TP.HCM là mảnh đất lành cho nhiều doanh nghiệp vươn tầm, trong đó có những tập đoàn tỉ đô. Trong ảnh: dây chuyền sản xuất sữa của Vinamilk - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Nhờ chính sách năng động, môi trường đầu tư minh bạch, hạ tầng kết nối thuận tiện và đặc biệt là nguồn lực dồi dào, TP không chỉ là mảnh đất lành khởi sự kinh doanh mà còn là điểm tựa tinh thần vững chắc để doanh nghiệp Việt tiến ra biển lớn.
Nơi khởi nguồn của những tập đoàn tỉ đô
Trong số các doanh nghiệp có vốn hóa hàng tỉ USD, Vinamilk là một trường hợp đặc biệt khi sự ra đời của doanh nghiệp song hành với sự phát triển của TP.HCM. Nửa thế kỷ TP mang tên Bác cũng là dấu mốc mà doanh nghiệp ngành sữa này sẽ kỷ niệm cột mốc 50 năm ngày thành lập. Quay ngược thời gian trở về những ngày đầu đất nước mới thống nhất với trăm bề gian khó, Vinamilk khởi sự với 3 nhà máy nhỏ, cũ kỹ và lạc hậu.
Nhớ về thuở sơ khai đó, bà Mai Kiều Liên, Tổng giám đốc Vinamilk, kể rằng thời đó dù không có chính sách, chưa có cơ chế thị trường nhưng đã có những bậc lão thành đã chịu "mở đường" và chịu nhiều thiệt thòi để xây dựng nên những chính sách năng động, sáng tạo mà sau này không chỉ áp dụng cho riêng TP mà còn nhân ra cả nước.
"TP.HCM không chỉ là cái nôi nuôi dưỡng Vinamilk, mà ngành sữa Việt Nam cũng xuất phát từ TP.HCM, lan tỏa đến tất cả các tỉnh thành trong cả nước. Nguồn nguyên liệu sữa tươi, đàn bò trên cả nước cũng có nguồn gốc từ TP này", bà Liên nói và khẳng định sự phát triển của Vinamilk đã gắn liền với những chính sách sáng tạo, đổi mới, quyết liệt và tự chủ của TP.
Đặc biệt, trong giai đoạn đổi mới, TP đã tạo điều kiện tự chủ cho công ty phát triển, hơn nữa nguồn nhân lực và tài chính ban đầu của công ty cũng từ đây mà ra. Nhờ những cơ chế năng động đó, doanh nghiệp ngành sữa này đã vượt khó khẳng định vị thế trên bản đồ sữa trên toàn cầu với vốn hóa hàng tỉ USD. Tính đến cuối năm 2025, tổng tài sản của Vinamilk đạt 53.312 tỉ đồng, doanh thu hợp nhất trong năm lên đến 63.724 tỉ đồng, lợi nhuận sau thuế 2025 đạt 9.414 tỉ đồng.
Đến nay, doanh nghiệp này tạo ra công ăn việc làm cho gần 10.000 lao động, đóng góp cho ngân sách nhà nước trong 2025 lên đến 3.856 tỉ đồng, đóng góp cho ngân sách TP.HCM năm 2025 hơn 1.000 tỉ đồng. "TP.HCM là một TP năng động và chính sự năng động này đã tạo động lực, môi trường thuận lợi để doanh nghiệp lớn mạnh và vươn ra quốc tế", bà Liên khẳng định.
