Bệnh nhân 18 tuổi bị ngưng tim khi chơi cầu lông đã hồi phục ngoạn mục sau 86 ngày - Ảnh: THU HIẾN
Điều đáng lo ngại là biến cố này thường khởi phát rất nhanh, không có dấu hiệu cảnh báo rõ ràng.
86 ngày đêm cứu người đang chơi cầu lông bị ngưng tim
Bệnh nhân nam N.T. (18 tuổi, TP.HCM) được đưa vào Bệnh viện Nhân dân 115 trong tình trạng ngưng tim hoàn toàn, tím tái. Trước đó, người bệnh đang chơi cầu lông cùng bố thì bất ngờ than mệt rồi đột ngột ngã quỵ, được người nhà nhanh chóng đưa đến bệnh viện cấp cứu.
Tại khoa cấp cứu, người bệnh vẫn tiếp tục trong tình trạng ngưng tim, tím tái, được các bác sĩ hồi sinh tim phổi và chuyển đến khoa hồi sức tích cực.
Tại đây ê kíp điều trị đã triển khai ngay kỹ thuật hồi sức nâng cao V-A ECMO (tim phổi nhân tạo - tuần hoàn ngoài cơ thể) để duy trì sự sống tạm thời.
Sau khoảng 3 - 5 ngày, chức năng tim bắt đầu hồi phục, người bệnh được cai V-A ECMO. Tuy nhiên, do thời gian ngưng tim ngoài bệnh viện kéo dài khoảng 20 phút, người bệnh đối mặt nhiều biến chứng nặng như tổn thương não, viêm phổi nặng, nhiễm trùng, suy thận phải lọc máu kéo dài và tổn thương mô mềm vùng đùi.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, bác sĩ Nguyễn Hữu Tín - Phó trưởng khoa phụ trách khoa hồi sức tích cực và chống độc Bệnh viện Nhân dân 115 - cho hay: "Chẩn đoán ban đầu nghi ngờ người bệnh ngưng tim do rối loạn nhịp nhanh kịch phát ở người trẻ, có thể do di truyền bẩm sinh hoặc bệnh lý cơ tim tiềm ẩn".
"Đã có không ít thời điểm tình trạng người bệnh diễn tiến rất nặng, tiên lượng sống dè dặt khiến cả gia đình và đội ngũ điều trị trải qua những giờ phút vô cùng căng thẳng. Khi ấy, niềm tin dường như chỉ còn được giữ lại bằng quyết tâm không bỏ cuộc của gia đình và đội ngũ y bác sĩ.
Sau 86 ngày điều trị liên tục, người bệnh có sự hồi phục khiến chính chúng tôi cũng vô cùng bất ngờ. Từ trạng thái không đáp ứng, em dần nhận biết người thân, có thể giao tiếp cơ bản. Chức năng thận gần như hồi phục hoàn toàn, không còn phụ thuộc lọc máu", bác sĩ Tín cho hay.
Hiện người bệnh vẫn còn yếu cơ, cần tiếp tục tập vật lý trị liệu phục hồi chức năng dài hạn. Người bệnh sau đó được điều trị theo hướng kiểm soát rối loạn nhịp bằng thuốc và tiếp tục khảo sát chuyên sâu (như MRI tim và thăm dò điện sinh lý) trong giai đoạn sau.
Trước đó, Bệnh viện Nhân dân Gia Định cũng đã cứu sống một nam bệnh nhân 39 tuổi đang chơi đá banh cùng bạn, khi vừa đỡ trái banh bằng ngực thì anh đột ngột ngã gục, ngưng tim, được người dân đưa đến khoa cấp cứu của bệnh viện.
Đó là trường hợp anh V.H.H. (TP.HCM) - có tiền căn bản thân chưa từng ghi nhận bệnh lý tim mạch, nhưng theo thông tin khai thác trong gia đình đã có 4 người đột tử không rõ nguyên nhân.
