Phó tổng thống Philippines Sara Duterte - Ảnh: AFP
Mâu thuẫn căng thẳng giữa hai gia tộc
Dù từng liên minh với nhau để giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2022, quan hệ giữa ông Marcos và bà Duterte - rộng hơn là giữa hai gia tộc quyền lực hàng đầu nền chính trị Philippines - nhanh chóng rạn nứt.
Bà Duterte dần bị gạt khỏi vòng tròn quyền lực của ông Marcos. Đến tháng 6-2024, bà từ chức bộ trưởng Giáo dục, chức vụ được xem như cầu nối cuối cùng giữa hai phe trong nội các. Hai bên sau đó thường xuyên đấu khẩu công khai.
Mâu thuẫn đạt đỉnh điểm tại một cuộc họp báo trực tuyến cuối năm 2024, khi bà Duterte tuyên bố sẽ cho ám sát ông Marcos, phu nhân và chủ tịch Hạ viện khi đó là Martin Romualdez (em họ ông Marcos) nếu bản thân bà bị sát hại.
Vụ bắt giữ ông Duterte bị nhiều một bộ phận trong giới quan sát cho là mang yếu tố chính trị, nhất là khi chính quyền ông Marcos từng phản đối lệnh bắt này khi liên minh giữa hai gia tộc vẫn còn chặt chẽ.
Trong bối cảnh đó, kết luận mới nhất của Ủy ban Tư pháp Hạ viện - nhận được sự đồng thuận tuyệt đối của toàn bộ 53 thành viên - được xem là đòn giáng mạnh tiếp theo vào bà Duterte.
Các cáo buộc luận tội tập trung vào việc bà Duterte bị tố sử dụng và quản lý sai trái những khoản ngân sách lớn từ văn phòng phó tổng thống, cũng như trong giai đoạn bà giữ chức bộ trưởng Giáo dục.
Bà Duterte không nhượng bộ
Cùng nhau, ông Ferdinand Marcos Jr. và bà Sara Duterte từng giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2022 - Ảnh: REUTERS
Tại phiên điều trần, Cục Điều tra quốc gia Philippines (NBI) nhận định phát ngôn đe dọa ám sát ông Marcos của bà là mối đe dọa đối với an ninh quốc gia.
Các cáo buộc luận tội giờ đây sẽ được chuyển lên toàn thể Hạ viện thảo luận và bỏ phiếu. Nếu bị Hạ viện luận tội, bà Duterte sẽ phải ra hầu tòa trước Thượng viện.
Nguy cơ bà Duterte bị luận tội được đánh giá không thấp khi phần lớn trong số hơn 300 nghị sĩ Hạ viện là đồng minh của ông Marcos.
Trong phiên điều trần mới nhất, Dân biểu Gerville Luistro - chủ tịch Ủy ban Tư pháp - đã chỉ trích việc bà Duterte vắng mặt tại sáu phiên điều trần gần đây.
Ông cũng phê phán việc bà yêu cầu Tòa án Tối cao chặn cuộc điều tra luận tội, trong đó có nội dung liên quan đến những giao dịch ngân hàng lớn nhiều năm qua mà bà không kê khai theo quy định.
"Nếu không có gì để giấu thì không có lý do gì phải giấu, không có lý do gì phải cản trở. Chỉ những kẻ có bí mật bẩn thỉu mới sợ các giao dịch này bị công bố", ông Luistro phát biểu mở đầu phiên điều trần.
Đáp lại, ngày 27-4, ông Manases Carpio - chồng bà Duterte - đã đệ đơn tố cáo hình sự ông Luistro cùng nhiều nghị sĩ và quan chức khác.
Vợ chồng phó tổng thống cho rằng việc công khai hồ sơ giao dịch ngân hàng của họ tại một phiên điều trần Hạ viện gần đây đã vi phạm Luật bảo mật ngân hàng của Philippines.
Đến nay, bà Duterte vẫn phủ nhận mọi cáo buộc chống lại mình. Thực tế, bà từng suýt bị Hạ viện đưa ra luận tội vào năm 2025 nhưng thoát được vào phút cuối nhờ một lỗ hổng pháp lý nhỏ.
Theo các cuộc thăm dò độc lập, bà Duterte vẫn đang duy trì mức tín nhiệm cao.