Cũng là doanh nghiệp đặt "đại bản doanh" ở TP.HCM, nhiều năm qua đội ngũ nhân sự của Tập đoàn Đại Dũng đã làm nên những công trình tên tuổi ở quốc tế lẫn khu vực. Ngoài dấu ấn về kết cấu thép ở các công trình biểu tượng như sân vận động World Cup 2022 tại Qatar, bảo tàng ở Saudi Arabia hay tòa nhà biểu tượng Tokyo..., tập đoàn này cũng đang hiện diện ở các công trình nổi bật trong nước như sân bay Long Thành (Đồng Nai), sân bay Phú Quốc (An Giang) hay mới đây là mái vòm thép ở Trung tâm Triển lãm Việt Nam.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Trịnh Tiến Dũng, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Đại Dũng Group, cho biết doanh nghiệp này khởi nghiệp đã hơn 30 năm với nhà máy cơ khí kết cấu thép ở Bình Chánh (TP.HCM). Chỉ thời gian ngắn sau khi thành lập, Đại Dũng cũng đã nhận được những đơn hàng đầu tiên làm việc với đối tác, khách hàng của Nhật tại các khu chế xuất Linh Trung, Tân Thuận.
Từ những bước đệm đó, TP.HCM đã tạo những điều kiện về nguồn lực, nhân sự, bạn hàng và đất đai xây dựng nhà xưởng, nhà máy... để doanh nghiệp này vươn ra quốc tế. Theo ông Dũng, doanh nghiệp này đặt mục tiêu trở thành một tập đoàn cơ khí và kết cấu thép hàng đầu thế giới với những bước đi vững chắc như xây dựng cơ sở ở TP.HCM, phát triển thị trường các châu lục, thành lập công ty ở các thị trường và xây dựng đội ngũ chuyên gia quốc tế.
Việc xây dựng trung tâm tài chính quốc tế được xem là một bước đi chiến lược, không chỉ nhằm thu hút dòng vốn mà còn tạo nền tảng cho một mô hình tăng trưởng mới - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Dẫn lối cho doanh nghiệp bứt tốc
Ra đời vào năm 1989, thời điểm nền kinh tế Việt Nam đang chuyển mình từ cơ chế bao cấp sang kinh tế thị trường, Liên hiệp Hợp tác xã Thương mại TP.HCM (Saigon Co.op) đối mặt với vô vàn thách thức nhưng lại là "điểm sáng" của sự quyết đoán trong hoạch định chính sách của TP lúc bấy giờ.
Khi các hợp tác xã kiểu cũ dần tan rã, Saigon Co.op đã chọn một lối đi riêng với mô hình hợp tác xã kiểu mới. Đây là quyết định táo bạo của lãnh đạo TP.HCM đương thời nhằm giữ vững mạng lưới phân phối hàng hóa, đảm bảo an sinh xã hội cho người dân TP.
Nhìn lại chặng đường phát triển của Saigon Co.op, ông Vũ Anh Khoa, Chủ tịch Saigon Co.op, cho biết TP.HCM luôn nổi bật với tiềm lực phát triển mạnh mẽ, tinh thần doanh nhân tiên phong, cơ sở hạ tầng ổn định và đặc biệt là sự cởi mở, chấp nhận đổi mới.
Kế thừa tinh thần này cùng với sự hỗ trợ, trợ lực từ chính quyền, Saigon Co.op từ một hợp tác xã nhỏ lẻ đã vươn lên thành một tập đoàn bán lẻ hàng tiêu dùng hiện đại, đại diện cho mô hình kinh tế tập thể kiểu mới trong suốt nhiều thập kỷ qua.
Theo ông Khoa, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, ưu đãi đầu tư, hỗ trợ chuyển đổi số, và khuyến khích phát triển kinh tế hợp tác đã mở ra không gian để Saigon Co.op vươn mình trở thành một mô hình kinh tế tập thể điển hình với doanh thu hằng năm vượt 30.000 tỉ đồng, hệ thống điểm bán phủ khắp các tỉnh thành ở Việt Nam.
"Những lợi thế của TP.HCM là bệ phóng để Saigon Co.op không chỉ phục vụ thị trường nội địa mà còn từng bước vươn tầm khu vực, đưa các sản phẩm Việt Nam ra thế giới", ông Khoa nói.
