Người dân lo hủy kỳ nghỉ, giới siêu giàu vẫn bay máy bay riêng
Cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz gây khó khăn vô vàn cho nguồn cung dầu toàn cầu, đẩy giá nhiên liệu máy bay lên mức kỷ lục, làm gia tăng lo ngại về chi phí đi lại và kế hoạch du lịch hè của người dân Anh.
Trong bối cảnh “cơn khát” nhiên liệu ngày càng hiện hữu, một vấn đề gây tranh cãi gay gắt được đặt ra tại Anh: liệu có nên ưu tiên những chuyến bay thương mại chở khách du lịch và doanh nhân thay vì những chiếc máy bay phản lực tư nhân - "đồ chơi" của giới siêu giàu?
Lý do không chỉ đến từ khủng hoảng nhiên liệu trước mắt. Theo tổ chức Possible, lượng nhiên liệu mà máy bay tư nhân ở Anh đốt trong một năm tương đương với lượng cần thiết cho 730.000 kỳ nghỉ của các gia đình đến Địa Trung Hải. Trong khi người dân đang lo hủy chuyến, giới siêu giàu vẫn bay như không có gì xảy ra.
“Mọi người xứng đáng có một kỳ nghỉ hè. Chính phủ nên ngay lập tức hạ cánh các chuyến bay tư nhân trước khi cuộc khủng hoảng vượt khỏi tầm kiểm soát”, bà Alethea Warrington, người đứng đầu mảng hàng không của Possible, nhấn mạnh.
Siêu ô nhiễm, ít giá trị
Không chỉ gây tranh cãi về mặt công bằng, máy bay riêng còn là “kẻ phá hoại môi trường” theo đúng nghĩa đen. Theo các chuyên gia, những chiếc máy bay phản lực tư nhân gây ô nhiễm gấp 5-14 lần so với máy bay thương mại trên mỗi hành khách.
Một con số khác còn ấn tượng hơn: chỉ trong một giờ bay, một chiếc máy bay tư nhân thải ra 2 tấn carbon. Lượng khí thải này tương đương 1/5 tổng lượng carbon của một người dân Anh trong cả năm.
Vương quốc Anh hiện là nước dẫn đầu châu Âu về ô nhiễm từ phân khúc hàng không hạng sang này, chiếm gần 20% tổng lượng phát thải của toàn khu vực.
Riêng tại Scotland, các cánh đồng xanh mướt đang bị xâm phạm bởi tiếng gầm của động cơ, số chuyến bay tư nhân đã tăng lên hơn 12.000 vào năm 2024.
Trước sự chênh lệch quá lớn về mức độ ảnh hưởng đến môi trường và cộng đồng, Scotland đã có bước đi tiên phong. Sau khi gây áp lực thành công để chính quyền thông qua kế hoạch đánh thuế đối với máy bay tư nhân từ tháng 1/2026, Đảng Xanh Scotland đang đề xuất bước đi xa hơn: cấm hoàn toàn "đồ chơi" của siêu giàu này tại các sân bay thuộc sở hữu công cộng như Prestwick, Inverness và Dundee.
Ông Ross Greer, đồng lãnh đạo Đảng Xanh Scotland, thẳng thắn tuyên bố: “Sân bay công không nên trở thành sân chơi được trợ cấp cho giới siêu giàu. Dù họ đang di chuyển giữa các điền trang săn bắn, biệt thự hay siêu du thuyền, kết quả vẫn như nhau là công chúng phải trả giá, trong khi siêu giàu vẫn sống như không có chuyện gì xảy ra”.
Dù vậy, vẫn còn một rào cản lớn: quyền hạn về hàng không thuộc về chính phủ Anh (Westminster), do đó lệnh cấm chỉ có thể áp dụng tại các sân bay công ở Scotland, nhưng sẽ là bước đệm quan trọng cho các chính sách quốc gia.
Trước sức ép ngày càng lớn, chính phủ Anh lên tiếng: dù máy bay tư nhân chỉ tiêu thụ một phần rất nhỏ nhiên liệu của ngành hàng không nhưng nếu khủng hoảng xảy ra, họ sẽ xem xét mọi phương án, bao gồm cả ưu tiên phân bổ nhiên liệu.
Dù chỉ chiếm 2% tổng lượng phát thải của ngành hàng không nhưng mỗi chiếc máy bay tư nhân gây ô nhiễm gấp 5-14 lần máy bay thương mại. Tranh cãi hiện không chỉ xoay quanh tỷ lệ phát thải, mà còn liên quan đến vấn đề công bằng trong việc sử dụng nguồn lực và tác động môi trường.
Theo Wales Online, Sky News, The Guardian