Sau 48 giờ can thiệp V-AV ECMO phối hợp hạ thân nhiệt và lọc máu liên tục, người bệnh phục hồi tri giác hoàn toàn và được kết thúc ECMO sau 72 giờ, ngừng hỗ trợ thở máy xâm lấn sau 4 ngày, ra khỏi phòng hồi sức tích cực sau 6 ngày.
Người bệnh sau đó tiếp tục được theo dõi tim mạch chuyên sâu để phát hiện, tầm soát bệnh lý tim mạch.
Nguyên nhân nào khiến người trẻ ngừng tim khi chơi thể thao?
Đáng lưu ý, bệnh mạch vành hiện đang có xu hướng trẻ hóa do nhiều yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá hoặc sử dụng chất kích thích, tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, béo phì, lối sống ít vận động, thậm chí căng thẳng kéo dài cũng có thể góp phần thúc đẩy bệnh phát triển sớm hơn.
Bác sĩ Hữu Tín khuyến cáo khi tham gia hoạt động thể thao, đặc biệt là các môn có cường độ cao, cần khởi động kỹ trước khi tập luyện và tránh gắng sức đột ngột.
Bên cạnh đó, việc kiểm tra sức khỏe định kỳ, bao gồm điện tim và siêu âm tim, giúp phát hiện sớm các bất thường tiềm ẩn.
Ngoài ra khi xảy ra tình huống nghi ngưng tim ngoài cộng đồng, cần nhanh chóng gọi cấp cứu và người xung quanh cần tiến hành ép tim ngay nếu nạn nhân không đáp ứng để tăng cơ hội sống cho người bệnh vì não có thể tổn thương nặng chỉ sau 4 - 10 phút thiếu máu.
Bác sĩ Huỳnh Trung Tín, đơn vị hồi sức tim mạch Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TP.HCM), cũng cho hay để phòng ngừa đột tử, người tham gia các môn thể thao cần hiểu về sức khỏe tim mạch của bản thân, biết được các bệnh lý tim mạch mình đang có, đặc biệt quan trọng khi trong gia đình có thành viên đột tử do tim hay không rõ nguyên nhân.
Bên cạnh đó, khi các triệu chứng đau tức ngực, chóng mặt, khó thở... xuất hiện khi đang vận động thể lực, dù ở cường độ nào, cũng nên đến bệnh viện để tầm soát các bất thường tim mạch và xin lời khuyên của bác sĩ chuyên khoa về việc lựa chọn môn thể thao phù hợp tình trạng sức khỏe và tình trạng bệnh lý.
Lưu ý khi tham gia chạy bộ vì nguy cơ ngưng tim có thể xảy ra
Bác sĩ Huỳnh Thị Ngọc Huyền (khoa hồi sức cấp cứu nội tim mạch Bệnh viện Tim Tâm Đức) khuyến cáo, để ngăn ngừa ngưng tim khi chạy bộ, mỗi người phải có chiến lược tập luyện rõ ràng cũng như kiểm tra sức khỏe định kỳ, theo dõi nhịp tim, bổ sung nước và điện giải hợp lý, quan trọng hơn hết là nhận biết được triệu chứng ngưng tim để hồi sinh tim phổi ngay lập tức.
Bắt đầu tập luyện từ mức độ nhẹ và từ từ tăng cường độ, giúp cơ thể thích nghi dần với áp lực. Việc tập luyện quá nhanh hoặc cường độ cao có thể gây căng thẳng quá mức cho tim và gia tăng nguy cơ đột quỵ.
Đồng thời đảm bảo cung cấp đủ nước và chất điện giải, đặc biệt trong các buổi chạy dài hoặc trong thời tiết nóng. Hạn chế sử dụng các chất kích thích như caffeine, rượu, và tránh ăn uống quá no trước khi chạy.
Lưu ý khởi động thật kỹ lưỡng trước khi chạy và giãn cơ sau khi chạy để giúp cơ thể chuẩn bị và hồi phục, giảm nguy cơ chấn thương và căng thẳng cho tim.
