Cuộc gọi hiển thị “người thân” nhưng chưa chắc là thật.
Đáng lo ngại, việc kết hợp giả mạo số điện thoại với công nghệ AI giả giọng nói đang khiến nhiều người mất cảnh giác, tạo điều kiện cho các vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản ngày càng tinh vi, khó nhận biết.
Chỉ cần nhập số là có thể giả mạo cuộc gọi
Theo tìm hiểu của Tuổi Trẻ Online, hiện đã xuất hiện một ứng dụng cho phép người dùng giả mạo số điện thoại gọi đi. Ví dụ, dù không sở hữu số điện thoại 0999 999 999, người dùng chỉ cần nhập dãy số này vào ứng dụng và thực hiện cuộc gọi đến một thuê bao khác. Khi đó, trên màn hình của người nhận sẽ hiển thị chính xác số điện thoại vừa được nhập.
Đáng chú ý, hình thức này có thể giả mạo phần lớn đầu số của các nhà mạng tại Việt Nam hiện nay.
Nhiều người lầm tưởng đây là hành vi xâm nhập hệ thống nhà mạng, tuy nhiên thực tế không hoàn toàn như vậy. Đây là điểm yếu tồn tại từ lâu trong hệ thống viễn thông toàn cầu, được thiết kế từ hàng chục năm trước.
Cơ chế này cho phép bên gọi tự khai báo số điện thoại hiển thị ra ngoài mà gần như không có bước xác thực nghiêm ngặt. Chính lỗ hổng này đã trở thành công cụ để các đối tượng xấu lợi dụng cho mục đích lừa đảo.
Khi số điện thoại quen thuộc trở thành cái bẫy
Một cuộc gọi lại có thể giúp bạn tránh mất tiền oan.
Nguy hiểm nhất là việc kẻ gian có thể giả mạo đúng số điện thoại của người thân, ngân hàng hoặc những số đã được lưu sẵn trong danh bạ. Khi cuộc gọi đến, điện thoại sẽ hiển thị đúng tên liên hệ quen thuộc, khiến người nhận gần như không có sự nghi ngờ.
Nếu kết hợp thêm công nghệ AI giả giọng nói, mức độ nguy hiểm còn tăng cao hơn. Chỉ cần vài đoạn ghi âm ngắn, các công cụ AI hiện nay có thể tái tạo giọng nói khá giống thật để tạo ra những cuộc gọi giả mạo đầy thuyết phục.
Không ít tình huống có thể xảy ra như giả danh bố mẹ, anh chị em gọi điện báo đang gặp sự cố khẩn cấp và cần chuyển tiền ngay; hoặc giả mạo nhân viên ngân hàng yêu cầu cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin tài khoản để "xác minh giao dịch".
Trong trạng thái hoảng loạn hoặc tin tưởng tuyệt đối vào số điện thoại hiển thị trên màn hình, nhiều người rất dễ trở thành nạn nhân.
Làm gì để tránh sập bẫy?
Luôn xác minh lại trước khi cung cấp thông tin quan trọng.
Các chuyên gia khuyến cáo, nguyên tắc quan trọng nhất là không tin tuyệt đối vào số điện thoại hiển thị trên màn hình cuộc gọi đến.
Nếu nhận được cuộc gọi nhờ chuyển tiền, xin mã OTP, mật khẩu hoặc thông tin cá nhân quan trọng, người dùng nên lập tức kết thúc cuộc gọi và chủ động gọi lại vào đúng số điện thoại đó. Lý do là đối tượng lừa đảo chỉ có thể giả mạo chiều gọi đến, nhưng không thể nhận ngược cuộc gọi thông qua số điện thoại đang bị giả mạo.
Ngoài ra, với người thân trong gia đình, có thể thống nhất trước một "câu mật khẩu" riêng. Khi có tình huống khẩn cấp cần xác minh nhanh, chỉ cần hỏi đúng câu này là có thể kiểm tra xem người ở đầu dây bên kia có thực sự là người thân hay không.
Một số nhà mạng cũng đã bắt đầu triển khai biện pháp nhận diện cuộc gọi giả mạo. Chẳng hạn, với mạng Viettel, nếu phát hiện cuộc gọi có dấu hiệu giả mạo từ quốc tế, số điện thoại hiển thị có thể xuất hiện thêm đầu số +1 thay vì bắt đầu bằng số 0 như thông thường.
Dù vậy, người dùng vẫn cần chủ động cảnh giác, bởi công nghệ lừa đảo ngày càng tinh vi và luôn thay đổi nhanh hơn các biện pháp phòng vệ. Trong thời đại mà ngay cả giọng nói và số điện thoại cũng có thể bị làm giả, sự tỉnh táo chính là lớp bảo vệ quan trọng nhất trước mọi cuộc gọi tưởng như quen thuộc.
