TP.HCM sẽ kiểm soát khí thải mô tô, xe máy trong thời gian tới - Ảnh: TRÍ ĐỨC
Không chỉ chờ đến khi có lộ trình từ cơ quan chức năng, nhiều người dân cũng dần chuyển đổi để phù hợp với xu hướng và tiết kiệm trước thực tế giá nhiên liệu hóa thạch tăng cao.
Giảm bụi, giảm khí thải
Cũng theo ông An, TP.HCM làm từng bước, có lộ trình bài bản dựa trên sự đồng thuận của bà con nhân dân.
Cụ thể kế hoạch hành động, TP.HCM đặt mục tiêu 100% phương tiện tham gia giao thông gồm ô tô, mô tô, xe máy sẽ được kiểm soát khí thải theo lộ trình áp dụng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. TP phấn đấu đến năm 2030, toàn bộ phương tiện giao thông công cộng sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh, thân thiện môi trường.
Cùng với đó là việc ban hành và triển khai các chính sách khuyến khích, hỗ trợ phương tiện vận tải hàng hóa và hành khách, bao gồm xe công nghệ, chuyển đổi sang sử dụng năng lượng sạch.
Sở Xây dựng TP.HCM được giao chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và đơn vị liên quan để thiết lập, triển khai "vùng phát thải thấp" (LEZ), tiến tới hạn chế các phương tiện không đáp ứng tiêu chuẩn khí thải lưu thông trong khu vực.
Đồng thời sở sẽ nghiên cứu quy hoạch các tuyến đường chuyên dụng dành cho xe tải trọng lớn, xe chở vật liệu xây dựng và tổ chức điều tiết giao thông tại các phường vào giờ cao điểm.
Bên cạnh đó, TP.HCM xây dựng các chính sách khuyến khích chuyển đổi phương tiện sang sử dụng năng lượng sạch đối với các tuyến vận tải hành khách liên tỉnh bằng xe buýt và các tuyến vận tải cố định. Hỗ trợ người dân và doanh nghiệp chuyển đổi mô tô, xe máy cũ.
Áp dụng chính sách miễn, giảm phí cho học sinh, sinh viên sử dụng giao thông công cộng và phát triển hệ thống xe đạp công cộng theo hướng xã hội hóa. TP cũng nghiên cứu, thí điểm việc lắp đặt thiết bị định vị và theo dõi phát thải đối với các phương tiện vận chuyển vật liệu phục vụ xây dựng.
Trong giai đoạn 2026 - 2030, TP.HCM đặt mục tiêu nồng độ bụi PM2.5 trung bình năm giảm dần qua từng năm. Tỉ lệ số ngày có chỉ số chất lượng không khí ở mức trung bình trở lên được duy trì trong khoảng 75 - 80%.
Đồng thời, 95% người dân được tiếp cận thông tin về chất lượng không khí thông qua các nền tảng công nghệ số của TP. Tầm nhìn đến năm 2045, TP.HCM hướng đến duy trì chất lượng không khí ở mức trung bình đến tốt, với chỉ số AQI dưới 100.
Người dân chủ động chọn phương tiện xanh
Trao đổi với Tuổi Trẻ, anh Lê Đình Long (tài xế công nghệ, ngụ xã Bà Điểm, TP.HCM) cho hay sau khoảng 2 năm chạy xe xăng, anh đã chuyển hẳn sang dùng xe điện từ khoảng nửa năm nay.
Anh bắt đầu công việc từ 8h sáng và sẽ trở về nhà vào khoảng 18h - 19h tối. Di chuyển với quãng đường trung bình hơn 100km mỗi ngày, anh chi khoảng 20.000 - 30.000 đồng tiền sạc pin cho xe điện. Trong khi với tài xế xe xăng, nhiều người phải chi từ 70.000 - 100.000 đồng tiền nhiên liệu. Nhờ đó, anh có thể tiết kiệm thêm chút đỉnh chi phí mỗi ngày.
