Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga - Ảnh: Media Quốc hội
Đề xuất 2 chuyên đề giám sát
Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga cho hay năm 2027, Ủy ban Thường vụ Quốc hội báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định việc tổ chức đoàn giám sát để tiến hành giám sát 2 chuyên đề.
Cụ thể, chuyên đề 1 giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính.
Sau khi Quốc hội quyết định lựa chọn một chuyên đề, chuyên đề còn lại sẽ do Ủy ban Thường vụ Quốc hội trực tiếp tổ chức giám sát.
Đại biểu Trần Thị Hoa Ry - Ảnh: Media Quốc hội
Cần chính sách đủ mạnh thu hút nhân lực chất lượng cao về cơ sở
Bà cho rằng, qua thực tiễn, việc tổ chức, vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp có sự nỗ lực của toàn hệ thống, bước đầu phục vụ nhân dân tốt hơn nhưng còn khó khăn. Phân cấp dù được quan tâm nhưng nhiều việc chưa thực chất, giao việc nhưng chưa giao quyền. Thực tế, nhiều nhiệm vụ đã chuyển cho chính quyền cơ sở nhưng quyết định cuối cùng vẫn nằm ở cấp trên.
"Nếu cấp cơ sở là nơi gần dân rất, hiểu thực tiễn nhất mà không có quyền quyết định thì mô hình 2 cấp chỉ giảm tầng nấc hình thức, chưa phải nâng cao hiệu quả thực chất.
Vấn đề đặt ra việc gắn với địa bàn cơ sở thì giao cho cơ sở quyết định và chịu trách nhiệm toàn diện.
Cần tập trung rà soát, sửa đổi các quy định pháp luật theo hướng loại bỏ cơ chế xin ý kiến tràn lan, chỉ giữ lại các lĩnh vực thật sự nhạy cảm. Chuyển mạnh sang hậu kiểm, bởi nếu vẫn duy trì tiền kiểm dày đặc, phân cấp sẽ không bao giờ đi vào thực chất", bà nói.
Bà phản ánh tình trạng quá tải công việc ở cấp cơ sở. Bà lấy ví dụ cụ thể, một cán bộ cấp xã hiện có thể đồng thời xử lý hồ sơ đất đai, giải quyết thủ tục hành chính, tham gia công tác an sinh, lại phải thực hiện nhiều loại báo cáo định kỳ.
"Thực tiễn hiện nay tại xã, số lượng hồ sơ hành chính tăng mạnh nhưng biên chế chưa thật sự phù hợp, dẫn đến tình trạng tồn đọng, giải quyết chậm.
Tôi cho rằng nếu chỉ giảm tầng nấc mà không giảm việc và tối ưu quy trình, thì thực chất là chuyển áp lực từ cấp trên xuống cấp dưới, làm nghẽn hệ thống ở nơi gần dân nhất", bà nói.
Vấn đề đặt ra, cần tập trung rà soát toàn diện thủ tục hành chính, cắt giảm thực chất các khâu trung gian và báo cáo hình thức.
Đồng thời, đề nghị chuẩn hóa quy trình, trách nhiệm rõ ràng, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và điều chỉnh biên chế cho thực sự phù hợp.
Một vấn đề nữa, theo bà, năng lực cán bộ cơ sở chưa theo kịp. Hiện nay khi xử lý vấn đề liên quan đến đầu tư, quy hoạch, chuyển đổi số, nhiều cán bộ còn lúng túng vì kỹ năng còn chưa chuyên sâu.
"Nếu phân cấp mà không nâng năng lực sẽ dẫn đến hai hệ quả hoặc không dám làm hoặc làm sai. Cả hai đều làm giảm hiệu quả của cải cách", bà Hoa Ry nhấn mạnh và đề nghị cần chính sách tương xứng, đủ mạnh để thu hút nhân lực chất lượng cao về cơ sở.
Bà kiến nghị bên cạnh giám sát về thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc cần bổ sung sắp xếp tổ chức bộ máy ở địa phương để tiến hành ngay.
Từ đó đánh giá tập trung, nhận diện toàn diện và có giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động chính quyền địa phương thời gian tới.
Đại biểu Lê Minh Nam (Cần Thơ) cho rằng việc xây dựng kế hoạch giám sát cần đặt trọng tâm phát hiện điểm nghẽn và giải pháp tháo gỡ, từ thực trạng để đề xuất kiến nghị để hình thành các giải pháp tốt hơn, ngăn chặn nguy cơ trước khi gây thiệt hại…
