Binh sĩ Iran tuần tra eo biển Hormuz ở miền nam Iran, ngày 30-4-2019 - Ảnh: XINHUA
Iran hiện chỉ cho phép một lượng hạn chế tàu thuyền đi qua, làm gián đoạn dòng chảy cung ứng năng lượng và hàng hóa thiết yếu - vốn chiếm khoảng 20% thương mại dầu khí toàn cầu trước xung đột.
Trước đó, Quốc hội Iran đã thảo luận việc áp phí đối với tàu qua lại eo biển, đồng thời cảnh báo hoạt động hàng hải sẽ "không trở lại trạng thái trước chiến sự".
Đến ngày 30-3, ủy ban an ninh của Quốc hội Iran được cho là đã thông qua kế hoạch này, nhưng chưa rõ đề xuất đã được toàn thể nghị viện phê chuẩn hay chưa.
Dù vậy, Tehran tuyên bố sẽ tiếp tục hạn chế lưu thông qua Hormuz chừng nào lệnh phong tỏa còn của Mỹ tồn tại, đồng thời bác bỏ yêu cầu của ông Trump về việc mở lại tuyến hàng hải và từ bỏ uranium đã làm giàu.
Dù các cuộc không kích trong khu vực phần lớn đã dừng lại sau thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần, căng thẳng quanh eo biển Hormuz vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf nhấn mạnh một lệnh ngừng bắn chỉ có ý nghĩa khi không bị "vi phạm thông qua phong tỏa trên biển".
"Việc mở lại eo biển Hormuz là không thể trong bối cảnh lệnh ngừng bắn bị vi phạm trắng trợn", quan chức Iran khẳng định.
Trước tình hình trên, các quốc gia như Anh, Pháp cùng đại diện quân sự từ hơn 30 nước đã họp bàn phương án bảo vệ tự do hàng hải tại khu vực. Paris và London cho biết sẵn sàng dẫn đầu một sứ mệnh đa quốc gia "ngay khi điều kiện cho phép".
Những gián đoạn kéo dài đã bắt đầu lan sang kinh tế toàn cầu. Nhiều hãng hàng không tiếp tục hủy chuyến bay do chi phí nhiên liệu tăng, giá dầu mở cửa ở mức cao hơn, và chỉ số PMI của S&P Global cho thấy hoạt động kinh doanh tại khu vực đồng euro suy giảm lần đầu sau 16 tháng.
Cho đến hiện tại, triển vọng đàm phán chấm dứt xung đột giữa các bên vẫn còn bấp bênh, dù Mỹ vừa gia hạn thỏa thuận ngừng bắn nhằm tạo điều kiện cho các cuộc đối thoại tiếp theo do Pakistan làm trung gian.