Cũng ra đời ở TP.HCM vào 1982, sau hơn bốn thập kỷ phát triển, đến nay Công ty TNHH Sản xuất hàng tiêu dùng Bình Tiên (Biti's) đã đưa các sản phẩm của Biti's sang nhiều thị trường quốc tế, chưa kể sản phẩm của doanh nghiệp này luôn được TP tôn vinh là sản phẩm tiêu biểu.
Bà Nguyễn Minh Giang, Giám đốc phát triển bền vững của Biti’s, cho hay TP.HCM được ví như mảnh đất mà "đất lành chim đậu" với lợi thế về địa lý, kinh tế và nguồn nhân lực chất lượng cao giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Hơn nữa, TP cũng không ngừng truyền cảm hứng và tạo cơ hội cho những ai dám nghĩ dám làm.
Là một doanh nghiệp xuất thân từ TP.HCM, bà Giang cho hay trong hơn 40 năm qua, Biti’s đã nhận được rất nhiều sự hỗ trợ và động lực từ chính quyền và người dân TP để có thể phát triển như hôm nay bởi TP luôn có những chính sách hỗ trợ doanh nghiệp rất kịp thời và hiệu quả.
"Chúng tôi được tạo điều kiện để thực hiện những chương trình khuyến mãi hoặc tham gia những hoạt động xúc tiến thương mại, rất thuận lợi so với những nơi khác. Ngoài ra, mạng lưới các doanh nghiệp hay khả năng tiếp xúc nguồn nhân lực chất lượng ở TP.HCM cũng tốt hơn khiến chúng tôi có cơ hội để chắp thêm cánh, nâng cao hiệu quả kinh doanh sản xuất", bà Giang khẳng định.
Trong khi đó, ông Nguyễn Đặng Hiến, Chủ tịch Công ty TNHH sản xuất và thương mại Tân Quang Minh (Bidrico), cho hay hơn 30 năm gầy dựng và vươn lên ở TP mang tên Bác, doanh nghiệp này đã có chỗ đứng trên thị trường. Theo ông Hiến, điều vốn quý ở TP này đó là sự năng động, đôi khi những trợ lực, những cải cách tuy nhỏ nhưng cũng trở thành động lực, khơi thông những vướng mắc để doanh nghiệp vươn lên.
Đặc biệt, TP luôn có các chính sách vượt trột như hỗ trợ về vốn kích cầu, xúc tiến thương mại, quảng bá giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường... "Nhờ những trợ lực về cơ chế, chính sách mà thế hệ doanh nhân chúng tôi đã sớm chiếm lĩnh thị trường, cùng nhau vượt khó để mở rộng sản xuất kinh doanh, đóng góp nhiều hơn nữa cho TP ân tình này", ông Hiến nói.
* Ông Phạm Phú Ngọc Trai (Chủ tịch Công ty Tư vấn kinh doanh hội nhập toàn cầu - GIBC):
Nơi hội tụ những doanh nhân có giấc mơ lớn
Ông Phạm Phú Ngọc Trai (Chủ tịch Công ty Tư vấn kinh doanh hội nhập toàn cầu - GIBC)
Với hàng trăm ngàn doanh nghiệp đang hoạt động, TP.HCM không chỉ là trung tâm kinh tế năng động mà còn là nơi hội tụ của những con người không ngừng mơ lớn.
Điều tạo nên sức mạnh của TP.HCM không chỉ đến từ những con số ấn tượng, mà còn đến từ tinh thần kiên cường và quyết tâm của con người nơi đây, nơi mà những doanh nhân, dù bắt đầu từ những điều chưa hoàn hảo, vẫn không ngừng tạo nên sự hoàn hảo.
TP.HCM sở hữu một nguồn năng lượng không đo đếm được, đó là ý chí đổi mới, là niềm tin vào ngày mai. TP đã trở thành bệ phóng mạnh mẽ cho đổi mới sáng tạo, chiếm hơn 40% số lượng các start-up trong cả nước và liên tục dẫn đầu về thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong nhiều năm qua.
