Các đại biểu Quốc hội tham gia phiên họp - Ảnh: Media Quốc hội
Luật có hiệu lực thi hành từ 1-7-2026, trừ một số nội dung sẽ có hiệu lực thi hành ngay sau khi được thông qua.
Vai trò chủ động của chính quyền thủ đô trong thiết kế, tổ chức thực hiện, thử nghiệm chính sách
Đồng thời, bổ sung các quy định nhằm bảo đảm chặt chẽ, gồm không áp dụng thủ tục rút gọn trong xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, làm rõ thẩm quyền ban hành văn bản của chủ tịch UBND.
Bổ sung yêu cầu về xác định cơ chế kiểm tra, giám sát, trách nhiệm giải trình khi ban hành văn bản, trách nhiệm đánh giá hiệu quả văn bản sau ban hành và tổng kết thực tiễn.
Bổ sung phạm vi thí điểm gồm cơ chế, chính sách khác theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền để bảo đảm tính bao quát.
Giới hạn thời gian thí điểm chính sách mới không quá 5 năm và cơ chế tạm dừng khi phát sinh rủi ro vượt quá mức độ đã được dự báo.
Trao quyền cho HĐND TP quyết định chính sách, tiêu chí cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị
Cụ thể, tập trung làm rõ thẩm quyền của chính quyền TP trong quy hoạch, quản lý không gian phát triển và yêu cầu phối hợp với các Bộ liên quan để bảo đảm kiểm soát chặt chẽ, nhất là đối với không gian tầm cao.
Trao quyền cho HĐND TP quyết định chính sách, tiêu chí cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị nhằm xử lý vấn đề mật độ dân cư, môi trường và phát triển đô thị.
Cùng với đó, kế thừa Luật Thủ đô năm 2024, luật giữ quy định cụ thể về các trường hợp ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước trong bảo đảm an ninh, trật tự.
Chỉnh lý quy định cho phép UBND TP được bổ sung chương trình giáo dục địa phương mà không làm thay đổi mục tiêu, nội dung cốt lõi của chương trình giáo dục quốc gia.
Luật mới quy định căn cứ quy định của HĐND TP, chủ tịch UBND TP được quyết định thành lập, sáp nhập, chia, tách, giải thể, đổi tên, cấp phép hoạt động trường đại học công lập, cao đẳng công lập do TP quản lý.
Cho phép thành lập, sáp nhập, chia, tách, giải thể, đổi tên, cấp phép hoạt động trường đại học tư thục, cao đẳng tư thục trên địa bàn thành phố.
Cho phép thành lập, sáp nhập, chia, tách, giải thể, đổi tên, cấp phép hoạt động đối với trường đại học, cao đẳng có vốn đầu tư nước ngoài, liên kết đào tạo với cơ sở nước ngoài trên địa bàn TP sau khi có ý kiến của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Dự luật hoàn thiện chính sách đặc thù trong lĩnh vực y tế theo hướng quy định rõ trách nhiệm của các cơ sở y tế trên địa bàn trong việc tham gia hỗ trợ hệ thống y tế thủ đô, đặc biệt trong cấp cứu ngoại viện và phối hợp chăm sóc sức khỏe.
Trao quyền cho HĐND TP quyết định áp dụng cơ chế, chính sách đặc biệt với các dự án lớn, quan trọng trên cơ sở được sự đồng ý của cấp có thẩm quyền và sau khi tham vấn các Bộ, ngành liên quan.
Quyết định gia hạn thời gian không quá 6 tháng để hoàn thiện điều kiện về khởi công xây dựng công trình với các dự án thực hiện theo nghị quyết 258 của Quốc hội.
Về quản lý tài chính, ngân sách, ưu đãi thuế, dự luật được chỉnh lý theo hướng kế thừa quy định hiện hành, không ban hành chính sách ưu đãi thuế vượt khung pháp luật chung, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương.
Đồng thời, bổ sung có chọn lọc đối tượng được ưu đãi, hỗ trợ để thúc đẩy các lĩnh vực ưu tiên, bổ sung cơ chế linh hoạt trong điều hành ngân sách nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển và ổn định kinh tế vĩ mô.
Luật mới được chỉnh lý theo hướng khẳng định vai trò trung tâm, dẫn dắt của thủ đô, thiết kế khái niệm vùng thủ đô theo hướng mở, linh hoạt...
Một nội dung khác, luật mới được hoàn thiện theo hướng quy định rõ nguyên tắc loại trừ, miễn trách nhiệm pháp lý đối với trường hợp thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục, không vụ lợi nhưng vẫn phát sinh thiệt hại.
Đồng thời, làm rõ đây không phải điều kiện duy nhất mà đặt trong tổng thể cơ chế kiểm soát quyền lực, giám sát, trách nhiệm giải trình...
