Bác sĩ Nguyễn Thị Diễm Hương, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM - Cơ sở 3, cho biết tự ngâm rượu tại nhà tiềm ăn nhiều mối nguy hiểm với sức khỏe. Nhiều người sử dụng rượu nền không an toàn, quá liều Methanol và tạp chất, các dược liệu hoặc động vật ngâm không rõ nguồn gốc, có nguy cơ mốc bẩn. Ngoài ra, phối sai các thành phần, vị thuốc khiến thuốc phản tác dụng.
Thuốc rượu là dạng thuốc thể lỏng, chế bằng cách dùng rượu để rút hoạt chất của thuốc, như đem các vị thuốc là dược liệu tự nhiên (thảo dược, động vật, côn trùng) ngâm vào rượu trắng nồng độ cao theo bài thuốc cổ truyền để tạo ra dược phẩm dùng uống hoặc bôi ngoài có tác dụng bồi bổ, hoạt huyết, thông kinh lạc điều trị các bệnh lý cụ thể (như đau nhức xương khớp, rối loạn tiêu hóa, suy nhược...).
Trong y học cổ truyền, thuốc được phối hợp theo nguyên tắc Quân - Thần - Tá - Sứ và các quy luật tương tác (tương tu, tương sử, tương sát, tương úy, tương ố, tương phản) để tăng cường hiệu quả điều trị, hạn chế độc tính và tác dụng phụ. Các nguyên tắc này dựa trên tính vị, quy kinh và tác dụng dược lý của thuốc, nhằm tối ưu hóa kết quả điều trị bệnh. Tự phối thuốc theo "mẹo" dễ dẫn đến tương kỵ giữa các dược liệu.
"Vì thiếu kiến thức về việc ngâm rượu thuốc cho nên cứ cho rằng, ngâm càng nhiều loại chung với nhau càng phát huy tác dụng", bác sĩ nói và cảnh báo đây là quan niệm nguy hiểm, nguy cơ sản sinh ra độc tố, gây hại đến sức khỏe. Chưa kể, nhiều loại được kiểm chứng có lợi mà ngâm sai cách cũng có thể gây hậu quả khôn lường.
Mọi người không nên tự ý ngâm rượu, tránh nguy cơ ngộ độc, tổn thương đa cơ quan. Ảnh: Thu Hiền
Nhiều người sử dụng động vật hoang dã như rắn, tắc kè, dơi mang vi khuẩn như Salmonella, Clostridium... Nếu không chế biến đúng ký sinh trùng sống, độc tố không bị bất hoạt có thể gây tiêu chảy nhiễm trùng huyết, viêm màng não, tổn thương đa cơ quan... Do đó, khi ngâm tắc kè thì phải loại bỏ mắt, cơ quan chứa độc tố, nội tạng, sau đó làm sạch, nướng sơ qua rồi mới ngâm.
Dược liệu có công dụng, nhưng cồn lại là chất độc. Khi sử dụng sai thuốc, người uống có thể bị ngộ độc thuốc (cấp tính và mạn tính), nhiễm độc kim loại nặng, hóa chất độc hại, nôn mửa, tiêu chảy, hoặc tổn thương cơ quan sâu. Lúc này, gan và thận phải làm việc quá tải để xử lý độc tố từ thuốc giả, thuốc kém chất lượng, gây suy gan, suy thận.
Một số tác dụng phụ khác như suy tuyến thượng thận, lệ thuộc thuốc do lạm dụng Corticoid. Các loại thuốc không rõ nguồn gốc có thể gây viêm loét tiêu hóa, tổn thương tim mạch. Các dược liệu giả, kém chất lượng có thể chứa tạp chất độc hại, kim loại nặng, hoặc được trộn lẫn thuốc tây cũ, nguy cơ tử vong.
Trong trường hợp rượu ngâm bài bản, đạt chất lượng thì vẫn có hại cho cơ thể nếu dùng quá nhiều. Rượu thuốc như con dao hai lưỡi, nếu uống nhiều thì sẽ gây ra ngộ độc. Rượu làm ảnh hưởng tới sự kiểm soát các dây thần kinh chi phối cho hô hấp và tuần hoàn, do đó khi uống rượu quá nhiều có thể làm chậm hoặc ngừng chức năng hô hấp và tuần hoàn. Nhiệt độ cơ thể cũng có thể hạ, dẫn đến ngừng tim, lượng đường trong máu có thể giảm thấp, đủ để gây ra cơn động kinh.
Những người có bệnh lý nền về gan, tim mạch, huyết áp hoặc phụ nữ có thai tuyệt đối không nên uống rượu thuốc.
Bác sĩ khuyên rượu thuốc chỉ có tác dụng bồi bổ khi được dùng như một loại thuốc hỗ trợ với liều lượng cực kỳ hạn chế (thường chỉ 1-2 ly nhỏ mỗi ngày) và phải theo tư vấn của chuyên gia y tế.
Thùy An