Bên cạnh đó, TP.HCM luôn mang trong mình tinh thần tự giác tiên phong của người mở lối, chưa bao giờ chờ đợi đến khi mọi điều kiện trở nên hoàn hảo mới bắt tay vào hành động.
Trong những thời điểm đầy bất định, TP.HCM vẫn lặng lẽ tiến lên, thử nghiệm khi chưa có mô hình rõ ràng, sẻ chia khi chưa được mời gọi. Không phải vì muốn dẫn đầu, mà bởi niềm tin rằng nếu không ai bắt đầu, sẽ không có con đường nào được mở ra.
Người lao động của Tập đoàn Đại Dũng chế tạo các sản phẩm kết cấu thép tại nhà máy đặt ở TP.HCM - Ảnh: N.HIỂN
* Ông Nguyễn Đức Lệnh (Phó giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 2):
Tiếp tục nâng cao chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh
Ông Nguyễn Đức Lệnh (Phó giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 2)
Để tiếp tục phát huy vai trò đầu tàu trong giai đoạn phát triển mới, TP đang tập trung triển khai các chương trình đột phá, mà trọng tâm là cải cách thể chế nhằm khơi thông và huy động hiệu quả các nguồn lực.
Cải cách thể chế là yếu tố then chốt giúp TP.HCM gia tăng tính chủ động trong điều hành. TP đang hướng tới thí điểm mô hình đô thị tự chủ, qua đó có thêm thẩm quyền trong quy hoạch, phân bổ ngân sách và phát triển đô thị thông minh.
Khi được trao quyền nhiều hơn, TP.HCM sẽ có điều kiện thuận lợi để huy động nguồn lực xã hội, thúc đẩy sản xuất - kinh doanh và duy trì sức hấp dẫn của môi trường đầu tư.
Bên cạnh đó, đầu tư hạ tầng tiếp tục là một trong những giải pháp trọng tâm. TP.HCM đang đẩy mạnh các dự án giao thông chiến lược nhằm tăng cường kết nối nội đô và liên kết vùng, góp phần giảm áp lực quá tải và mở rộng không gian phát triển đô thị.
Cùng với thể chế và hạ tầng, nguồn nhân lực được xác định là nền tảng lâu dài. TP định hướng phát triển lực lượng lao động chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của kinh tế số, kinh tế xanh và các lĩnh vực dịch vụ hiện đại, trong đó có mục tiêu hình thành trung tâm tài chính quốc tế.
Việc triển khai đồng bộ các giải pháp về thể chế, hạ tầng và nhân lực sẽ tạo nền tảng để TP.HCM không chỉ giữ vững vai trò đầu tàu, mà còn nâng cao chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh trong bối cảnh mới.
* Ông Ngô Thành Huấn (Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc điều hành Công ty CP Tư vấn đầu tư và Quản lý tài sản FIDT):
Kỳ vọng mở ra một chu kỳ phát triển mới
Ông Ngô Thành Huấn (Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc điều hành Công ty CP Tư vấn đầu tư và Quản lý tài sản FIDT)
Nhìn lại 50 năm qua, TP.HCM không chỉ duy trì tốc độ tăng trưởng cao mà còn liên tục tái định vị vai trò đầu tàu trong nền kinh tế Việt Nam. TP vẫn đóng góp khoảng 23% GDP và gần 27% tổng thu ngân sách quốc gia, dẫn đầu về quy mô kinh tế, tiêu dùng và hoạt động doanh nghiệp.
Điểm đáng chú ý hơn là cấu trúc tăng trưởng đã có sự chuyển dịch rõ rệt, từ dựa nhiều vào sản xuất và mở rộng tín dụng sang các lĩnh vực dịch vụ, tài chính, thương mại, công nghệ và kinh tế số - những động lực có khả năng tạo giá trị gia tăng cao và lan tỏa mạnh hơn. Hạ tầng đô thị TP.HCM cũng đang bước vào một chu kỳ phát triển mới.
