Quê quán trong suy nghĩ và trên giấy tờ hộ tịch không giống nhau - Ảnh: TỰ TRUNG
Sau bài viết "Quê quán là cội nguồn trong ký ức hay trên giấy tờ?" trên Tuổi Trẻ Online, nhiều bạn đọc phản hồi những câu chuyện riêng của gia đình mình gặp phải với hai từ quê quán.
Khái niệm quê quán cần được mở rộng hơn
Bạn đọc tên Khanh cho biết: "Ba mẹ tôi là người ở các vùng khác đến một vùng đất mới sinh sống, lập nghiệp. Tôi sinh ra và lớn lên ở vùng đất mới đó.
Với tôi đó mới là quê hương, nơi có biết bao kỷ niệm, hình thành nên tính cách của tôi. Còn những vùng đất mà theo luật gọi là quê, tôi thấy xa lạ vô cùng. Nếu phải về thì cũng chỉ là nghĩa vụ, đếm trên đầu ngón tay và mong cho xong việc để đi".
Bạn đọc Đăng Tương đồng cảm: "Chuyện quê quán này không phải của riêng mỗi gia đình nào. Mỗi nhà có một câu chuyện khác nhau về quê quán".
Bạn đọc tên Ngọc Hà liên hệ hiện tại: "Thế hệ gen Z bây giờ là những 'công dân toàn cầu', họ có thể sinh ra ở một nơi, học tập ở một nơi và làm việc ở một nơi khác. Khái niệm quê quán cần được mở rộng ra".
Bạn đọc Quỳnh Như đồng tình: "Với tôi, quê quán không chỉ là dòng chữ trên căn cước, mà là vị mắm, giọng nói của bà, của mẹ. Giấy tờ chỉ là trên pháp luật, còn thứ thật sự khiến nơi nào đó trở thành quê quán là tình cảm và ký ức".
Thay quê quán bằng nơi sinh được không?
Đồng tình, bạn đọc Hoài Bảo đề xuất: "Nên chăng thay quê quán bằng nơi sinh (như cách làm của nhiều quốc gia phương Tây) để đảm bảo tính xác thực và đơn giản hóa thủ tục?".
"'Quê hương mỗi người chỉ một, như là chỉ một mẹ thôi'. Nhưng trong thời đại di cư mạnh mẽ như hiện nay, quê hương không còn đứng yên một chỗ. Vì thế quê quán cũng chỉ là nơi tưởng về, chứ chưa chắc một lần ghé thăm. Ghi nơi sinh là hợp lý nhất", bạn đọc Thái An lý giải..
Bạn đọc Minh Tâm nhìn ở góc độ khác: "Tôi nghĩ đã đến lúc chúng ta tối giản hóa giấy tờ. Chỉ cần nơi sinh và nơi thường trú là đủ để quản lý, còn nguồn cội hãy để nó nằm trong tim mỗi người". "Nên chuyển hẳn sang nơi sinh để thuận tiện cho việc quản lý hiện đại", bạn đọc Thuận Thành đề xuất.
Theo bạn đọc Vân, "trong kỷ nguyên số, mọi thông tin nên được tích hợp và tối giản".
Tuy nhiên bạn đọc Linh Nhi băn khoăn: "Nếu thay quê quán bằng nơi sinh, có lẽ chúng ta sẽ bớt đi những nhầm lẫn hành chính, nhưng liệu có đánh mất đi một sợi dây liên kết vô hình với tổ tiên?".
Còn bạn đọc Cát Linh cho rằng: "Đứng từ góc độ quản lý, việc chuyển đổi dần sang nơi sinh là xu thế tất yếu. Tuy nhiên vì quê quán đã ăn sâu vào tiềm thức nhiều người, các cơ quan quản lý cần có lộ trình thay đổi để không tạo ra cảm giác bị mất gốc về mặt thủ tục cho người dân".
Độc giả Mỹ Tâm gợi ý: "Theo tôi, trên giấy tờ pháp lý (căn cước, hộ chiếu) nên ưu tiên ghi nơi sinh để đảm bảo tính xác thực và thuận tiện cho giao dịch. Còn trong hồ sơ lý lịch/gia phả thì duy trì mục quê quán hoặc nguyên quán' như truyền thống, văn hóa để giữ gìn sợi dây nguồn cội".
Quê quán là nơi gắn bó, che chở chúng ta
Bạn đọc Thuận Thành ủng hộ việc giữ mục quê quán, nhưng hãy để nó là một lựa chọn tình cảm. Ai muốn nhớ về tổ tiên thì giữ, ai muốn gắn bó với nơi mình sinh trưởng thì ghi. Để mỗi khi đọc lên người ta thấy ấm lòng, chứ không phải thấy xa lạ.
Nhiều bạn đọc đề xuất nên trả quê quán về đúng vị trí của nó, tức là nơi con người cảm thấy thân thiết, được chở che để trưởng thành, nguồn cội, là nơi tâm hồn ta thấy bình yên và thuộc về, chứ không chỉ là một địa danh trên giấy tờ hành chính.
Theo bạn đọc Linh Nhi: "Nên cho phép người dân tự xác định hoặc lựa chọn nơi họ cảm thấy gắn bó nhất để ghi vào mục quê quán, thay vì theo huyết thống".
Bạn đọc Le Dung gợi ý: "Cha mẹ thường đặt quê quán cho con theo quê nội như một cách để nhắc nhớ về tổ tiên. Ý nghĩa thì đẹp, nhưng thực tế lại tạo ra một khoảng trống mênh mông trong nhận thức của thế hệ trẻ về khái niệm nhà".
"Chúng ta tôn trọng quá khứ, nhưng nơi nào nuôi dưỡng ta trưởng thành, nơi đó xứng đáng được gọi là quê hương", bạn đọc Quý Hòa viết.
