Vì sao Cục Hàng không tiếp tục đề xuất phụ thu nhiên liệu với giá vé máy bay?

Cục Hàng không Việt Nam giải trình và tiếp tục kiến nghị Bộ Xây dựng cho áp dụng cơ chế phụ thu nhiên liệu với giá vé máy bay nội địa vì đây là giải pháp linh hoạt hơn so với tăng giá trần.

Diễn biến này khiến chi phí nhiên liệu - vốn chiếm khoảng 35-40% tổng chi phí chuyến bay - tăng đột biến, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh của các hãng hàng không.

Trong khi đó, giá vé máy bay nội địa hạng phổ thông cơ bản hiện vẫn được quản lý theo cơ chế giá trần, chưa có quy định về phụ thu nhiên liệu. Do đó, để triển khai cơ chế này, cần có sự chấp thuận của Chính phủ theo hình thức nghị quyết nhằm xử lý vấn đề cấp bách phát sinh từ thực tiễn.

Mức phụ thu được xác định trên cơ sở chi phí nhiên liệu phát sinh thêm so với mức giá cơ sở 90 USD/thùng - mức trung bình trong hai năm gần đây và được xem là ngưỡng các hãng có thể tự cân đối. Phần chi phí tăng thêm sẽ được phân bổ giữa hãng hàng không và hành khách theo tỉ lệ 50-50.

Đối tượng áp dụng là hành khách sử dụng vé máy bay nội địa hạng phổ thông cơ bản. Thời gian dự kiến áp dụng khoảng 3 tháng.

Theo tính toán của Cục Hàng không, mức phụ thu áp dụng theo khung giá nhiên liệu cho mỗi chặng bay có cự ly dài, trung bình, ngắn khác nhau. Với chặng bay có thời gian bay 2 tiếng như Hà Nội - TP.HCM, mức phụ thu đề xuất khoảng 311.000 đồng mỗi chặng.

Mức phụ thu được Cục Hàng không Việt Nam đề xuất thấp hơn đáng kể so với các chặng bay có thời gian bay khoảng 2 tiếng tại Nhật Bản, Hàn Quốc đang áp dụng phụ thu nhiên liệu 55 USD/chặng với giá Jet A1 ở mức 180 USD/thùng và 15 USD/chặng khi giá Jet A1 ở mức 90 USD/thùng.

Về tác động vĩ mô, Cục Hàng không cho rằng việc áp dụng phụ thu nhiên liệu sẽ không gây áp lực đáng kể lên chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Trong rổ tính CPI, nhóm giao thông chiếm khoảng 9,67%, trong đó vận tải hàng không chỉ chiếm tỉ trọng nhỏ. Thực tế, các đợt điều chỉnh giá vé máy bay trước đây chỉ tác động rất hạn chế đến CPI tổng thể.

Ngoài ra, do phụ thu chỉ áp dụng trong ngắn hạn, tác động bình quân năm và ảnh hưởng lan tỏa đến các nhóm hàng hóa, dịch vụ khác được đánh giá là không đáng kể.

So với phương án điều chỉnh tăng giá trần vé máy bay, Cục Hàng không lý giải cơ chế phụ thu nhiên liệu có ưu điểm là triển khai nhanh, linh hoạt theo biến động thị trường và có thể điều chỉnh hoặc bãi bỏ khi điều kiện thay đổi. Đồng thời, đây là biện pháp mang tính tạm thời, ít tạo áp lực dư luận hơn so với việc điều chỉnh chính sách giá chính thức.

Tuy nhiên, hạn chế của phương án này là chưa có hành lang pháp lý cụ thể, cần thực hiện thủ tục trình Chính phủ ban hành nghị quyết để cho phép áp dụng.

Theo Cục Hàng không Việt Nam, trong bối cảnh giá nhiên liệu tiếp tục duy trì ở mức cao và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, việc triển khai phụ thu nhiên liệu là cần thiết nhằm hỗ trợ các hãng hàng không duy trì hoạt động, đảm bảo cung ứng vận tải và kết nối đi lại.