Các trục giao thông lớn, hệ thống vành đai và đặc biệt là metro dần hình thành, góp phần thay đổi cấu trúc phát triển đô thị, từ mô hình đơn cực sang đa cực, đồng thời tăng cường liên kết với các địa phương trong vùng như Bình Dương, Đồng Nai, Long An. Đây được xem là nền tảng để hình thành các hành lang kinh tế mới và mở rộng không gian phát triển.
Ở góc độ môi trường đầu tư, TP.HCM vẫn là điểm đến hàng đầu của dòng vốn khi chiếm khoảng 30 - 35% tổng vốn FDI đăng ký mới cả nước trong nhiều năm, cũng là nơi tập trung hơn một nửa số doanh nghiệp khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, khi lợi thế về quy mô dần thu hẹp, nhà đầu tư sẽ quan tâm nhiều hơn đến chất lượng thể chế, tính minh bạch và khả năng triển khai thực tế của chính quyền đô thị.
Do đó, theo tôi, TP.HCM cần những đột phá mang tính cấu trúc. Trước hết là tái định vị vai trò trong chuỗi giá trị khu vực, từ trung tâm sản xuất - tiêu dùng sang trung tâm tài chính và phân bổ vốn. Trong đó, trung tâm tài chính quốc tế không nên được nhìn như một dự án hạ tầng đơn thuần, mà là bài toán về thể chế, nhân lực và chuẩn mực để quản lý các dòng vốn quy mô lớn.
Ngoài ra, cần phát triển đồng bộ hệ sinh thái tài chính, cải cách thể chế theo hướng thực chất hơn, đặc biệt là xây dựng các cơ chế tài chính linh hoạt để huy động nguồn lực cho hạ tầng, như PPP hiệu quả, phát hành trái phiếu đô thị và thí điểm các công cụ tài chính mới.
Khi hội tụ được dòng vốn, công nghệ và nhân lực chất lượng cao, TP có thể mở ra một chu kỳ phát triển mới, không chỉ cho riêng mình mà cho cả nền kinh tế Việt Nam.
* PGS.TS Nguyễn Hữu Huân (Phó chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM):
Sẽ tăng tốc nếu phát triển hệ sinh thái kinh tế số
PGS.TS Nguyễn Hữu Huân (Phó chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM)
Sau 50 năm phát triển, TP.HCM đã có những bước tiến quan trọng, giữ vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước. Tuy nhiên, các động lực tăng trưởng truyền thống như vốn, lao động và đất đai đang dần tới hạn, đặt ra yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng chất lượng và bền vững hơn.
Trong giai đoạn tới, TP.HCM cần tập trung nâng cao chất lượng thể chế, hiệu quả phân bổ nguồn lực và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ. Trong đó, việc xây dựng trung tâm tài chính quốc tế được xem là một bước đi chiến lược, không chỉ nhằm thu hút dòng vốn mà còn tạo nền tảng cho một mô hình tăng trưởng mới.
Trung tâm này được định hướng không phải là một "ốc đảo" tài chính, mà là hệ sinh thái mở, gắn với nền kinh tế thực. Các lĩnh vực như tài chính, sản xuất, logistics và thương mại sẽ được kết nối chặt chẽ hơn thông qua các nền tảng công nghệ.
Với việc ứng dụng các công nghệ như blockchain, trí tuệ nhân tạo và hợp đồng thông minh, các dòng tiền, hàng hóa và dữ liệu có thể được tích hợp trên cùng một hệ thống minh bạch theo thời gian thực... sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí, rút ngắn thời gian giao dịch và nâng cao khả năng kiểm soát rủi ro.
Nếu được triển khai đúng hướng, Trung tâm tài chính quốc tế TP.HCM sẽ không chỉ mở ra kênh huy động vốn mới mà còn góp phần hình thành hệ sinh thái kinh tế số hiện đại, giúp TP từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh và củng cố vai trò đầu tàu trong giai đoạn phát triển mới.
