Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH
Theo Bộ trưởng, nghị quyết của Quốc hội nhằm tập trung giải quyết hai vấn đề lớn: Tháo gỡ các điểm nghẽn, khó khăn, vướng mắc trong phát triển văn hóa; huy động, sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực để phát triển văn hóa.
Miễn phí vé để người dân tham gia hoạt động văn hóa
Dự thảo thể chế hóa chủ trương của Bộ Chính trị về ngày 24-11 hàng năm là "Ngày Văn hóa Việt Nam", người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương. Bộ trưởng cho biết, chính sách này nhằm mục đích chăm lo, bảo đảm cho nhân dân được tiếp cận, tham gia thụ hưởng văn hóa, đồng thời nâng cao khả năng cảm thụ văn hóa của người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên.
Theo dự thảo, trong ngày này, các thiết chế văn hóa, thể thao công lập miễn phí vé vào cửa phục vụ người dân, cũng như khuyến khích nhân dân, thanh thiếu niên tham gia các hoạt động văn hóa.
Tuy nhiên, ngoài việc miễn, giảm phí, lệ phí cho nhân dân trong ngày này, có đại biểu đề xuất thêm cơ chế để khuyến khích các cơ sở tư nhân tham gia, Bộ trưởng cho biết sẽ ghi nhận để tiếp thu nội dung này.
Trước đó, nêu ý kiến thảo luận, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (Hà Nội) nhận định đây là một quyết sách mang tính biểu tượng quốc gia cực kỳ mạnh mẽ, có tác động thực tiễn sâu rộng.
Ông nói việc cho phép người dân nghỉ lễ có hưởng lương không chỉ tôn vinh giá trị văn hóa mà còn trực tiếp tạo ra một điểm rơi để kích cầu tiêu dùng văn hóa, thúc đẩy du lịch nội địa.
Tuy nhiên, ông đề xuất thay vì chỉ giới hạn miễn giảm phí ở các cơ sở công lập, nghị quyết nên bổ sung cơ chế khuyến khích các cơ sở văn hóa, giải trí khu vực tư nhân cùng tham gia chiến dịch giảm giá. Từ đó tạo thành ngày hội kích cầu công nghiệp văn hóa trên toàn quốc.
Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) thì đề nghị tới đây nếu sửa Luật Lao động nên chăng để ngày 24 tháng 11 hằng năm được nghỉ hưởng nguyên lương vào Bộ luật Lao động để tương đồng với các ngày lễ khác. Việc này sẽ mang giá trị pháp lý cao hơn nghị quyết.
Dành nguồn lực cho nhân lực văn hóa, quỹ văn hóa nghệ thuật
Nhiều đại biểu quan tâm vấn đề nhân lực lĩnh vực văn hóa, Bộ trưởng nêu hiện nay có nhiều chính sách trong Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa.
Ví dụ các đề án về đào tạo, bồi dưỡng và các đề án về chương trình đầu tư cho trường học, trong đó tập trung vào đối tượng học sinh, sinh viên. Trong dự thảo nghị định cũng đã có những quy định cụ thể để thu hút, giữ chân những người giỏi, những người thực sự có tài năng.
Bộ trưởng nhấn mạnh, đây là cơ chế phù hợp với đặc thù đầu tư trong lĩnh vực văn hóa, văn học nghệ thuật tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Nguồn vốn của quỹ gồm "vốn nền" từ ngân sách và nguồn đối ứng xã hội từ doanh nghiệp, từ các tổ chức, cá nhân và các nguồn bổ sung như tài trợ quốc tế hoặc các nguồn thu hợp pháp khác.
Việc thành lập quỹ chủ yếu để huy động các nguồn lực xã hội. Bộ trưởng chia sẻ, ngân sách nhà nước chủ yếu đóng vai trò là "vốn mồi" để khuyến khích việc đóng góp của tư nhân. Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát, điều chỉnh chặt chẽ hơn với mô hình quỹ này trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm quốc tế.
Theo đó, Chính phủ sẽ lưu ý việc xây dựng các tiêu chí đánh giá rủi ro, cơ chế chấp nhận rủi ro. Đồng thời có nghiên cứu để tổng kết, đánh giá và hoàn thiện mô hình này, rút kinh nghiệm triển khai hiệu quả trong quá trình thực hiện, bảo đảm hoạt động hiệu quả, không lãng phí nguồn lực...
