Không đàm phán trực tiếp, Iran - Mỹ sẽ làm gì ở Pakistan?

Thiếu vắng những nhân vật dẫn dắt

Theo Đài Al Jazeera của Qatar và báo The Hill, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt thông báo Mỹ sẽ cử các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushder đến Pakistan vào ngày 25-4 để tham gia vào "các cuộc đàm phán trực tiếp với các đại diện đến từ phái đoàn Iran".

Bà Leavitt cho biết "đã nhận thấy một số tiến triển từ phía Iran trong những ngày qua" và khẳng định Tehran đã chủ động đề nghị cuộc gặp trực tiếp theo lời kêu gọi của Tổng thống Donald Trump.

Phía Iran sau đó xác nhận Ngoại trưởng Abbas Araghchi đã đến Pakistan vào ngày 24-4, song chỉ mô tả đây là "chuyến công du kịp thời" tới Pakistan, Oman và Nga để "phối hợp các vấn đề song phương" mà không đề cập cụ thể đến kế hoạch đàm phán với phía Mỹ.

Một quan chức cấp cao Iran khẳng định với Al Jazeera rằng sẽ không có bất cứ cuộc đàm phán nào giữa Washington và Tehran tại Islamabad.

Đàm phán gián tiếp qua Pakistan?

Tuy nhiên, các thông tin hé lộ khả năng Mỹ và Iran sẽ truyền tải thông điệp qua trung gian Pakistan, thay vì đàm phán trực tiếp.

Bộ Ngoại giao Iran cho biết ông Araghchi sẽ đưa "các quan điểm" của Iran thông qua Pakistan. Hai nguồn tin từ Chính phủ Pakistan cũng nói với Hãng tin Reuters rằng chuyến thăm của Ngoại trưởng Araghchi sẽ diễn ra "ngắn gọn", tập trung vào các đề xuất của Iran về các cuộc đàm phán với Mỹ. Pakistan sau đó sẽ chuyển lời đến Mỹ.

Chiến sự Mỹ - Israel với Iran bùng phát vào hôm 28-2 đã đẩy Trung Đông vào vòng xoáy xung đột và gây biến động trên thị trường năng lượng toàn cầu.

Sau thời gian giao tranh, Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn hai tuần, đồng thời tiến hành vòng đàm phán trực tiếp đầu tiên tại Islamabad vào ngày 11 và 12-4. Tuy nhiên nó kết thúc sau 21 giờ mà không đạt được tiến triển nào.

Tổng thống Donald Trump sau đó tiếp tục gia hạn lệnh ngừng bắn vô thời hạn để chờ Iran trình bày đề xuất, tuy nhiên ông khẳng định Mỹ duy trì phong tỏa các cảng của Iran.

Hai bên cũng vướng mắc về chương trình hạt nhân của Iran. Trong khi Mỹ và Israel muốn Iran không được làm giàu uranium, Tehran khẳng định chương trình hạt nhân của nước này chỉ phục vụ mục đích hòa bình và là quyền hợp pháp theo Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân.

Mỹ mở rộng trừng phạt đối với Iran

Các động thái hướng đến đàm phán vẫn được công bố úp mở, trong khi đó, Washington mới đây đã công bố một loạt biện pháp trừng phạt mới nhắm vào một nhà máy lọc dầu lớn của Trung Quốc, cùng khoảng 40 công ty vận tải và tàu chở dầu được cho là có liên quan đến hoạt động xuất khẩu dầu của Iran nhằm gia tăng áp lực tài chính đối với nước Cộng hòa Hồi giáo.

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tuyên bố rằng chiến dịch trừng phạt đang siết chặt vòng vây tài chính đối với Iran, nhấn mạnh rằng Mỹ sẽ tiếp tục thu hẹp mạng lưới tàu bè, các bên trung gian và người mua mà Iran dựa vào để duy trì nguồn thu từ dầu mỏ.

Theo quy định, các thực thể nằm trong danh sách trừng phạt sẽ bị phong tỏa tài sản tại Mỹ, trong khi công dân Mỹ bị cấm giao dịch với các thực thể này. Ngoài ra, các biện pháp trừng phạt thứ cấp cũng có thể được áp dụng, khiến các công ty quốc tế hạn chế giao thiệp với các đối tượng bị nhắm đến để không bị mất quyền tiếp cận hệ thống tài chính Mỹ.

Các biện pháp trừng phạt này là một phần trong chiến lược “gây áp lực tối đa” mà chính quyền Tổng thống Donald Trump đang theo đuổi nhằm hạn chế nguồn tài trợ cho chương trình hạt nhân, các lực lượng ủy nhiệm và hoạt động quân sự của Iran. Mặc dù đã chịu nhiều năm trừng phạt, hoạt động xuất khẩu dầu của Iran, vẫn duy trì ở mức khoảng 1,5 triệu thùng/ngày.

Giới phân tích nhận định Mỹ sẽ tiếp tục mở rộng danh sách trừng phạt trong thời gian tới nhằm tối đa hóa đòn bẩy kinh tế đối với Iran, nhưng hiệu quả còn phụ thuộc vào mức độ hợp tác của các nước thứ ba.