* Ông Trương Hiền Phương (Giám đốc cấp cao Chứng khoán KIS Việt Nam):
Trung tâm thu hút dòng vốn dài hạn
Ông Trương Hiền Phương (Giám đốc cấp cao Chứng khoán KIS Việt Nam)
Từ nền tảng đô thị hiện đại đến sự phát triển mạnh mẽ của thị trường vốn, TP.HCM đang đứng trước cơ hội lớn để tái khẳng định vị thế trung tâm tài chính của khu vực. Bài toán đặt ra không chỉ là duy trì đà tăng trưởng, mà còn là nâng cấp chất lượng thị trường, hoàn thiện hạ tầng và thu hút dòng vốn dài hạn.
Trong bối cảnh đó, định hướng xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế TP.HCM được xem là bước đi chiến lược. Đây không chỉ là câu chuyện thu hút vốn đầu tư gián tiếp, mà còn mở ra khả năng kết nối các dòng vốn toàn cầu, thúc đẩy các hoạt động tài chính, tiền tệ và thương mại mang tính liên tục, đa chiều.
Dù kinh nghiệm thực tiễn trong vận hành trung tâm tài chính vẫn còn hạn chế nhưng với lợi thế về công nghệ, sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo và quá trình hội nhập sâu rộng, TP.HCM có thể rút ngắn đáng kể quá trình "học hỏi" so với trước đây. Nếu tận dụng tốt thời cơ, TP.HCM hoàn toàn có thể tiến gần hơn đến mục tiêu trở thành trung tâm tài chính quốc tế, một bước tiến quan trọng trong hành trình phát triển của đô thị năng động nhất cả nước.
* Bà Nguyễn Thị Thanh Hương (Tổng giám đốc ErasLand):
Phát huy nguồn lực của các thành phần kinh tế
Bà Nguyễn Thị Thanh Hương (Tổng giám đốc ErasLand)
Cùng với chủ trương mở cửa nền kinh tế, TP.HCM là nơi thu hút dòng vốn FDI đứng đầu cả nước với các khu chế xuất, khu công nghiệp ra đời tạo điều kiện cho các nhà đầu tư nước ngoài đến đầu tư và phát triển tại Việt Nam. Không chỉ có lĩnh vực sản xuất mà các lĩnh vực khác như tài chính, bảo hiểm, ngân hàng, logistics, giáo dục, y tế... cũng thu hút đáng kể các nhà đầu tư nước ngoài.
Và khi TP.HCM tiến đến cột mốc 50 năm mang tên Bác, câu hỏi đặt ra không chỉ là phát triển, mà là phát triển như thế nào để thúc đẩy nội lực các thành phần kinh tế khác nhau, kết nối các nguồn lực kinh tế trong và ngoài nước để nắm bắt cơ hội và nâng tầm vị thế của TP lớn, đặc biệt là sau sáp nhâp với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu. Theo tôi, TP cần những bước đi quyết liệt và có trọng tâm.
Trước hết là tiếp tục đẩy mạnh xây dựng hạ tầng giao thông kết nối, liên kết vùng đa phương tiện phục vụ cả dân dụng và công nghiệp. Nhanh chóng xây dựng trung tâm tài chính quốc tế, tạo nên động lực tăng trưởng mới cho TP trong tương lai. Để vận hành tốt trung tâm tài chính này cần phải đi kèm với những cơ chế đủ mở, đủ linh hoạt và chuyên nghiệp để thu hút dòng vốn toàn cầu.
Việc tăng cường liên kết vùng với các địa phương lân cận ở các trục Đông - Tây TP cũng sẽ tạo thành một trục phát triển chiến lược. Khi hạ tầng kết nối được đồng bộ, nguồn lực được chia sẻ, sức bật của toàn vùng sẽ trở thành đòn bẩy mạnh mẽ cho TP phát triển bền vững và tăng trưởng vượt bậc.
