Đồng tiền đẫm máu từ ma túy Mỹ Latin - Kỳ 4: Liên minh ma quỷ để vươn vòi bạch tuộc đen

Trả tiền bảo kê hay là chết!

Vào ngày 12-2-2023, chi nhánh băng Tren de Aragua ở Peru đã phát đoạn video cảnh sát hại cô gái mại dâm chuyển giới Rubi Ferrer trên đường phố thủ đô Lima. Nạn nhân van xin nhưng chúng vẫn lạnh lùng nổ súng.

Theo khảo sát của TS Carolina Sampó, Đại học Quốc gia La Plata (Argentina) và ThS Valeska Troncoso, Đại học Santiago (Chile) đăng trên tạp chí nghiên cứu SciELO (Brazil), băng Tren de Aragua cung cấp dịch vụ vận chuyển, chỗ ở và thức ăn cho các cô gái Venezuela vượt biên sang Peru.

Khi đến Lima, họ bị ép phải tiếp khách. Bọn Tren de Aragua đòi trong ba ngày họ phải thanh toán khoản nợ chi phí đi lại 800 sol (240 USD), sau đó hằng tuần phải trả 300 sol (90 USD) tiền bảo kê.

Ai không trả thì sang tuần sau số tiền tăng lên 500 sol (150 USD). Họ bị cấm tiếp xúc cảnh sát và bất kỳ bên thứ ba nào. Số ít nạn nhân trả xong nợ có thể được cất nhắc làm người quản lý. Với thủ đoạn này, guồng máy bảo kê liên tục hoạt động.

Chúng thường áp dụng cách thức tống tiền để thu lợi nhuận và quyền kiểm soát. Tại Peru, chúng tống tiền dưới chiêu bài nhượng quyền, nghĩa là áp đặt điều kiện đối với các băng Peru. Ban đầu chúng đề nghị mua thị trường mà các băng Peru đang kiểm soát.

Nếu bị từ chối chúng đề nghị nhượng quyền, tức các băng Peru tiếp tục thu tiền bảo kê nhưng phải chia phần trăm với chúng. Nếu hai lựa chọn trên đều bị từ chối, chúng hăm dọa sẽ thẳng tay tàn sát các băng Peru để chiếm đoạt thị trường.

Ngoài tống tiền và buôn lậu người di cư, các chân rết băng Tren de Aragua ở nước ngoài còn kiểm soát hoạt động cho vay nặng lãi (gota a gota, tức "cho vay nhỏ giọt"), bắt cóc, buôn ma túy quốc tế quy mô nhỏ, cướp bóc. Mỗi chân rết chuyên một hoạt động khác nhau tùy tình hình địa phương.

Các băng ma túy hứa hẹn lương cao dụ dỗ nam giới đến những khu khai thác vàng trong rừng sâu ở Peru và Brazil rồi bị chúng ngăn chặn không cho rời đi. Chỉ riêng Brazil, ước tính 4.500 lao động đang bị bóc lột trong các mỏ vàng. Phụ nữ và trẻ em gái bị bán cho các nhà chứa phục vụ người đào vàng.

Xây dựng hệ sinh thái tội phạm phi tập trung

Theo Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế (IISS) ở Anh, băng ma túy Cartel Jalisco New Generation (CJNG) ở Mexico đang dẫn đầu xu hướng đa dạng hóa thị trường bất hợp pháp.

Ngoài vận chuyển ma túy sang Mỹ và châu Âu, CJNG phát triển thành cấu trúc tội phạm xuyên quốc gia đa lĩnh vực đến mức Cơ quan Phòng chống ma túy (DEA) của Mỹ phải lưu ý: "Ở phạm vi quốc tế, CJNG đã hiện diện và gây ảnh hưởng trên mọi lục địa thông qua các cộng sự, bọn hỗ trợ và bọn môi giới, chỉ trừ Nam Cực".

Hiện Ecuador đã trở thành chiến trường giành giật của băng CJNG và băng Sinaloa. Tại Ecuador, hai băng khét tiếng ở Mexico này giành giật địa bàn, đồng minh, các tuyến vận chuyển; quyền tiếp cận các cảng và kênh đào Panama; quyền kiểm soát các trung tâm sản xuất cocaine ở biên giới Colombia - Ecuador và các kho chứa ở Ecuador; kiểm soát hệ thống ngân hàng nhằm biến Ecuador thành trục rửa tiền phi pháp. Để giành địa bàn, hai băng CJNG và Sinaloa bắt tay với hai băng địa phương sừng sỏ nhất Ecuador lần lượt là Los Lobos và Los Choneros.

Hai băng Los Lobos và Los Choneros đảm trách bảo vệ tuyến đường và kiểm soát địa bàn cho các băng đồng minh Mexico. Bù lại, các băng Mexico cung cấp súng ống, huấn luyện quân sự và tài chính. Từ đó, các băng đường phố nhỏ ở Ecuador dần phát triển thành băng vũ trang phi nhà nước hùng mạnh.

Chúng thu hàng chục triệu USD mỗi năm bằng bảo kê doanh nghiệp nhỏ, bán lẻ ma túy do băng Mexico cung cấp. Băng Los Lobos kiểm soát ít nhất 20 điểm khai thác vàng trái phép và thu tiền bảo kê (gọi là vacuna) của 30 mỏ khác. Vàng là hàng hóa đặc biệt có giá trị đối với các băng ma túy Mexico vì dễ sử dụng để rửa tiền.

Trên tạp chí Small Wars Journal (Mỹ), chuyên gia về tội phạm có tổ chức Roberto Uchôa (Brazil) giải thích: "Cấu trúc hoạt động buôn ma túy hiện đại đã phát triển vượt khỏi mô hình tập đoàn ma túy hoạt động theo chiều dọc.

Hiện chúng đã thành hệ sinh thái tội phạm phi tập trung và liên kết với nhau, hoạt động như hệ thống nhượng quyền toàn cầu…". Mối quan hệ hợp tác này không chỉ liên minh vì lợi ích mà còn chuyên môn hóa các chức năng để toàn bộ mạng lưới buôn ma túy khó bị phá vỡ hơn.

******************

Làm thế nào sử dụng hợp pháp tiền buôn ma túy? Một thủ đoạn mới là rửa tiền bẩn thông qua các sòng bạc ở Mỹ.

>> Kỳ tới: Rửa tiền ma túy quan sòng bạc