Lãnh đạo Đài Loan Lại Thanh Đức - Ảnh: REUTERS
Theo Hãng thông tấn Reuters ngày 23-4, Đài Loan cho biết Seychelles, Mauritius và Madagascar đã đơn phương rút lại giấy phép bay qua không phận đối với máy bay chở lãnh đạo Lại Thanh Đức, chỉ một ngày trước khi ông bắt đầu chuyến công du tới Eswatini.
Eswatini là một trong 12 quốc gia còn duy trì quan hệ ngoại giao chính thức với vùng lãnh thổ Đài Loan, đồng thời là nước duy nhất ở châu Phi có quan hệ này.
Đây là lần đầu tiên một lãnh đạo của Đài Loan phải hủy toàn bộ chuyến thăm nước ngoài vì không được cấp quyền quá cảnh - cho thấy một bước leo thang mới trong nỗ lực của Bắc Kinh nhằm thu hẹp không gian hoạt động quốc tế của Đài Bắc.
"Một số quốc gia đang hành động theo chỉ đạo của Trung Quốc khi can thiệp vào sự an toàn và phẩm giá của các chuyến công du thông thường của quan chức Đài Loan", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ phát biểu ngày 22-4, không nêu đích danh ba nước trên.
Quan chức này nhấn mạnh trách nhiệm quản lý vùng không phận quốc tế vượt ra ngoài không phận chủ quyền của các nước đó "chỉ nhằm đảm bảo an toàn hàng không, chứ không phải để làm công cụ chính trị cho Bắc Kinh".
"Đây là thêm một ví dụ cho thấy Bắc Kinh đang tiến hành chiến dịch đe dọa nhằm vào vùng lãnh thổ Đài Loan và các nước ủng hộ trên toàn thế giới, lạm dụng hệ thống hàng không dân dụng quốc tế và đe dọa hòa bình, thịnh vượng toàn cầu", quan chức này nói thêm.
Mỹ cũng yêu cầu Trung Quốc chấm dứt các biện pháp gây sức ép quân sự, ngoại giao và kinh tế đối với Đài Loan.
Một quan chức an ninh cấp cao của Đài Loan cho biết Trung Quốc đã gây sức ép lên ba quốc gia châu Phi nói trên, thậm chí đe dọa trừng phạt kinh tế, bao gồm rút lại các chương trình xóa nợ.
Đáp lại những chỉ trích, Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 23-4 kiên quyết bác bỏ cáo buộc của Mỹ, cho rằng Washington "nên chấm dứt can thiệp vào công việc nội bộ của Trung Quốc thông qua vấn đề Đài Loan". Người phát ngôn Quách Gia Côn cũng khẳng định những tuyên bố từ phía Mỹ là "vô căn cứ".
Bắc Kinh lâu nay luôn coi Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình và không loại trừ khả năng dùng vũ lực để thống nhất.
Chuyến đi của ông Lại dự kiến khởi hành ngày 22-4, nhằm tham dự lễ kỷ niệm 40 năm ngày Quốc vương Mswati III lên ngôi và sinh nhật lần thứ 58 của nhà vua.
Lần gần nhất một lãnh đạo Đài Loan thăm Eswatini là năm 2023, khi bà Thái Anh Văn thực hiện chuyến công du này.
