Viêm màng bồ đào là tình trạng sưng viêm ở lớp giữa của mắt, gây đỏ mắt, đau nhức, nhìn mờ, sợ ánh sáng.
Định nghĩa
Màng bồ đào cung cấp máu cho võng mạc - phần nhạy cảm với ánh sáng của mắt, có nhiệm vụ tiếp nhận hình ảnh và truyền tín hiệu lên não. Võng mạc thường có màu đỏ do được cấp máu từ màng bồ đào.
Thông thường, viêm màng bồ đào không quá nghiêm trọng. Tuy nhiên, các trường hợp nặng có thể gây mất thị lực nếu không được điều trị sớm.
Triệu chứng
Các triệu chứng có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai mắt gồm:
- Đỏ mắt nghiêm trọng
- Đau mắt
- Xuất hiện các đốm đen lơ lửng trong tầm nhìn (hiện tượng ruồi bay)
- Nhạy cảm với ánh sáng
- Nhìn mờ
Nguyên nhân
Bệnh có thể liên quan đến các tình trạng khác như rối loạn tự miễn hoặc nhiễm trùng do virus, vi khuẩn. Bệnh tự miễn xảy ra khi hệ miễn dịch tấn công nhầm vào cơ thể. Một số bệnh tự miễn liên quan đến viêm màng bồ đào gồm:
- Viêm khớp dạng thấp
- Viêm cột sống dính khớp
- Vảy nến
- Bệnh Kawasaki
- Bệnh Crohn
Các bệnh nhiễm trùng cũng là nguyên nhân gồm:
- AIDS
- Herpes
- Viêm võng mạc do CMV
- Virus West Nile (loại virus chủ yếu từ chim, lây truyền qua vết đốt của muỗi nhiễm bệnh)
- Giang mai
- Lao
Các nguyên nhân khác:
- Tiếp xúc với độc tố xâm nhập vào mắt
- Bầm tím
- Chấn thương
- Tổn thương
Chẩn đoán
Bác sĩ nhãn khoa kiểm tra mắt và hỏi chi tiết về tiền sử sức khỏe của người bệnh. Trong một số trường hợp, người bệnh có thể được chỉ định làm thêm xét nghiệm nhằm loại trừ nguyên nhân nhiễm trùng hoặc các bệnh tự miễn. Nếu nghi ngờ có bệnh lý nền liên quan, bác sĩ tư vấn người bệnh khám ở chuyên khoa phù hợp để được đánh giá thêm.
Phân loại bệnh
Có nhiều loại, được phân theo vị trí viêm trong mắt:
Viêm màng bồ đào trước (phía trước mắt)
Còn gọi là viêm mống mắt (iritis), ảnh hưởng đến phần có màu của mắt. Đây là loại phổ biến nhất và thường gặp ở người khỏe mạnh, có thể ảnh hưởng một hoặc cả hai mắt và thường là dạng nhẹ nhất.
Viêm màng bồ đào trung gian (giữa mắt)
Vị trí viêm nằm ở vùng pars plana (giữa mống mắt và màng mạch), có thể liên quan đến các bệnh tự miễn như đa xơ cứng.
Viêm màng bồ đào sau (phía sau mắt)
Tình trạng này còn gọi là viêm màng mạch, ảnh hưởng đến lớp màng mạch - nơi cung cấp máu cho phía sau mắt, thường gặp ở người bị nhiễm virus, ký sinh trùng hoặc nấm hoặc mắc bệnh tự miễn. Đây là dạng nghiêm trọng hơn vì có thể gây sẹo võng mạc.
Viêm toàn bộ màng bồ đào
Xảy ra khi toàn bộ các phần của mắt đều bị viêm, thường kết hợp triệu chứng của các loại trên.
Điều trị
Điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân và loại bệnh, mục tiêu là giảm viêm trong mắt.
Các phương pháp phổ biến gồm:
- Viêm màng bồ đào trước: Đeo kính râm, dùng thuốc nhỏ giãn đồng tử giảm đau, thuốc nhỏ steroid giảm viêm.
- Viêm màng bồ đào sau: Dùng steroid đường uống, tiêm quanh mắt và điều trị bệnh nền (nhiễm trùng hoặc tự miễn). Nhiễm khuẩn toàn thân có thể cần kháng sinh.
- Viêm màng bồ đào trung gian: Dùng thuốc nhỏ và steroid uống.
- Trường hợp nặng: Dùng thuốc ức chế miễn dịch.
Biến chứng
Nếu không điều trị, bệnh có thể gây ra các biến chứng như sau:
- Đục thủy tinh thể
- Tích tụ dịch ở võng mạc
- Tăng nhãn áp (glôcôm)
- Bong võng mạc (cấp cứu)
- Mất thị lực
Phòng ngừa
Điều trị tốt các bệnh tự miễn hoặc nhiễm trùng có thể giúp phòng viêm màng bồ đào. Ở người khỏe mạnh, việc phòng ngừa khá khó vì nguyên nhân thường không rõ. Phát hiện sớm và điều trị kịp thời là yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ mất thị lực vĩnh viễn.
Bảo Bảo (Theo Healthline)
Các bài viết của VnExpress có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.