"Nghe tin sắp tới TP có chủ trương kiểm soát lượng khí thải, khuyến khích giao thông xanh, cộng với gần đây giá xăng lên cao quá, nên tôi thấy việc mình chuyển sang xe điện là hợp lý", anh Long nói.
Ngoài ra, anh cũng lên kế hoạch làm hồ sơ chuyển sang chạy loại xe điện có thể đổi pin, nhằm tối ưu hơn nữa quỹ thời gian. Theo anh Long, trước đây thời gian sạc lâu hoặc thiếu trạm sạc là những rào cản lớn khiến cánh tài xế như anh và nhiều người dân e ngại khi sử dụng xe điện.
Tuy nhiên, hạ tầng cho giao thông xanh ngày càng phát triển. Bằng chứng dễ thấy là hiện nay TP đã lắp đặt nhiều trụ đổi pin dọc vỉa hè, công viên, bãi đậu xe... giúp tài xế càng thêm dễ dàng tiếp cận.
Không chỉ mới sử dụng xe điện gần đây, chị Ngọc Tú (ngụ TP Thủ Đức cũ) cho biết cơ duyên khiến chị bắt đầu sử dụng xe điện là do năm 2019 thì được tặng 1 voucher giảm giá mua xe. Bản thân chị cũng khá quan tâm đến vấn đề bảo vệ môi trường nên đã mua và đi thử thì thấy rất ưng bụng, phù hợp với nhu cầu cá nhân.
"Đến nay đã gần 7 năm mình sử dụng xe điện, chi phí mỗi tháng cho xe điện của mình cũng khá ít nên rất tiết kiệm", chị Tú kể.
Là một người sử dụng xe điện lâu năm, chị Tú kỳ vọng cơ sở hạ tầng dành cho xe điện sẽ được phát triển mạnh, các trạm sạc phủ cả ở ngoại thành. "Mình nghĩ trạm sạc pin mà phủ sóng như trạm xăng thì người dân sẽ dần chuyển đổi qua sử dụng xe điện nhiều", chị Tú nói.
Theo đó sở đề nghị các cơ sở đăng kiểm chủ động tổ chức rà soát, sắp xếp lại toàn bộ mặt bằng cơ sở đăng kiểm hiện có, xem xét bố trí khu vực có diện tích phù hợp để tổ chức kiểm định và cấp giấy chứng nhận kiểm định khí thải cho mô tô, xe máy.
Đối với thiết bị đo khí thải phục vụ kiểm định mô tô, xe máy phải có phần mềm quản lý kiểm định. Đồng thời bố trí khu vực riêng biệt để phục vụ hoạt động này. Khuyến khích các cơ sở đăng kiểm xây dựng kế hoạch đầu tư, mua sắm phương tiện, trang bị đầy đủ các dụng cụ, thiết bị đo cần thiết phục vụ cho công tác kiểm định khí thải mô tô, xe máy ngoài cơ sở đăng kiểm theo quy định.
Các TP lớn tiên phong kiểm soát khí thải
Theo ông Nguyễn Tô An - Phó cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam, việc kiểm soát khí thải đối với mô tô, xe máy đang lưu hành sẽ được triển khai theo lộ trình do Thủ tướng Chính phủ quy định phù hợp với điều kiện thực tiễn và hạ tầng kỹ thuật.
"Hiện nay, cơ quan quản lý đang nghiên cứu xây dựng phương án tổ chức thực hiện, trong đó dự kiến áp dụng trước tại các đô thị lớn có mật độ phương tiện cao như Hà Nội và TP.HCM.
Thực hiện sẽ theo từng giai đoạn, tránh gây xáo trộn lớn, đồng thời tăng cường tuyên truyền để người dân chủ động bảo dưỡng, sửa chữa phương tiện. Khi có quyết định chính thức về lộ trình và phương thức thực hiện, cơ quan quản lý sẽ công bố rộng rãi để người dân và doanh nghiệp chủ động chuẩn bị thực hiện", ông An nói.
