Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH
Hoàn thiện chính sách thuế, bảo đảm thu đúng, thu đủ
Nói về nội dung mục tiêu tăng trưởng hai con số, ông Tuấn cho hay mục tiêu vô cùng thách thức nhưng là con đường tất yếu, không có con đường khác để hoàn thành mục tiêu phát triển đất nước.
"Để đạt mục tiêu, không chỉ nhiệm vụ của cơ quan nào mà cả hệ thống chính trị phải vào cuộc, triển khai thực hiện, giám sát, đánh giá, kịp thời điều chỉnh để đạt mục tiêu đã đặt ra", ông Tuấn nói.
Về tăng trưởng quý 1-2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính nhận định phát triển rất khởi sắc, tăng trưởng đạt 7,8%, xuất khẩu đạt trên 19%, giải ngân đầu tư công tăng so với cùng kỳ 1,2%. Đây là con số rất ấn tượng, tín hiệu tích cực; đặc biệt số lượng doanh nghiệp mới thành lập đạt trên 31,7%.
Tuy nhiên ông Tuấn cũng thẳng thắn nhìn nhận từ quý 2-2026 trở đi tình hình sẽ chịu tác động xung đột Trung Đông. Theo đánh giá chuyên gia, cứ 10% tăng giá dầu thô sẽ làm giảm tăng trưởng 0,4% và lạm phát tăng 0,5%. Đây là thách thức rất lớn.
Ông Tuấn chỉ ra để đạt mục tiêu tăng trưởng trên 10% trong năm nay, các quý còn lại phải tăng từ 10 - 11%. Chính vì vậy, ngành tài chính đã tham mưu một số giải pháp, trong đó rà soát, cập nhật lại kịch bản tăng trưởng để giao nhiệm vụ phấn đấu cho từng cơ quan, địa phương, bộ, ngành và doanh nghiệp phù hợp tình hình mới.
Cùng với đó, phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ, bảo đảm vừa cung cấp đủ vốn cho nền kinh tế, vừa bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô.
Đặc biệt chính sách tài khóa tập trung hoàn thiện chính sách thuế, bảo đảm thu đúng, thu đủ, thu kịp thời, đồng thời tạo điều kiện tối đa cho phát triển doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm khoảng 96% số lượng doanh nghiệp và đóng góp trên 50% GDP.
Nguồn lực rất lớn, cần tháo gỡ ngay
Nói về giải ngân đầu tư công, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho hay đang quyết liệt triển khai các nhiệm vụ Thủ tướng phân công. Trong tuần này, Thủ tướng sẽ chủ trì hội nghị toàn quốc nhằm bảo đảm giải ngân đầu tư công đạt tiến độ cho năm 2026.
Liên quan đến việc giải quyết các dự án tồn đọng, ông Tuấn cảm ơn Quốc hội đã bố trí chương trình để tiếp tục mở rộng xử lý các dự án tồn đọng về đất đai và các dự án khác theo Nghị quyết 170 và Nghị quyết 245.
Theo ông Tuấn: "Hiện chưa thống kê đầy đủ nhưng tồn đọng khoảng 200.000ha đất và khoảng 3,3 triệu tỉ đồng. So với tổng đầu tư công năm 2026 khoảng 1,1 triệu tỉ đồng, quy mô tồn đọng gấp ba lần, đây là nguồn lực rất lớn cần tháo gỡ".
Trao đổi về huy động vốn cho giai đoạn tới, ông Tuấn cho biết phải huy động vốn đáp ứng nhu cầu phát triển, nâng tổng vốn đầu tư toàn xã hội từ 33,1% lên khoảng 40% GDP.
Cho giai đoạn 2026 - 2030, nhu cầu vốn tăng khoảng 2,2 lần; trong đó ngân sách trung ương tăng 3,4 lần, thu hút FDI phải tăng 1,7 lần. Về hiệu quả, tôi thống nhất cao với ý kiến đại biểu về tiết kiệm và hiệu quả.
"Nếu không cải thiện hệ số ICOR hiện nay khoảng 4,76 thì để tăng trưởng hai con số, tổng đầu tư toàn xã hội phải lên tới 70% GDP. Vì vậy cần đưa ICOR về mức 4 - 4,5, dù vẫn cao so với một số nước. Các giải pháp từ chuẩn bị đầu tư, lựa chọn danh mục, kiểm tra, giám sát, đôn đốc, tập trung vốn và đầu tư theo hình thức cuốn chiếu được thống nhất cao", ông Tuấn nói.
Giải trình các vấn đề về nông nghiệp và môi trường, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng đề cập diện tích đất trồng lúa.
Theo ông Hùng, nghị quyết của Quốc hội, tổng diện tích đất trồng lúa của cả nước đến năm 2030 là hơn 3,56 triệu ha.
Tuy nhiên, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Thủ tướng, ngành nông nghiệp và môi trường đang rà soát lại để trình điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất quốc gia. Trong đó, dự kiến sẽ giảm diện tích này xuống "khá nhiều" để chuyển sang đất phát triển công nghiệp
Tuy nhiên, ông Hùng cho hay, trong 10 năm vừa qua, trong cơ cấu sử dụng đất công nghiệp, các địa phương sử dụng không quá 7%. Cho nên, ông đề nghị các địa phương khi đăng ký kế hoạch sử dụng đất công nghiệp "cần hết sức cân nhắc".
Ông cho hay, có địa phương đăng ký khoảng 20.000 ha đất công nghiệp. Với hệ số như hiện nay thì 1.000 ha đất công nghiệp có thể thu hút 100.000 lao động. Nếu 20.000 ha tức là thu hút 2 triệu lao động. Với mức này ở một tỉnh trung du phía Bắc là vấn đề không dễ.
"Các tỉnh muốn phát triển công nghiệp, nhưng đăng ký kế hoạch sử dụng đất xong không thực hiện được thì thành lãng phí", Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường nói.
Khi diện tích đất trồng lúa giảm khá nhiều, dự kiến giảm từ 3,568 triệu ha xuống khoảng 3,25 triệu ha, ông Hùng khẳng định vẫn "đảm bảo được an ninh lương thực và bảo đảm xuất khẩu 5 tỉ USD mỗi năm".
Phát triển các định chế đầu tư chuyên nghiệp để nhà đầu tư nhỏ tin cậy
Báo cáo về thị trường vốn, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho hay hiện chúng ta phụ thuộc nhiều vào thị trường tiền tệ, vốn chủ yếu ngắn hạn, trong khi vốn dài hạn phải dựa vào thị trường vốn, gồm thị trường trái phiếu và cổ phiếu.
Thị trường cổ phiếu đã có bước tiến, được nâng hạng từ cận biên lên mới nổi theo đánh giá tổ chức quốc tế.
Trong khi thị trường trái phiếu chính phủ có giai đoạn phát triển tốt, sau đó giảm, hiện đang khởi sắc. Năm 2025 huy động khoảng 800 nghìn tỉ đồng, năm nay phấn đấu 900 nghìn tỉ đồng.
Theo ông Tuấn, để phát triển thị trường vốn, cần cải cách thể chế, hạ tầng, thành viên thị trường; đặc biệt phát triển các định chế đầu tư chuyên nghiệp để nhà đầu tư nhỏ có địa chỉ tin cậy. Mục tiêu là bảo đảm hiệu quả đầu tư, kiểm soát dòng tiền, thu hồi vốn.
"Đây là định hướng chúng tôi sẽ quyết liệt triển khai dưới sự chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Thủ tướng", ông Tuấn nói.
