Một trong những buổi tập huấn ngôn ngữ ký hiệu do câu lạc bộ tổ chức - Ảnh: CLB
Không cần "nghe" vẫn có thể hiểu
Những buổi sinh hoạt của câu lạc bộ diễn ra trong không gian khá đặc biệt. Ở đó chỉ có những đôi tay chuyển động, những ánh mắt tập trung và từng nụ cười nhẹ. Mỗi động tác được thực hiện chậm rãi, chính xác. Họ giao tiếp không cần âm thanh.
Điều đáng nói phần lớn thành viên câu lạc bộ đều không phải người điếc hay khiếm thính. Họ là những sinh viên bình thường song lại chọn học một ngôn ngữ không lời để hiểu những con người mà đôi khi vốn ít được lắng nghe trong xã hội.
"Ban đầu tụi mình cũng nghĩ học cho biết thôi nhưng càng học, càng tiếp xúc mới thấy đây không chỉ là một ngôn ngữ mà là cả một thế giới" - bạn Cao Thị Hải Yến, sinh viên năm 4 khoa văn hóa học Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), chia sẻ.
Sinh viên Huỳnh Quốc Nam - chủ nhiệm câu lạc bộ - kể từng nghĩ người điếc cần được giúp đỡ nhưng khi tiếp xúc đã nhận ra họ không cần sự thương hại mà chỉ cần sự tôn trọng và được hiểu đúng. Điều này cũng làm thay đổi góc nhìn của nhiều bạn trong câu lạc bộ. "Có không ít người vô thức dùng cụm từ người khiếm khuyết với ý nghĩa tiêu cực nhưng thực ra họ có văn hóa riêng và cách giao tiếp riêng, tức là họ không thiếu mà chỉ là họ khác chúng ta", Nam nói.
Lan tỏa để xóa bỏ rào cản
Cuối tháng 3 vừa qua, chương trình thiện nguyện "Dấu yêu" do câu lạc bộ phối hợp tổ chức tại Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập tỉnh Đồng Nai đã để lại nhiều cảm xúc cho các thành viên. Không có lời dẫn chuyện qua micro, không có những bài hát được nghe bằng tai nhưng ấy là không gian tràn ngập niềm vui.
Những trò chơi đơn giản, những tiết mục "múa dấu" theo nhịp nhạc, những cái nắm tay thật chặt… tạo nên một ngày kết nối rất khác. Các bạn nhỏ không cần cố gắng "nghe" để hòa nhập với người khác mà chính sinh viên chủ động bước vào thế giới của trẻ. "Có những khoảnh khắc mình không cần nói gì, chỉ cần nhìn ánh mắt và nụ cười của các em là hiểu, sự im lặng không còn là rào cản", một thành viên câu lạc bộ kể lại.
Sinh hoạt cùng câu lạc bộ, nhiều bạn sinh viên bảo rằng tìm được môi trường giúp mình thay đổi. Bạn Cao Thị Hải Yến, sinh viên năm 4 khoa văn hóa học, khoe rất tình cờ song bạn đã gắn bó khá lâu dù ban đầu khá rụt rè, giao tiếp không tốt.
Tham gia câu lạc bộ, Yến nói buộc phải quan sát nhiều hơn, chú ý đến người khác nhiều hơn, chưa kể việc học ngôn ngữ ký hiệu không chỉ là học động tác tay mà còn là học cách cảm nhận.
"Mình nhận ra trước đây nghe nhiều nhưng chưa chắc đã hiểu, còn bây giờ mình học cách lắng nghe bằng mắt, bằng cảm xúc, Nhờ đó thấy tự tin vào khả năng kết nối của bản thân hơn trước", Yến bộc bạch.
Vượt qua tâm lý e ngại
Trương Ngọc Tú - sinh viên năm 3 ngành công tác xã hội - mong nhiều người biết rằng giao tiếp với người điếc không khó như chúng ta nghĩ. Tú nói rào cản lớn nhất không phải là ngôn ngữ mà là tâm lý e ngại. "Nhiều người sợ giao tiếp vì không biết cách nhưng chỉ cần một vài ký hiệu cơ bản, một chút kiên nhẫn là đã có thể bắt đầu rồi", Tú cười.
Điều mà hầu hết thành viên nhắc đến không chỉ là kiến thức mà quan trọng hơn chính là sự chân thành đã thực sự kết nối họ với những con người được gặp. Một thế giới mà âm thanh luôn chiếm ưu thế, việc học cách lắng nghe bằng mắt có thể là điều xa lạ. Nhưng ấy lại là cách để những bạn trẻ này hiểu sâu hơn về người khác một cách chậm hơn, tinh tế hơn và chân thành hơn.
Cộng đồng nên biết ngôn ngữ ký hiệu nhiều hơn
Bên cạnh các hoạt động nội bộ, câu lạc bộ còn tích cực lan tỏa ngôn ngữ ký hiệu ra cộng đồng. Các video "múa dấu" theo bài hát, các buổi sinh hoạt mở hay hoạt động truyền thông trên mạng xã hội đã thu hút sự quan tâm của nhiều bạn trẻ.
Không ồn ào, phô trương, hoạt động của câu lạc bộ diễn ra một cách bền bỉ nhiều năm, góp phần tạo nên những thay đổi đáng kể. Hình ảnh người điếc dần được nhìn nhận đúng hơn rằng họ không phải là những người kém may mắn mà chỉ là một cộng đồng có bản sắc, có ngôn ngữ và có đời sống riêng.
Không phủ nhận chính các bạn sinh viên tham gia câu lạc bộ đang góp phần không nhỏ hình thành chiếc cầu nối ấy. "Không phải tụi mình đang giúp họ, tụi mình chỉ đang học cách đứng ngang hàng với họ để hiểu và tôn trọng cộng đồng ấy", Huỳnh Quốc Nam nói.
