Thủ tướng Lê Minh Hưng và Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung dự toạ đàm bàn tròn với các doanh nghiệp Việt Nam và Hàn Quốc - Ảnh: TTXVN
Từ sản xuất đến liên minh chiến lược
Trao đổi với Tuổi Trẻ, TS Kwak Sung Il - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các nền kinh tế mới nổi thuộc Viện Chính sách kinh tế đối ngoại Hàn Quốc - nhận định sự hiện diện của phái đoàn doanh nghiệp quy mô lớn tháp tùng Tổng thống Lee mang ý nghĩa vượt xa nghi thức ngoại giao.
"Mối quan hệ Hàn - Việt đã hoàn toàn chuyển đổi từ "cơ sở sản xuất phụ trợ" thành "liên minh chiến lược cho các ngành công nghiệp tương lai"", ông Kwak khẳng định.
Trong chuyến công du từ ngày 19-4, Tổng thống Lee đã chọn Ấn Độ và Việt Nam - hai quốc gia có chỉ số phục hồi chuỗi cung ứng cao nhất - làm điểm dừng chân. Thay vì các nhà máy lắp ráp đơn giản như trước, phái đoàn doanh nghiệp lần này tập trung vào hợp tác xử lý hậu kỳ chất bán dẫn, trung tâm dữ liệu AI và chuỗi giá trị xe điện (EV).
Nhìn lại hành trình, các tập đoàn lớn Hàn Quốc, dẫn đầu là Samsung Electronics, thâm nhập Việt Nam quy mô lớn từ thời điểm khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 - khi chi phí sản xuất trong nước tăng cao và lợi nhuận giảm buộc các nhà sản xuất Hàn Quốc tìm kiếm cơ sở mới để duy trì khả năng cạnh tranh toàn cầu.
Việt Nam khi đó chứng tỏ là đối tác đáng tin cậy, và từ đó trở thành nền tảng xuất khẩu toàn cầu của họ - với điện thoại thông minh Samsung là câu chuyện thành công tiêu biểu nhất.
Giờ đây, với dân số 100 triệu người và thị trường tiêu dùng năng động, Việt Nam còn là điểm khởi đầu quan trọng cho quá trình toàn cầu hóa các ngành dịch vụ Hàn Quốc. "Việt Nam cần được tích hợp như một thành viên thường trực trong chuỗi cung ứng cốt lõi của Hàn Quốc, thay vì chỉ được coi là một địa điểm sản xuất tạm thời", ông Kwak nhận định.
Tiềm năng lớn của SMEs
Nếu các tập đoàn lớn là "mạch chính" trong hợp tác kinh tế Việt - Hàn, thì các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) chính là những "mao mạch" giúp kết nối và lan tỏa giá trị trong nền kinh tế. Hình ảnh so sánh này được ông Kwon Sung Taek - Phó chủ tịch điều hành Hiệp hội Giao lưu văn hóa, kinh tế Hàn - Việt (KOVECA) - dùng để nhấn mạnh tiềm năng còn rất lớn chưa được khai thác giữa hai nước.
Trong trao đổi với TTXVN, ông Kwon tin rằng sự tham gia mạnh mẽ hơn của SMEs hai nước sẽ góp phần chuyển quan hệ kinh tế Việt - Hàn từ tăng trưởng về số lượng sang tiến bộ về chất lượng.
Hợp tác SMEs không chỉ gói gọn trong chuỗi cung ứng linh kiện mà còn mở rộng sang chuyển giao công nghệ, liên doanh và chuyển đổi số. Thông qua hợp tác với doanh nghiệp Việt Nam, các SMEs Hàn Quốc có tay nghề cao có thể đóng góp cho quá trình nội địa hóa và nâng cấp chuỗi cung ứng, tăng tính tự chủ của doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời giúp phía Hàn Quốc ổn định cơ sở sản xuất toàn cầu.
Sự kết hợp giữa năng lực lập kế hoạch của Hàn Quốc với nguồn nhân lực dồi dào của Việt Nam, theo ông Kwon, còn có thể thúc đẩy những công ty tiềm năng vươn lên thành "kỳ lân toàn cầu".
Để hiện thực hóa điều này, cần có sự hỗ trợ từ chính phủ hai nước: thiết lập nền tảng kết nối B2B chuyên ngành, mở rộng quỹ chung và bảo lãnh dành riêng cho SMEs, đơn giản hóa thủ tục chứng nhận và tăng ưu đãi thuế quan. "Hợp tác SMEs có thể trở thành trụ cột chính trong việc nâng tầm quan hệ Việt Nam - Hàn Quốc", ông Kwon nhấn mạnh.
Cần cơ chế theo dõi thỏa thuận
Chia sẻ với Tuổi Trẻ, TS Kwak Sung Il nhận định để các văn kiện, thỏa thuận hợp tác được ký kết lần này mang lại kết quả cụ thể, hai bên cần cơ chế theo dõi thực chất với sự phối hợp nhịp nhàng giữa các nhóm làm việc cấp cơ quan.
"Cần chủ động thiết lập thời hạn ngay từ đầu, thành lập các nhóm công tác chung ngay sau khi ký kết. Cho các bộ phận liên quan gặp nhau mỗi quý hoặc hai lần mỗi năm để kiểm tra tiến độ - như vậy hai bên có thể tạo ra một quy trình vững chắc để theo dõi", ông Kwak gợi ý.
"Nếu cam kết thực hiện các chuyến thăm lẫn nhau vào tháng 4 hằng năm và tiếp tục bằng một cuộc gặp song phương tại hội nghị cấp cao APEC vào tháng 11 cùng năm, tôi tin rằng những thỏa thuận đó sẽ trở thành hiện thực nhanh hơn nhiều", ông Kwak chia sẻ.
