Bảng tên trụ sở Đảng ủy - Hội đồng nhân dân - Ủy ban nhân dân - Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Vĩnh Lộc - Ảnh: A.N
Siêu đô thị TP.HCM sau hợp nhất có 168 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 113 phường (đơn vị hành chính đô thị), 54 xã và 1 đặc khu. Theo tiến độ dự kiến cuối năm 2026, TP.HCM sẽ có thêm phường từ 54 xã hiện nay.
Thực hiện chỉ đạo của Bộ chính trị, Thủ tướng về quy hoạch, xây dựng, quản lý và phát triển bền vững đô thị Việt Nam tầm nhìn đến năm 2045 và chỉ đạo gần đây của Bộ Chính trị "rà soát, đánh giá tổng thể các địa phương sau 1 năm hợp nhất, sáp nhập, trường hợp có đủ điều kiện theo quy định thì báo cáo cấp có thẩm quyền nâng cấp lên chính quyền đô thị (thành phố/phường)", TP.HCM đã triển khai kế hoạch xây dựng Đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị.
Đề án nhằm nâng cấp lên chính quyền đô thị (phường) từ 54 xã hiện nay của TP.HCM.
Trình tự để chuyển xã lên phường trải qua 9 bước. Theo chỉ đạo của UBND TP.HCM, ở bước 1 Chủ tịch UBND các xã phải khẩn trương rà soát đánh giá hiện trạng của xã theo các điều kiện, tiêu chuẩn, tiêu chí của đơn vị hành chính đô thị (phường) tương ứng theo quy định; báo cáo ban thường vụ đảng ủy xã thông qua, gửi về Sở Nội vụ để thẩm định trước ngày 23-4-2026.
Đồng thời, UBND các xã tiến hành ngay việc xây dựng đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị; phối hợp với các sở, ngành liên quan hoàn thiện các tiêu chí chưa đạt để hoàn chỉnh đề án.
Bước 2, Sở Nội vụ và các sở ngành liên quan thẩm định đề án của các xã, trình cho Đảng ủy UBND thành phố trước ngày 8-5-2026 để xem xét thông qua.
Tiếp đó, trước ngày 13-5-2026 UBND xã hoàn tất thủ tục lấy ý kiến cử tri về đề án để tổng hợp hồ sơ, đề án trình UBND thành phố (qua Sở Nội vụ) trước 20-5-2026.
Ban thường vụ Thành ủy xem xét thông qua các đề án trước 30-5-2026 để UBND thành phố trình đề án cho Chính phủ, Bộ Nội vụ trước 15-6-2026.
Trong 30 ngày kể từ ngày nhận đề án của thành phố, Bộ Nội vụ chủ trì thẩm định. Trên cơ sở đó UBND TP.HCM tiếp thu, giải trình.
Đề án hoàn chỉnh sẽ được Bộ Nội vụ trình Chính phủ để trình cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Bước cuối cùng Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội thẩm tra trước khi trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định chuyển xã lên phường.
Phường Bình Thạnh là một trong 113 đơn vị hành chính đô thị của TP.HCM - Ảnh: TRÍ ĐỨC
Xã nào phải rà soát, làm đề án chuyển lên phường?
TP.HCM hiện có 54 xã, bao gồm các xã: Vĩnh Lộc, Tân Vĩnh Lộc, Bình Lợi, Tân Nhựt, Bình Chánh, Hưng Long, Bình Hưng, Bình Khánh, An Thới Đông, Cần Giờ, Củ Chi, Tân An Hội, Thái Mỹ, An Nhơn Tây, Nhuận Đức, Phú Hòa Đông, Bình Mỹ, Đông Thạnh, Hóc Môn, Xuân Thới Sơn, Bà Điểm, Nhà Bè, Hiệp Phước, Thường Tân, Bắc Tân Uyên, Phú Giáo, Phước Hòa, Phước Thành, An Long, Trừ Văn Thố, Bàu Bàng, Long Hòa, Thanh An, Dầu Tiếng, Minh Thạnh, Châu Pha, Long Hải, Long Điền, Phước Hải, Đất Đỏ, Nghĩa Thành, Ngãi Giao, KIm Long, Châu Đức, Bình Giã, Xuân Sơn, Hồ Tràm, Xuyên Mộc, Hòa Hội, Bàu Lâm.
Mục tiêu chuyển xã lên phường được UBND TP.HCM xác định là phù hợp với chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và yêu cầu phát triển thực tiễn của địa phương; nhằm cụ thể hóa chủ trương sắp xếp, kiện toàn đơn vị hành chính, xây dựng mô hình chính quyền địa phương phù hợp với quá trình đô thị hóa.
Đồng thời phù hợp với định hướng phát triển không gian đô thị, mở rộng phạm vi quản lý đô thị và nâng cao chất lượng quản trị địa phương theo hướng văn minh, hiện đại, nghĩa tình.
