúp xã hội, trợ cấp xã hội và trợ cấp hưu trí được nghiên cứu ban hành phù hợp với khả năng cân đối ngân sách của từng thời kỳ điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Thời gian tới, khi khả năng bố trí ngân sách của Nhà nước tăng lên, điều kiện phát triển kinh tế - xã hội cũng tốt lên, chúng ta sẽ tiếp tục nghiên cứu để trình cấp có thẩm quyền để nâng mức chuẩn trợ giúp xã hội và trợ cấp hưu trí xã hội.
* Thời gian qua, có lúc có nơi vẫn còn sự chậm trễ trong chi trả trợ cấp hưu trí xã hội, Cục Bảo trợ xã hội sẽ có đôn đốc, đề nghị các địa phương ra sao để hỗ trợ kịp thời tới tay bà con?
- Chúng tôi hết sức quan tâm đến việc này và thường xuyên nắm bắt phản hồi của đối tượng, của người dân và các cơ quan báo chí để kịp thời tham mưu cho Bộ Y tế có những văn bản chỉ đạo kịp thời đối với các địa phương. Mục tiêu là là người dân sẽ được nhận trợ cấp đúng, đủ, kịp thời theo quy định của Chính phủ.
* Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc chi trả trợ cấp có gặp khó khăn gì không thưa ông?
- Khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, những thẩm quyền như xác định và quyết định đối tượng bảo trợ xã hội và trợ cấp hưu trí xã hội được phân cấp cho Chủ tịch UBND cấp xã. Trong khi đó, Sở Y tế và UBND tỉnh, thành phố giữ vai trò quản lý Nhà nước về lĩnh vực này trên địa bàn.
Theo định hướng mới, cấp xã sẽ trở thành đầu mối chính trong tiếp nhận, xét duyệt và chi trả trợ cấp. Hồ sơ có thể nộp trực tiếp hoặc trực tuyến, qua đó thời gian xử lý được rút ngắn, đồng thời giảm đáng kể giấy tờ nhờ kết nối dữ liệu dân cư.
Việc phân cấp gắn với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp nhằm đưa chính sách đến gần người dân hơn, đồng thời giảm bớt các tầng nấc trung gian.
* Cảm ơn ông!
