Lòng hồ thủy điện Sơn La (khu vực Mường Lay, tỉnh Điện Biên) cạn trơ đáy, nứt nẻ năm 2023 - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH
Như Tuổi Trẻ Online đưa tin, Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có báo cáo gửi Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia thông tin về hiện tượng El Nino và nhận định sớm về khả năng thiếu hụt nguồn nước.
Cụ thể, dự báo từ tháng 6 - 8 năm nay, hiện tượng El Nino có thể xuất hiện với cường độ từ trung bình đến mạnh với xác suất khoảng 80 - 90%. Sau đó, có thể đạt cường độ rất mạnh với xác suất khoảng 20 - 25% trong khoảng thời kỳ từ tháng 10 đến 12-2026, và khả năng tiếp tục duy trì sang năm 2027.
Mưa ít hơn và mùa mưa khả năng kết thúc sớm
Tuy nhiên có khả năng mùa mưa kết thúc sớm hơn so với trung bình tại các khu vực. Tổng lượng mưa các khu vực có khả năng thiếu hụt so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ vào các tháng cuối năm 2026.
Tổng lượng mưa các tháng 6, 7 và 11, 12-2026 ở thượng nguồn sông Đà (khu vực nam Trung Quốc) tương đương các năm, nhưng các tháng 5 và 8 đến 10-2026 khả năng thấp hơn so với trung bình các năm.
Do vậy, từ tháng 5 đến hết năm nay, tổng lượng dòng chảy đến các hồ chứa lớn và trên các sông chính phổ biến ở mức thiếu hụt so với trung bình nhiều năm.
Trên sông Thao, sông Lô, lượng dòng chảy trong tháng 7 và 8 năm nay phổ biến thiếu hụt 20 - 50%, từ tháng 9 đến hết năm thiếu hụt 10 - 30%.
Trên lưu vực sông Đà, tổng lượng dòng chảy đến các hồ thủy điện Lai Châu, Sơn La, Hòa Bình, Bản Chát thiếu hụt 10 - 30%.
Trên lưu vực sông Gâm, sông Chảy, tổng lượng dòng chảy đến hồ thủy điện Tuyên Quang và Thác Bà thiếu hụt 5 - 10%.
Riêng hạ lưu sông Hồng tại trạm Hà Nội và trên sông Cầu tại trạm Gia Bảy (Thái Nguyên) phổ biến ở mức tương đương đến cao hơn 10 - 20%.
"Đặc biệt trên hệ thống sông Đà, tổng lượng dòng chảy từ tháng 5 - 7 năm nay có khả năng thiếu hụt 10 - 25% so với trung bình nhiều năm.
Nguy cơ cao xảy ra thiếu hụt nguồn nước do lượng dòng chảy từ ngoài lãnh thổ giảm kết hợp với thiếu hụt mưa trong nước, tiềm ẩn rủi ro ảnh hưởng đến cấp nước hạ du và an ninh năng lượng" - bộ cảnh báo.
Miền Tây đối mặt với nguy cơ xâm nhập mặn, hạn hán, thiếu nước trong mùa khô năm 2026-2027 - Ảnh: THANH HUYỀN
Khu vực Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ đối mặt hạn hán, thiếu nước
Với các sông ở miền Trung, dự báo lượng dòng chảy trên các sông ở Thanh Hóa các tháng 5, 6 và 7-2026 thấp hơn trung bình nhiều năm 18 - 35%, các tháng còn lại của năm ở mức xấp xỉ hoặc cao hơn 8 - 12%.
Trên các sông ở Nghệ An phổ biến thấp hơn 25 - 44%.
Các sông Ngàn Sâu, Ngàn Phố (Hà Tĩnh) ở mức xấp xỉ và thấp hơn các năm từ 10 - 57%.
Trên các sông từ Quảng Trị - Huế, lượng dòng chảy trên các sông ở mức thấp hơn 15 - 32%, riêng sông Tả Trạch (Huế) cao hơn khoảng 89%.
Trên các sông từ Đà Nẵng - Lâm Đồng, lượng dòng chảy trên các sông phổ biến thiếu hụt 15 - 40%.
Nguy cơ xảy ra hạn hán thiếu nước cục bộ ở những nơi ngoài vùng cấp nước của các công trình thủy lợi tại các tỉnh Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng từ tháng 6 - 8 năm nay.
Khu vực Nam Bộ, từ tháng 5 đến hết năm, tổng lượng dòng chảy từ thượng lưu sông Mekong về hạ lưu Đồng bằng sông Cửu Long ở mức thiếu hụt so với trung bình nhiều năm và mùa lũ năm 2024, 2025.
Nguy cơ cao xảy ra hạn hán và xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long trong mùa khô 2026 - 2027, đồng thời tình trạng thiếu nước có thể xảy ra trên phạm vi rộng trong những tháng đầu năm 2027.
Bộ cũng lưu ý, trong các kỳ El Nino, mặc dù tổng lượng mưa giảm, vẫn có thể xuất hiện các đợt mưa lớn cục bộ, mưa cực đoan trong thời gian ngắn gây lũ quét, sạt lở đất, ngập úng đô thị.
Hoạt động bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có xu hướng ít hơn trung bình nhiều năm, song cần đề phòng các cơn bão mạnh, quỹ đạo phức tạp, khó dự báo và gây tác động lớn trong thời gian ngắn.
